یک گام بلند برای حذف ارز مبادلهای
تین نیوز | ارز مبادلاتی یا مبادلهای برای خداحافظی کامل این پا و آن پا میکند و گویا بهتدریج در حال حذف شدن از فرآیند واردات کالاست. یکی از گامهایی که در این زمینه موثر بوده کاهش ۲۰ درصدی اختصاص ارز مبادلهای به ثبت سفارش در ۷۰ روز نخست سال است که هفته گذشته در اطلاعیه سازمان توسعه تجارت منتشر شد.
براساس این گزارش، از ابتدای امسال تا ۱۰ خرداد استفاده از ارز مبادلهای برای ثبت سفارش واردات در مقایسه با زمان مشابه سال گذشته با کاهش ۲۰ درصدی به ۱۱/۷میلیارد دلار رسید. در مدت مشابه سال گذشته این رقم ۱۴/۵ میلیارد دلار بود. برخی مسئولان و کارشناسان معتقدند این روند کاهشی خبر خوبی برای تولید ملی به شمار میرود و به رونق واحدهای تولیدی کشور و اقتصاد درونزا و بروننگر میانجامد چراکه ارز مبادلهای یک نوع امتیاز به واردکننده کالایی است که توان و امکان تولید آن در کشور وجود دارد و در این صورت امکان رقابت را از تولیدکننده داخلی سلب میکند.
ارز مبادلهای محل دعواها و بحثهای مختلفی بین تولیدکنندگان و واردکنندگان است. عدهای معتقدند ارز مبادلهای منبع فساد است. گروهی دیگر هم میگویند، اگر تخصیص ارز مبادلهای کاهش پیدا کند، قیمت تمام شده کالاهای تولیدی کشور که به واردات مواد اولیه وابسته هستند، افزایش پیدا میکند و این افزایش قیمت قدرت رقابتی را از تولیدکنندگان میگیرد؛ به هرحال، چالش این دو گروه همیشه وجود داشته است. معاون وزیر صنعت، معادن و تجارت و رییس کل سازمان توسعه تجارت ایران اعلام کرد: اختصاص ارز مبادلهای برای واردات از ۱۴/۵ میلیارد دلار به ۱۱میلیارد و ۷۰۰ میلیون
دلار کاهش یافته و این روند کاهشی خبر خوبی برای تولید ملی به شمار میرود و ما این سیاست را دنبال میکنیم چراکه موجب رونق واحدهای تولیدی کشور میشود و اقتصاد درونزا و بروننگر شکل واقعی به خود خواهد گرفت. ولیالله افخمیراد در گفتوگو با سایت خبری اتاق بازرگانی تهران درباره کاهش تخصیص ارز مبادلهای گفت: آمار کاهش تخصیص ارز مربوط به۸۰ روز نخست سال ۹۵ نسبت به ۸۰ روز نخست سال ۹۴ بوده است. وی با بیان اینکه این سیاست، سیاست خوبی است، تصریح کرد: هرقدر ارز مبادلهای کمتری برای واردات تخصیص داده شود، به نفع تولیدکننده داخلی است. معاون وزیر صنعت،
معدن و تجارت درباره مشکلات واردات مواد اولیه برای برخی تولیدکنندگان و بحث رقابت در بازار اظهار کرد: ممکن است هزینه تولید برای برخی واحدهای تولیدی که مواد اولیه را با ارز مبادلهای وارد میکنند، افزایش پیدا کند. اما اگر به صورت همگانی و برای همه انجام شود، این مسائل از رقابتشان نخواهد کاست. چرا که قیمتها به یک اندازه و میزان مختصری برای همه افزایش پیدا میکند. او تاکید کرد: حتی کاهش تخصیص ارز مبادلهای باعث میشود مواد اولیهای که وارد میشد، از این به بعد در داخل کشور تولید شود، بنابراین این موضوع به نفع اقتصاد کشور است. هرقدر ارز
مبادلهای کمتر تخصیص پیدا کند نفع بیشتری برای کشور خواهد داشت. رییس کل سازمان توسعه تجارت ایران درباره حذف کلی ارز مبادلهای خاطرنشان کرد: امکان برداشتن ارز مبادلهای وجود دارد، من امیدوارم ارز تکنرخی شود. حتی به دارو و کالاهای اساسی هم نباید ارز مبادلهای تخصیص پیدا کند. چراکه تخصیص نیافتن ارز مبادلهای به این کالاها منجر به تولید آنها در داخل میشود. از طرفی هم پرداخت یارانه به مصرفکننده بهتر از تخصیص آن به شکل ارز مبادلهای به واردکننده است.
