| کد خبر ۸۸۱۹۸
کپی شد

یکسان سازی نرخ ارز از گفتار تا عمل!

یکسان سازی نرخ ارز از گفتار تا عمل!
|

تین نیوز | "نرخ ارز" نشان دهنده معیار رابطه بین المللی اقتصادهایی است که تلاش می کنند بر اساس مزیت های نسبی و مطلق خود کالاها و خدماتی به یکدیگر عرضه کنند.

نرخ ازر می تواند معیاری برای سنجش مزیت نسبی ، جهت دهی به مبادلات اقتصادی و برنامه ریزی برای اینده توسعه بازرگانی خارجی باشد.

مدیریت نرخ ارز شناور که براساس تعامل عرضه و تقاضا اعمال می‌شود و نحوه مدیریت آن بدین شکل است که از نوعی ثبات در قیمت پیروی می کند و شرایط اقتصادی در آن لحاظ می‌شود.

وعده تک نرخی شدن ارز سه ساله شد
یکسان سازی نرخ ارز طرحی که سه سال از وعده دولت یازدهم برای اجرایی شدن ان می گذرد و در شرایط کنونی با توجه به اجرای برجام و ساماندهی صادرات نفت خام و صادرات غیرنفتی و همچنین ورود منابع خارجی به کشور به نظر می رسد ظرفیت های عرضه ارز در اقتصاد رو به افزایش است و می توان به سمت یکسان سازی نرخ ارز حرکت کرد.

هرچند یکسان سازی نرخ ارز رویکردی مهم در سیاست های پولی کشور است اما باید شرایط برای مدیریت نرخ ارز و اعمال آن در محدوده مشخصی وجود داشته باشد.

فضای مناسب برای تک نرخی شدن ارز
علی دیواندری  رئیس پژوهشکده پولی و بانکی می گوید : از آنجایی که در فضایی هستیم که دسترسی بانک مرکزی به منابع ارزی فراهم شده ، زمینه برای تک نرخی کردن ارز فراهم است اما باید همه شرایط لازم فراهم اید تا این کار اغاز شود.

وی می افزاید : اجرای سیاست تک نرخی کردن ارز به نفع اقتصاد ملی است و نظام بانکی باید بتواند ارز حاصل از صادرات را درون سیستم کشور مدیریت کند.

دیواندری با اشاره به اینکه در حال حاضر بانکها با نرخ رسمی ارز کار می کنند ، می گوید: بخشی از ارز حاصل از صادرات در صرافی ها بفروش می رود و در بازار بین بانکی مورد معامله قرار نمی گیرد.

وی می افزاید : این دوگانگی مشکلاتی را بوجود می آورد و سرمایه گذارانی که می خواهند وارد کشور ما شوند دچار سردرگمی هستند و نمی دانند که با چه نرخی می توانند سود خود را ببرند و باید این مشکلات برطرف شود.

دیواندری ایجاد ثبات در اقتصاد را ضروری می داند و می گوید : در صورت اجرای سیاست تک نرخی کردن ارز ، زمینه سرمایه گذاری در کشور فراهم می شود و ما می توانیم اقتصادی با قابلیت پیش بینی بالا داشته باشیم.

پرهیز از نگاه دستوری در تعیین نرخ ارز
رئیس پژوهشکده پولی و بانکی معتقد است : نگاه دستوری به مباحث کلان اقتصادی حتما
تبعاتی خواهد داشت و تک نرخی کردن ارز نیازمند زیرساختهاست و سیاستگذاران پولی باید از شتاب زدگی و تصمیم های دستوری پرهیز کنند.

وی  با بیان اینکه در خصوص تک نرخی کردن ارز همه تبعات آن در نظر گرفته شده است، می گوید : این طرح به صورت همه جانبه مورد بررسی و به نحوی اجرا شود که اقتصاد ما دچار شوک نشود.

دیواندری از تشکیل کارگروه ویژه طرح یکسان سازی نرخ ارز  در بانک مرکزی خبر می دهد و می گوید : "در این کارگروه  به تمام ابعاد آن دقت می سود به ویژه در زمینه نقل و انقال ارز در نظام بانکی و مدیریت مناسب روی ذخایر ارزی باید کارهای کارشناسی انجام شود تا بستر مناسب برای این اقدام فراهم شود."

