◄در آغاز دولت مسکن بمباران شده بود
| شانزدهمین همایش سیاستهای توسعه مسکن در ایران، از صبح امروز با حضور وزیر راه و شهرسازی در حال برگزاری است.
به گزارش خبرنگار تیننیوز، در این همایش دو روزه تعدادی از فعالان عرصه مسکن، استادان دانشگاه، دانشجویان و مسئولان حوزه مسکن و شهرسازی حضور داشتند.
آخوندی در سخنان آغازین خود گفت: در ابتدا لازم میدانم از اساتید بزرگوار و دوستان عزیزمان در دانشگاه تهران تشکر کنم که با تلاشهای بسیار این همایش را به مرحله برگزاری رساندند. همچنین اشاره به ایامی که در آن قرار داریم نیز خالی از لطف نیست و بنده به نوبه خود ایام سوگواری حضرت سیدالشهدا را و فرارسیدن ماه محرم را تسلیت عرض میکنم.
وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: در ارتباط با بحث سیاستهای حوزه مسکن باید عرض کنم قاعدتاً از بنده انتظار نمیرود که یک بحث کارشناسی و تخصصی داشته باشم لذا بنده توجه خودم را بیشتر روی موضوع سیاستگذاری و مسائل مهم و کلان این حوزه متمرکز میکنم.
این مقام مسئول در رابطه با بحث سیاستگذاری در حوزه مسکن گفت: اصلیترین موضوعی که بنده در حوزه مسکن قصد دارم در رابطه با آن بحث بکنم این است که در هر سیاستگذاری ضروریترین امر آن است که ما موضوع را خوب و دقیق متوجه شویم، فهم روشن از تحولات شهر و شهرنشینی نکته مهمی است و تصور میکنم ما در ایران به اجماع جدی در این زمینه نرسیدهایم.
آخوندی ادامه داد: در مرحله اول لازم است ما فهمی از تحولات شهرنشینی در ایران داشته باشیم، جمعیت شهری ایران در دهه 30 کمتر از 6 میلیون نفر بود که در آخرین سرشماری در سال 90 به 56 میلیون نفر رسید بهعبارتدیگر ما طی 60 سال جمعیت کشورمان 9 برابر شد و رشد شتابان شهری در ایران رخ داد که به دنبال آن سیاستگذاریهای شهری، اقتصادی، مسکن و سایر حوزهها را دچار تحولات شدیدی کرد.
آخوندی از وضعیت موجود اظهار نارضایتی کرد و گفت: در حال حاضر به دلیل ادامه رشد سریع شهرنشینی برای بیشتر سیاستگذاران و مدیران حوزههای مختلف و شهروندان این عادت همچنان وجود دارد که به دنبال راهکارهایی برای پاسخگویی به رشد سریع جمعیت باشیم.
عضو هیئت دولت در این خصوص گفت: مسئلهای که وجود دارد، مدیران ایران، رسانهها و اکثر فعالان این حوزه انتظار دارند ما اقداماتی را انجام دهیم که برای آن رشد سریع نیاز بود، اقداماتی مثل ساخت شهرهای بزرگ اما باید توجه کنیم در حال حاضر شرایط تغییر کرده است، در حال حاضر اکثر شهرها به تعادل جمعیتی رسیدهاند.
بهعبارتدیگر، درگذشته به علت رشد سریع نیاز بود تا تولید انبوه و ساخت شهرهای جدید در برنامهریزیهای كلان مسكن ورود داشته باشد. اما در حال حاضر شاهد هستیم كه در بیشتر شهرها جمعیت به تعادل نسبی رسیده است. همچنین در جلسات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در دو سال گذشته در بازنگری طرحهای جامع شهرهای میانی آمارها نشاندهنده این مطلب است كه بیشتر شهرها به افق جمعیتی طرح جامع خود نرسیدهاند. درحالیکه در کلانشهرها خلاف این مسئله رخ داده است.
وزیر راه و شهرسازی گفت: با توجه به عدم تعادل جمعیتی در بیشتر شهرها و رسیدن به تعادل نسبی جمعیتی در کلانشهرها این پرسش مطرح است كه آیا تولید انبوه مسكن در شهرهای بزرگ اولویت سیاستگذاری مسكن است یا خیر؟
آخوندی با اشاره به تغییر بازار مسکن اظهار داشت: در شش سال گذشته تصور بر این بود كه مسكن مسئلهای پروژه محور است و باید مانند یك سلسله پروژههای شهری حل شود، حتی در روستاها پروژههای انبوه مسکن انجام شد، درحالیکه واقعیت شهرهای بزرگ ما خلاف این است. همچنین با توجه به اینكه برای بیش از ۱۶۶ هزار واحد مسكونی مهر متقاضی مسكن وجود ندارد در حال حاضر باید مسئله مسكن را با واقعیت موجود مورد تحلیل قرار دهیم و به این پرسش پاسخ علمی دهیم كه آیا رشد شتابان شهرنشینی در ایران وجود دارد و با پاسخ به این پرسش به ثبات و تعادل در سیاستگذاری برای شهرنشینی برسیم.
