حج تمتع در محدوده قرمز
تین نیوز | کمتر از سهماه به آغاز فصل حج مانده و هنوز تکلیف آن مشخص نیست. تکلیفی که قرار بود تا 26 فروردینماه روشن شود، اما با گذشت بیش از دوهفته از این موعد، تنها خبری که از حج تمتع سال 95 شنیده میشود، سرنوشت مبهم آن است. هیچ منبع موثق یا مسئولی نمیداند که سرنوشت حج امسال چه خواهد شد، حتی رئیس سازمان حج و زیارت که در این روزها، شلوغترین و پرحاشیهترین روزهای کاری خود را پشت سر میگذارد و پی درپی با خبرگزاریها و سایتها درباره وضع حج 95 گفتوگو میکند، هم خبری از سرنوشت حج ایرانیها ندارد و تنها خبری که میدهد، این است؛ «با توجه
به عدم هماهنگی و رفتار نامناسب سعودیها اراده جدی برای پذیرش حجاج ازسوی عربستانسعودی وجود ندارد.»
دوهفتهای میشود که مقامات عربستانی، مسئولان سازمان حج و زیارت را چشم انتظار پاسخی روشن و صریح به مذاکراتی گذاشتهاند که برای حل مشکل حج ایرانیها در عربستان برگزار شد. مذاکراتی که به بنبست صدور ویزا خورد و بدون نتیجه ماند. مسئولان عربستانی که حتی برای هیأت مذاکرهکننده ایرانی هم در داخل ایران ویزا صادر نکردند و باعث شدند، هیأت مذاکرهکننده، برای گرفتن ویزای عربستان به امارات سفر کند، با صدور ویزای زائران ایرانی درخاک کشور، مخالفت کرد و صدور ویزا درکشور سوم (ثالث) را پیشنهاد داد. پیشنهادی که با مخالفت هیأت مذاکرهکننده ایرانی روبهرو شد
و انتظار برای پاسخ عربستانیها را به سرنوشت حج گره زد. درجریان مذاکرات حج بود که وزارت حج عربستان از ایران فرصت گرفت تا نظر قطعی دولت عربستان درباره شرایط صدور ویزا به حجگزاران ایرانی را بررسی کرده و نظر قطعی خود را اعلام کند و هنوز خبری از این نظر قطعی نیست.
همین تأخیر باعث شده است تا سعید اوحدی با تأکید خاصی در گفتوگوهایش از ورود به محدوده قرمز زمانبندی برای سفر حج خبر بدهد، «به محدوده قرمز زمانبندی سفر حج وارد شدهایم و تا به این لحظه چهارماه از زمان انجام امور اجرایی عملیات حج در مقایسه با سال گذشته عقبتر هستیم.» او معتقد است که «تا هفته آینده باید تعیین تکلیف لازم برای اعزام حجاج ایرانی به مکه و مدینه صورت بگیرد. ما فقط یکماه زمان نیاز داریم که قراردادهای تردد، مسکن و دیگر موارد را منعقد کنیم.» اوحدی در گفتوگو با شبکه قرآن این توضیحات را میدهد و با اشاره به اینکه
درمذاکرات اشاره کرده، اینکه حج واجب شرعی مردم است و با توجه به اینکه حجاج میهمان خدا هستند، میگوید: «دولت عربستان وظیفه دارد با حفظ عزت و کرامت ایرانی، شرایط لازم را برای حضور ایرانیها در حج تمتع فراهم کند.»
ارایه 20 پیشنهاد و راهکار به عربستانیها
رئیس سازمان حج و زیارت، تأمین امنیت زائران را مهمترین خط قرمز جمهوری اسلامی ایران در برگزاری مراسم حج میداند و گفت: «دراینباره در مذاکرات مکه ۲۰ پیشنهاد و راهکار را به آنها اعلام کردیم. همچنین درباره چگونگی صدور ویزا و چگونگی بهرهمندی زائران از خدمات کنسولی درصورت بروز مشکلات احتمالی که جزو خطوط قرمز ماست؛ وزارت حج عربستان هیچ پاسخی نداده است.»