کارشناسان اقتصادی براین باورند که سال 1395 شاید دوره زمانی برای یکسان سازی نرخ ارز باشد اما باید از لحاظ منابع تامین ارز هم اطمینان کافی به بازار داده شود که شامل تامین ارز از محل صادرات نفت خام، صادرات فرآورده های نفتی، صادرات غیرنفتی و صدور خدمات فنی و مهندسی و جذب گردشگران خارجی است و هر نوع خدمتی که به خارجی ها عرضه می شود مانند ترانزیت و دیگر موارد هم می تواند ظرفیت عرضه ارز را در بازار تقویت کند.

تک نرخی شدن  نرخ ارز و اعتدال در اقتصاد
سیدبهاءالدین حسینی هاشمی تحلیگر اقتصادی می گوید: در بازار رقابتی و با حضور فعالان اقتصادی یکسان سازی نرخ ارز سبب می شود تبعیض های موجود در بازار برطرف شود.

وی می افزاید : واگذاری ارز حاصل از  فروش سرمایه های با قیمت غیر واقعی یارانه دار به  عده ای خاص با توجه به نقش انکارناپذیر  ارز در اعتدال اقتصادی  در نهایت  زمینه ساز دچار شدن  دولت به کسری بودجه می شود.

حسینی هاشمی معتقد است: ‌ با یکسان سازی نرخ ارز دولت دارایی ها خود را به قیمت واقعی به فروش می رساند و از طرف دیگر باعث از بین رفتن تقاضاهای کاذب در بازار می شود زیرا هر زمانی که تفاوت قیمت بین دو جنس باشد حتماً تعداد زیادی از افراد برای بهره برداری از قیمت پایین صف می کشند.

وی می گوید : با یکسان سازی نرخ ارز تقاضا برای ارز کاهش پیدا می کند و در نتیجه نرخ آن با کاهش و ثبات همراه خواهد بود.

این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه اجرای این سیاست کسری بودجه دولت را تا حد زیادی جبران می کند ، می افزاید : با این اقدام تقلب در صادرات و واردات کاهش پیدا می کند و بزرگنمایی در واردات و کوچک نمایی در صادرات هم به حداقل می رسد.

وی معتقد است : در صورت اجرای این طرح ارزیابی پروژه ها منطقی خواهد شد و قطعاً کسانی که از ارزهای یارانه ای استفاده می کنند دیگر نمی توانند از این ارزها استفاده کنند و نرخ بازدهی آنها مانند سایرین فعالین اقتصادی خواهد شد.

حسینی هاشمی با ابراز امیدواری به اجرایی شدن طرح یکسان سازی نرخ ارز  در نیمه دوم امسال می گوید:  ما نمی توانیم به این امید که شرایطی پیش بیاید که هیچ مشکلی نباشد این طرح را اجرا نکنیم زیرا هیچ وقت شرایط خیلی خوب فراهم نمی شود.

این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه یکسان سازی نرخ ارز باعث می شود که نوسان نرخ ارز در بازار از بین برود ، می افزاید : سرمایه گذاران در بازار می توانند با خیالی آسوده تر به فعالیت خود ادامه دهند و دولت می تواند از حجم زیاد ارزی که در بخش خصوصی وجود دارد در خزانه استفاده کند.

حسینی هاشمی می گوید : منابع ارزی ما با توجه به کاهش قیمت نفت رو به کاهش است و در صورت یکسان سازی صرفه جویی و استفاده صحیح از منابع ارزی صورت می گیرد و ما به یک تعادل در بازار ارز دست پیدا می کنیم.

وی در خصوص تأثیر یکسان سازی نرخ ارز در جهت اجرای سیاست های اقتصاد مقاومتی می افزاید : یکسان سازی نرخ ارز تبعیض را منابع از بین می برد و امکان دسترسی همه با یک نرخ واحد از منابع ارزی ایجاد خواهد شد.

حسینی هاشمی می گوید : این تعادل و این عدالت در توزیع ارز و یکسان سازی نرخ آن می تواند زمینه رقابت را برای همه سرمایه گذاران فراهم کرده و باعث ایجاد اشتغال در جامعه می شود.