تشویقی برای واردات
قائممقام سازمان توسعه تجارت ایران تخصیص ارز مبادلهای را نوعی یارانه دادن به تاجرانی میداند که به واردات کالا مشغولاند و معتقد است: اگر میخواهیم به معنای واقعی از تولید داخل حمایت کنیم چارهای جز حذف این امتیازات از سبد واردات کالاهایی که در رقابت با محصولات داخلی هستند، نداریم. محمدرضا مودودی در گفتوگو با صمت تصریح کرد: ارز مبادلهای رقابتی را بین واردات و تولید داخل ایجاد میکند و تفاوت قیمتی که بین ارز مبادلهای و آزاد است امتیازی است برای واردکننده و تشویقی است برای افراد که به سمت واردات سوق پیدا کنند. وی ادامه داد: صرفنظر
از برخی مواد اولیه، خام و کالاهای اساسی که مورد نیاز داخل است به بسیاری از محصولات مصرفی و حتی واسطهای که توان تولید آن در داخل وجود دارد، نباید ارز مبادلهای تخصیص یابد.
به گفته مشاور وزیر صنعت، معدن و تجارت فضا باید رقابتی باشد تا اگر قرار است تولید داخلی با محصولات وارداتی رقابت کند با مشکل مواجه نشود و مزیت چندصدتومانی تفاوت قیمت ارز آزاد و مبادلهای به ضرر تولید داخل نباشد. مودودی با اشاره به کاهش تخصیص ارز مبادلهای در برخی از گروههای کالایی، اظهار کرد: در گروه سوم کاهش ۳۵ درصدی تخصیص ارز مبادلهای را شاهد بودیم که کمک قابل توجهی به تولید داخل میکند. قائممقام سازمان توسعه تجارت ایران با اشاره به سیاست این سازمان گفت: ما به دنبال سیاستهایی هستیم که شفافیت ایجاد کند و در واقع هرگونه تفاوت در هر بخشی که
رانت یا شائبه فساد ایجاد کند مورد رضایت ما نیست. وی تاکید کرد: معتقدیم ارز باید تک نرخی باشد، ضمن اینکه یکی از مولفههای اقتصاد مقاومتی مدیریت هدفمند واردات به شمار میرود و یکی از ابزارهای تحقق آن یکسانسازی نرخ ارز و حذف ارز مبادلهای از فرآیند واردات است.
حذف رانت با قطع ارز مبادلهای
نایب رییس کمیسیون واردات اتاق بازرگانی ایران با بیان اینکه نمیتوان واردات را قطع کرد اما میشود از تولید داخلی با ابزارهای مختلف حمایت کرد، گفت: باید توان رقابت برای تولیدکننده داخلی ایجاد کنیم که یکی از این ابزارها حذف ارز مبادلاتی از فرآیند واردات است. محمدرضا صفا به صمت گفت: ارز مبادلاتی به هیچ عنوان نباید به کالاهای مصرفی و لوکس تخصیص یابد بلکه فقط باید متعلق به مواد اولیه تولید باشد تا تولید داخلی که وابسته به مواد اولیه وارداتی هستند ضربه نبینند. با کاهش اختصاص ارز مبادلهای به مواد اولیه تولید، قیمت تمام شده محصولات بالا میرود و رقابت نیز از
بین خواهد رفت. به گفته وی، در این مسیر باید سیاستی اتخاذ شود که همه جوانب را بسنجند. به هر حال یکسانسازی نرخ ارز یک الزام به شمار میرود که رانت و فساد را هم از بین خواهد برد، چون درحالحاضر به برخی تعلق میگیرد و دیگری نمیتواند دریافت کند. صفا با اشاره به اینکه امسال سال اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل است، تصریح کرد: اقتصاد واردات یک بوم و دوهوا نمیشود؛ نمیشود از طرفی ارز مبادلهای اختصاص ندهند و از سوی دیگر به عنوان نمونه برای واردات پوشاک ترکیهای تخفیف ترجیحی بگذارند.