فرصت اصلاح یارانهای ازدست میرود؟
تین نیوز | لایحه بودجه، آخرین مراحل را برای اجرا طی میکند تا دخل و خرج کشور ازماه سوم سال براساس سند قانونی سال ۹۵ انجام شود.
یكی از پرحاشیهترین تبصرههای قانون بودجه سالجاری كه تصویب آن با مخالفت جدی دولت همراه شد و نگاهها به اجرای آن از تیرماه معطوف شده، مربوط به اصلاح رویه پرداخت یارانه نقدی است. پرداخت یكسان یارانه به همه افراد آن هم به میزانی كه مجموع آن از مجموع درآمد حاصل از افزایش قیمت حاملهای انرژی فراتر رفته است، یكی از اصلیترین مشكلات اجرای قانون هدفمندی یارانهها طی 5سال گذشته بوده است.
دولت سال گذشته در قانون بودجه مكلف به حذف یارانه 6میلیون نفر و صرفهجویی 3هزار میلیارد تومانی در پرداخت یارانه نقدی شده بود اما علی ربیعی وزیر تعاون، كار و رفاه اجتماعی در پایان سال اعلام كرد كه 3میلیون و 200هزار نفر مشمول قطع یارانه شناخته شدهاند كه تعدادی از آنها نیز پس از اعتراض به لیست یارانه بگیران بازگشتهاند.
مجلس در بودجه سال 95تصمیم به اصلاح اساسی در روند اجرای قانون هدفمندی یارانهها گرفته تا شاید قطار هدفمندی یارانهها در سال ششم به ریل اصلی خود بازگردد و بخشهای دیگر نظیر تولید و اشتغال هم سهمی از منابع یارانهای ببرند.طبق مصوبه مجلس باید یارانه 6گروه از پردرآمدها كه در 3دهك بالا قرار دارند و سالانه بیش از 35میلیون تومان درآمد دارند، از دریافت یارانه نقدی محروم شوند و منابع حاصل از آن صرف تولید و اشتغال شود. اگر این قانون اجرا شود مجموعا 24میلیون پردرآمد در سال 95 از دریافت یارانه حذف میشوند. سخنگوی دولت كه از شورای نگهبان خواسته بود این مصوبه را رد كند،
در آخرین نشست خبری خود در هفته گذشته بار دیگر مخالفت دولت را با تبصره 14بودجه كه به هدفمندی یارانهها اختصاص دارد، اعلام كرد. نوبخت اظهار داشته است كه امكان شناسایی 3دهك بالا و مشمولان حذف از یارانه نقدی وجود ندارد اما موافقان این مصوبهنظر دیگری دارند.
بنای كج باید درست شود
محمدرضا پورابراهیمی سخنگوی كمیسیون تلفیق معتقد است كه دولت باید امكان شناسایی پردرآمدها را فراهم كند تا پس از ابلاغ قانون، آن را اجرا كند. این نماینده مجلس با اشاره به فرصت ایجادشده برای اصلاح یارانهای به همشهری گفت: زمانی كه قانون بودجه ابلاغ شود، دولت موظف به اجرای همه بخشهای آن ازجمله تبصره 14است بنابراین حذف یارانه 24میلیون نفر باید در دستور كار دولت قرار گیرد. پورابراهیمی ادامه داد: حال كه مجلس هزینه حذف یارانه این اقشار را داده است، دولت هم باید آن را اجرا كند تا از این طریق به بخش تولید و اشتغال كمك شود. ممكن است این عملیات تبعات اجتماعی بهدنبال
داشته باشد اما نظام اجرایی برای اصلاح امور باید آن را انجام دهد. بهخصوص اینكه طبق مصوبه مجلس امكان بازگشت این منابع به بودجه نیست و باید در بخشهای تولید و اشتغال هزینه شود. سخنگوی كمیسیون تلفیق بودجه گفت: پرداخت یكسان یارانه به همه افراد، عدالت نیست. در دولت قبل سنگ بنای نادرستی در این زمینه گذاشته شد كه باید اصلاح شود.
تبعات سیاسی، مانع اجرا
عضو دیگر كمیسیون برنامه و بودجه مجلس نسبت به اجرای مصوبه مجلس از سوی دولت، خوشبین نیست. جعفر قادری به همشهری گفت: حذف یارانه تعداد زیادی از مردم، تبعات سیاسی برای دولت بهدنبال دارد و با توجه به اینكه سال آینده انتخابات برگزار خواهد شد، بعید است كه دولت هزینه سیاسی آن را بپردازد. این نماینده مجلس ادامه داد: این موضوع با این شیوه نه در این دولت و نه در هر دولت دیگر عملیاتی نخواهد شد مگر آنكه در یك دورهای میان دولت و مجلس اجماع حاصل شود. بهطور یكسویه و تنها اصرار مجلس، نمیتواند حلكننده مسئله باشد. به گفته قادری، زمانی این مسئله پیش میرود
كه دولت لایحه بیاورد و با مجلس توافق كنند كه تبعات سیاسی آن بین دولت و مجلس تقسیم شود.
قادری گفت: در گذشته مصوبات زیادی از سوی مجلس صادر شده است كه دولت آن را به اجرا نگذاشته است. این مصوبه هم احتمالا به همان سرانجام دچار خواهد شد. در این شرایط وقتی دولت مخالف باشد، مصوبه مجلس اجرا نمیشود. این عضو كمیسیون برنامه و بودجه مجلس با اشاره به روند فعلی حذف یارانه پردرآمدها گفت: روند فعلی شناسایی و قطع یارانه پردرآمدها كند است و ثمره چندانی نداشته است. ضمن اینكه خطا در این فرایند زیاد بوده و دولت در رسیدگی به اعتراضها هم نتوانسته موفق باشد. بانكهای اطلاعاتی در اختیار دولت قرار دارد اما امكان دارد برخی اطلاعات ثبت شده برای افراد، صحت نداشته
باشد.
پر درآمدها نباید یارانه بگیرند
مهدی تقوی، اقتصاددان با تأكید بر ضرورت اصلاح شیوه اجرای هدفمندی یارانهها به همشهری گفت: دولت گذشته از ابتدا این قانون را به شیوهای نادرست اجرا كرد و مشكلات زیادی در این مسیر ایجاد شد. با این روش عملا پول نفت به جیب پولدارها هم ریخته شد درحالیكه تنها محرومان باید از كمك یارانهای بهرهمند شوند. این استاد دانشگاه ادامه داد: اگر دولت بتواند اقشار پردرآمد را شناسایی كند و به قطع یارانه آنها دست بزند، بودجهای برای كمك به تأمین اجتماعی دهكهای پایین آزاد خواهد شد. یارانه تنها باید به محرومان اختصاص یابد تا رفتهرفته این اقشار بتوانند
توانمند شوند.
صرف یارانه به شیوه فعلی نه ثمری برای پردرآمدها دارد نه به توانمندسازی محرومان میانجامد. این اقتصاددان در مورد نحوه شناسایی پردرآمدها گفت: باید با اطلاعاتی كه از املاك، مستقلات و نوع خودروی افراد وجود دارد، راههایی برای شناسایی پردرآمدها پیدا كرد. ورود به حسابهای بانكی هم میتواند شناسایی را ساده كند اما این موضوع میتواند تبعاتی نظیر كاهش اعتماد به بانكها و خروج پول از حسابها را بهدنبال داشته باشد.