قطع دست ویژه خواران
غلامرضا مصطفی پور کارشناس مسائل پولی و بانکی نیز می گوید : تک نرخی کردن ارز سبب مقرون به صرفه شدن تولیدات داخل و همچنین سبب  کوتاه کردن دست برخی از ویژه خوارها و رانت خوارها از ارزهای دولتی می شود.

وی می افزاید : با تک نرخی شدن ارز ؛ همه تولید کننده ها ، صادر کننده ها و وارد کننده ها می توانند با شرایطی که در قیمتها وجود دارد و ثباتی که در قیمتها بوجود می آید تصمیم گیری درستی داشته باشد.

مصطفی پور در پاسخ به این سوال که تک نرخی کردن ارز چقدر می تواند در جهت اهداف اقتصاد مقاومتی باشد ، می گوید : مهمترین رکن اقتصاد مقاومتی نگاه به داخل و تولیدات داخلی در کشور است و تک نرخی شدن ارز این پیام را برای ما دارد که تولید کننده ها می توانند تولیدات خود را با قیمت های مقرون به صرفه تری در داخل داشته باشند.

مصطفی پور می افزاید: در صورتی که تولید کننده ها به ارز دولتی دسترسی داشته باشند تولیدات آنها افزایش پیدا می کند و همچنین از وارد کردن کالاهای غیر ضروری مثل خودروهای لوکس و همین طور محصولات لوکس دیگر به داخل جلوگیری می شود.

این کارشناس بانکی  معتقد است : با تک نرخی شدن ارز واحدهای اقتصادی که قبلا به دلیل کمبود نقدینگی تعطیل شدند یا در ظرفیت خود کار نمی کنند می توانند دوباره در جهت تولید گام بردارند و این موارد از عمده ترین مصادیق اقتصاد مقاومتی است.

وی می گوید : هرچه وابستگی ما به خارج از کشور کمتر و مزیت رقابتی تولید داخل بیشتر شود ما در جهت اهداف اقتصاد مقاومتی گام خواهیم برداشت.

مصطفی پور با بیان اینکه نرخ ارز یکی از متغیر هایی است که بر روی اقتصاد کشور و بازارهای مختلف اثر می گذارد ، می افزاید : کوچکترین تغییر در نرخ ارز سریعا در بازار کالا و خدمات ، اشتغال و تجارت و بین الملل اثر گذار است و باید به سمت تک نرخی شدن حرکت کند.

وی می گوید : با توجه به نوساناتی که از بعد از انقلاب در بازار ارز بوجود آمده نرخ ارز از 100 ریال در سال 57 به 34 هزار و 780 ریال رسیده و در کشور ما بیشترین نوسانات در بین کشورهای همسایه و هم تراز وجود داشته است.

مصطفی پور با بیان اینکه سیاستگذارهای ارزی با توجه به شرایطی که وجود داشته ، مناسب بوده ، معتقد است : اگرچه برخی از این تغییرات اصلاح ناپذیر بوده و به دلیل شرایط موجود در کشور بوجود آمده ولی بهر حال کنترل نرخ ارز نیز حائز اهمیت است.

این کارشناس بانکی می افزاید : تعدد و تکثر نرخ های ارز تبعات و مزایایی دارد از جمله مهم ترین تبعات آن سوء استفاده و رانت خواری و ویژه خواری از ارز دولتی است.

وی می گوید : تک نرخی کردن ارز این رانت خواری و ویژه خواری را در بین افرادی که به ارزهای دولتی دسترسی دارند از بین می برد و جلوی ورود بسیاری از کالاهای غیر ضروری به کشور را می گیرد.

مصطفی پور معتقد است : اگر بخواهیم دامنه تغییرات نرخ دلار را در سالهای بعد از انقلاب
بررسی کنیم تقریبا در دولت نهم بیشترین سطح ثبات نرخ ارز را شاهد بودیم به صورتی که در سال 84 قیمت ارز تقریباً 904 تومان بود و در سال 88 به 1100 تومان رسید و این یعنی 21 درصد نرخ رشد ارز در طول 6 سال را ما شاهد بودیم.