سیاستگذار ارشد حوزه راه و شهرسازی ادامه داد: اقدامات دهههای ۵۰ و ۶۰ مربوط به همان دوران است و حتی نقدهای جدی نسبت به آن وارد است، در عینحال اگر بپذیریم که آن اقدامات کاملاً صحیح و بینقص بود بازهم در دهه ۹۰ پاسخگوی نیازهای واقعی جامعه نیست، با توجه به پیام «هبیتات» كه كانون شهرها را مورد توجه قرار داده در حال حاضر اعتقاد من این است كه ما برای حل مسئله مسكن نیازمند بازگشت به كانون شهرها هستیم و فهم این مسئله بسیار مهم است. بدین معنا وقتی میگوییم مسكن بهعنوان پیشران باید تعریف دقیقی از پیشرانی در جامعه امروز داشته باشیم.
آخوندی گفت: مسكن توسط یك سری سلسله نهاد كه از خانواده بهعنوان متقاضی شروع میشود تا نهادهای بانك توسعهای، شهرداری و یك سری سلسله نهاد دیگر متشكل است. بدین معنا كه در بحث مسكن یك سلسله نهاد درگیر هستند تا محصولات تعاملات نمادین ساخت مسكن و توسعه شهرها محقق شود.
وزیر راه درباره شرایط مسکن در آغاز دولت یازدهم هم گفت: در دولت جدید هنگامیکه شروع به کارکردیم بازار نهادی مسكن مانند بازار سوریه و یمن بازاری بمبباران شده بود كه در آن محلهها بههمریخته بودند و این بازار بمبارانشده دچار اختلالات نهادی وحشتناكی بود كه وقتی این دوران را با سال ۷۲ مقایسه میکنم میبینم كه این دو بازار به هیچ عنوان قابل مقایسه باهم نیستند.
آخوندی تأکید كرد: بزرگترین مشكل دولت قبل در بحث مسكن اختلال در نهادهای بازار مسكن بود. بدین معنا كه بازار مسكن كه دارای نهادهای متنوعی همچون متقاضی، تولیدکننده، انبوهساز و سرمایهگذار است دچار اختلال شد و نهادهای انبوهساز و تولیدكننده عملاً به پیمانكاران بخش دولتی تبدیل شدند كه در حال حاضر تغییر رفتار این قشر مشكلاتی را برای سیاستگذاران ارشد حوزه مسكن ایجاد كرده است.
مجموعه اتفاقاتی در نهاد اقتصاد مسکن رخ داد که باعث تغییر رفتار در سطوح خرد و کلان شد. به این معنا که یکدفعه یک نفر پیدا شد و ساختارها را به همریخت و مفهوم پسانداز برای یک دهه از بین رفت. در حالی که اساساً بدون ساختار و برنامهریزی صحبت کردن درباره سیاستهای توسعه مسکن و خانهدار شدن عملاً غیرممکن است.
وی با اشاره به اینکه آمارهای بانک مسکن تا سالهای ۸۲ و ۸۳ نشان از پسانداز سه میلیون نفر در کل نظام بانکی بود گفت: بعد از آن سالها با وعدههای یک نفر و اجرایی کردن آنها عملاً کل سیستم انتظارات برنامهریزی و سیاستگذاری در سراسر ایران با مسئله روبهرو شد و همچنین طرف تقاضا نیز با افزایش ۹برابری مسکن خانهدار شدن را امری محال تصور کرد.
آخوندی گفت: بازار صد درصد خصوصی ایران در سالهای ۸۴ که تمام صنایع همچون مخابرات و سایر صنایع پیچیده داشتند خصوصی میشدند به ناگاه تغییر موقعیت داد و در اختیار دولت قرار گرفت و مداخله عظیم دولتی در بازار نهادی شکل گرفت.
وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: با مداخله دولت تولیدکنندگان انبوه تبدیل به پیمانکاران دولت شدند و تغییر رفتارهای اینچنینی دولت یازدهم را با چالش تغییر رفتار انبوهسازان و تفهیم این موضوع که انبوهساز پیمانکار نیست روبهرو کرد.
وی تأکید کرد: در حال حاضر از همکاران خود خواستهام که گزارشی ارائه کنند که معماری دو میلیون واحد مسکونی ساختهشده در مسکن مهر چند طرح معماری را شامل میشده است و هنوز این گزارشها به دستم نرسیده است.
آخوندی گفت: بازاری که داشت کار خودش را میکرد یکدفعه از سالهای ۸۴ دچار تحولات عجیبی شد و اختلال کلی در آن رخ داد که به نظرم به دلیل فهم نادرست از صورتمسئله بود و اینکه موضوعات برنامهریزی نهادی توجه به شهر، محله، انبوهساز، بانک، تسهیلگر و پسانداز را نادیده میگرفت.
او همچنین اظهار داشت: در حال حاضر بازتعریف برنامهریزی نهادی کاری است که در وزارت راه و شهرسازی دنبال میشود و معتقدم که اصلاح رفتارها و عادات بد متأسفانه در حوزه سیاسی تشدید و به کشتیگیری سیاسی تبدیل میشود به همین خاطر ما در وزارت راه و شهرسازی به دنبال برنامهریزیهای نهادی هستیم.
وقتی شما حتی از{…} آب وبرق را قطع کنید و آسفالت معابر را بردارید تبدیل به ویرانه می شود تا چه رسد به مسکن مهر. من کاری به تسویه حساب سیاسی جناحی ندارم ولی اگر مسکن مهر نبود من تا اخر عمر تصور نمی کردم صاحب خانه شوم اقای وزیر محترم اشیانه مرا خراب نکن با حرفهایت و قطع هرگونه مساعدت از طرف دولت بمباران خانه من است نه احداثو راهاندازی آن.