این کارشناس بانکی با اشاره به اینکه در دولت یازدهم با اعمال تعدیلاتی که در تزریق نقدینگی انجام شده است ، می گوید : این دولت سعی کرده است که نقدینگی را به بخش های تولیدی تزریق و نرخ ارز را کنترل کند و به تدریج نرخ ارز دولتی را نیز افزایش دهد به صورتی که قیمت ارز از 2700 تومان به 3030 تومان رسیده و فاصله آن با ارز آزاد کم شده است.

وی می افزاید : اگر بخواهیم در کوتاه مدت و در شش ماهه دوم سال جاری ارز را تک نرخی کنیم باید تدابیری بیندیشیم که از ایجاد شوک در این بازار جلوگیری شود چون شوک وارد شده به بازار پول اثار نامطلوبی را به همراه دارد و به سرعت اثر خود را در بازار های دیگر هم می گذارد.

مصطفی پور معتقد است : اثار این شوک سبب ایجاد تورم در بازارهای دیگر خواهد بود و با توجه به اینکه کشور ما در حال حاضر در شرایط رکود قرار دارد اگر تورم هم به آن اضافه شود خطر بسیار زیادی برای اقتصاد ما به همراه خواهد داشت.

وی درباره مناسبت ترین راه حل تک نرخی کردن ارز  می گوید : در این ده ماه باقی مانده از سال باید به تدریج سهم ارز دولتی را که به بخش های مختلف تخصیص پیدا می کند کاهش دهیم و اشخاصی را که از اولویت کمتری برای دریافت ارز برخوردار هستند به تدریج حذف کنیم.

این کارشناس بانکی می افزاید : افرادی را که نیاز مبرمی به ارز دولتی دارند مثل وارد کنندگان دارو ، باید به آنها در یک مقطع زمانی ارز آزاد ارائه دهیم ولی به جای آن باید یارانه تغییر نرخ ارز را به آنها پرداخت کنیم و دولت باید متعهدانه این اقدام را انجام دهد.

مصطفی پور معتقد است : دولت باید کنترل دائمی و اثربخشی بر بازار آزاد ارز داشته باشد و ارز مورد نیاز را در بازار آزاد برای یک مدتی که بازار به تعادل می رسد ، تامین کند و همچنین از افزایش نرخ ارز برای یک دوره یک ساله جلوگیری شود.

وی خاطر نشان می کند: در این صورت بازار خودش را پیدا می کند و به تعادل می رساند و ما در آن مقطع زمانی می توانیم اعلام کنیم که کشور ما شرایط اجرای سیاست تک نرخی کردن ارز را داراست.

ضرورت اطمینان از وجود منابع ارزی کافی
دکتر مجتهد نایب رئیس هیئت مدیره بانک سامان نیز می گوید : اگر دولت در سال جاری کسری بودجه زیادی نداشته و همچنین ذخایر ارزی به اندازه کافی داشته باشد ، می تواند ارز را تک نرخی کند.

وی می افزاید : اگر شرایط لازم برای تک نرخی کردن ارز فراهم نباشد ممکن است این کار با شکست روبرو شود.

مجتهد با تأکید بر اینکه یکی از شرایط این اقدام، ثبات بازار ارز است ، می گوید: اقتصاددان ها معتقدند باید نرخ تورم پایین باشد و اگر به زیر 10 درصد برسد زمینه برای یکسان سازی نرخ ارز فراهم می شود.

مجتهد می افزاید : داشتن ذخایر کافی از طرف بانک مرکزی برای دخالت در بازار و جلوگیری از نوسانات شدید نرخ ارز در بازار جزو ملزومات این اقدام است و باید در نظر گرفته شود.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به اینکه باید شرایطی ایجاد شود تا در زمینه تعاملات بازرگانی با کشورهای دیگر در خصوص ارز دچار مشکل نشویم ، می گوید : در این شرایط مردم به بازار ارز اطمینان دارند و به راحتی می توانند معاملات خود را انجام دهند.

وی معتقد است : دولت باید سیاست های مالی خود را نیز به گونه ای هماهنگ کند که با کسری بودجه زیادی روبرو نباشد و این کسری بودجه در حدی قابل مدیریت باشد تا بتوانیم ارز را تک نرخی کنیم.

مجتهد تاکید می کند : اگر مجموعه این شرایط فراهم شود، امکان اینکه ما بتوانیم در شش ماهه دوم امسال یا حداقل در اوایل سال آینده نرخ ارز را یکسان کنیم، وجود دارد و البته باید توجه کرد که این اقدام، منافع زیادی دارد.

مجتهد می گوید : مهم ترین نفع یکسان سازی نرخ ارز، جذب سرمایه های خارجی است که به راحتی امکان پذیر خواهد بود.

د رهمین حال  نوسان قیمت نفت به عنوان جدی ترین عامل محدود کننده سیاست تک نرخی کردن ارز مطرح است  و ادامه این روند بر تک نرخی کردن ارز تاثیر منفی خواهد داشت و باید مجموعه ای از عوامل که ساختار بازار را ناپایدار می کند تحت مدیریت و کنترل قرار گیرد ، البته احتمال افزایش قیمت نفت زیاد است.

در ایران هم نرخ ارز و کمیت و کیفیت تعیین و سیاستگذاری ان  همچنان بحث روز است. اما نرخ ارز در خلاء تعیین نمی شود بلکه هم تابع شرایط اقتصادی است و باید متناسب با وضعیت رونق اقتصادی یا رکود ، رشد و توسعه و اهداف اقتصادی  و بازرگانی خارجی  هدایت و مدیریت شود.

وضعیت مطلوب ، نرخ ارز یکسان و البته قابل مدیریت است و باید ظرفیت تامین نیازهای واقعی در طرف های تقاضا وجود داشته باشد.

اقتصاد ایران خوشبختانه در دهه های اخیر از سیاست تثبیت نرخ و ارز چند نرخی عبور کرده است و در حال حاضر به رفتار طرف های عرضه و تقاضا هم توجه می کند و تا یکسان سازن نرخ ارز فقط یک گام مانده است.

یکسان سازی نرخ ارز هم به معنی الزام افزایش نرخ ازر نیست و اگر طرف های تقاضا مدیریت شود و عرضه افزایش یابد می توان به کاهش نرخ ارز هم امیدوار بود.

کاسته شدن فاصله ارز مبادله ای و بازار نکته ای است که وزیر امور اقتصادی و دارای اینگونه در مورد ان اظهار نظر می کند.

علی طیب نیا وزیر  با اشاره به  آماده کردن شرایط برای تک نرخی کردن ارز در نیمه دوم امسال  می گوید : فاصله نرخ ارز در بازار آزاد و مبادله ای بسیار کاهش یافته است و فاصله زیادی با تک نرخی کردن ارز نداریم.

وی  می افزاید : از مدت ها قبل، بحث درباره تک نرخی کردن ارز را شروع کردیم و بانک مرکزی مشغول این کار بوده و مسائل مربوط به آن در ستاد اقتصادی دولت بررسی می شود.

طیب نیا با ابرازامیدواری به اینکه هر چه سریع تر به سوی فراهم کردن شرایط پیش برویم ، می گوید : "بخش عمده ای از کالاها براساس نرخ ارز آزاد محاسبه می شود و فاصله ارز در بازار آزاد و ارز مبادله ای کاهش زیادی داشته است."

البته برخی ها طوری از افزایش نرخ ارز صحبت می کنند مثل اینکه نرخ ارز ، تمامیت اقتصاد ایران را تشکیل می دهد و اگر افزایش یابد به طور کامل به نفع اقتصاد ایران تمام خواهد شد.

مقوله نرخ ارز یک مقوله جامع‌الجهات است که با توجه به شرایط اقتصادی کشور در مورد آن تصمیم‌گیری می‌شود. برای سر و سامان دادن به این موضوع، یک مدل و الگوی علمی لازم است که در شرایط مختلف بتواند آن را نظم دهد و کنترل و نقطه بهینه را انتخاب کند.

ارسال نظر
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید تین نیوز، تا ۲۴ ساعت بعد منتشر خواهد شد.
  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.
  • جاهای خالی مشخص شده با علامت {...} به معنی حذف مطالب غیر قابل انتشار در داخل نظرات است.
  • در نوشتن نظرات، لطفا بعد از هر کلمه، یک فاصله خالی بگذارید.
  • در انتقال تخلفات دستگاه‌ها، موارد تخلف را با ضمیمه نمودن اسناد تخلف به آدرس info@tinn.ir ارسال نمایید تا امکان پیگیری بصورت مستند فراهم شود.