سعید اوحدی در ادامه توضیحات خود درباره وضع و نتایج مذاکرات با طرفهای سعودی در مورد حج تمتع سال ۱۳۹۵، هم میگوید: «دوموضوع برای ما حایز اهمیت است، موضوع نخست مورد نظر ما چگونگی صدور ویزاست که پس از 2روز، طرفهای سعودی هنوز نتوانستهاند؛ پیشنهاد شفاف و جمعبندی خود را دراین خصوص اعلام کنند و عنوان داشتهاند که به زمان بیشتری برای تصمیمگیری نیاز دارند و نهایتا تا پایان این هفته کاری در عربستان که عملا روز یکشنبه خواهد بود، نظرشان را اعلام میکنند.»
اوحدی ادامه میدهد: «موضوع دوم که عربستان باید نظرش را شفاف اعلام کند، موضوع استفاده زائران از خدمات کنسولی در طول سفر است. این یک حق کاملا مشروع و اساسی برای زائران ما به شمار میرود که در این دو مورد سعودیها هنوز نظر روشن خود را اعلام نکردهاند، این درحالی است که ما پیشنهاد روشن و شفاف خود را درخصوص این دو مورد یعنی صدور ویزا و خدمات کنسولی به آنها ارایه کردهایم.» او میگوید: «موضوع بعدی مورد تأکید ما تأمین امنیت زائران است که درهمین مذاکراتی که داشتیم، به آنها اعلام کردیم که با توجه به تجربه حادثه تلخ سال گذشته که بیانگر
سوءمدیریت و قصور دستاندرکاران حج عربستان بود، قطعا زائران ما امسال دغدغهای جدی درخصوص چگونگی تأمین امنیت خودشان دارند، لذا سازمان حج و زیارت موضوع ضرورت حصول اطمینان از امنیت زائران را بهعنوان اولویت اول خود به طرف سعودی اعلام کرده است. در این زمینه عربستان یکسری پیشنهاد و راهکارهایی را ارایه کرد که به نظر خودشان کفایت میکند.» اوحدی یادآوری میکند که «در مقابل این پیشنهادها ما هم اعلام کردیم که درطول 7-6ماه گذشته طی جلسات متعدد کارشناسی با حضور ظرفیتهای علمی و دانشگاهی کشور به ۲۰ راهکار اجرایی رسیدهایم؛ ازجمله جانمایی
مشخص برای مرکز پزشکی حج و زیارت درطول مسیرهای پرتردد و جانمایی امداد و راهنمایی امداد و گمشدگان در مسیرهای پرتردد که این دو موضوع درسال پیش از طرف عربستان ممنوع اعلام شده بود، تأکید کردهایم که باید حتما تابلوی راهنمایان با پرچم در مسیرهای پرتردد نصب شود که زائران ما دغدغهای نداشته باشد و هرکجا که دچار مشکل شدند، امکانات راهنما برایشان مهیا باشد.»
رئیس سازمان حج و زیارت با اشاره به اینکه ما پیشنهادها و راهکارهایی را که قابل اجراست، به صورت مکتوب ارایه کردهایم، توضیح میدهد که «طرف سعودی هم متعهد شده است که آنها را در متن تفاهمنامه و قراردادی که برای سفر بعدی تهیه میکند، لحاظ کند.»
تشکیل شورای حج با حضور رئیسجمهوری
اوحدی در تمامی توضیحاتی که از وضع برگزاری حج تمتع سال 95 و مذاکراتی که برای حضور ایرانیها در مناسک حج امسال شده است، بر اعلامنظر نکردن سعودیها تأکید میکند، «اعلامنظر نکردن شفاف و قطعی عربستانیها، بیانگر این است که به نظر میرسد یک عدم انسجام یا عدم هماهنگی در دستگاههای تصمیمگیرنده بین وزارت امورخارجه و وزارت حج عربستان وجود دارد که آثارش همین عدم حصول نتیجه و تصمیمگیری قطعی است، لذا نکته مهم این است که اگر این رفتار سعودیها ادامه پیدا کند، ما به سمت محدوده خط قرمز زمانی به لحاظ مسائل اجرای حج وارد میشویم.»
اوحدی درپاسخ به این پرسش که اقدام ایران در قبال ادامه چنین رفتاری از طرف سعودیها چیست، هم میگوید: «تأکید میکنم تأمین امنیت زائرین خط قرمز اصلی ماست و انتقال زائران توسط شرکتهای هواپیمایی داخلی و چگونگی صدور ویزا و خدمات کنسولی دیگر خطوط قرمز ما هستند و ادامه این رفتار و تأخیر از جانب سعودیها ما را به محدوده زمانی قرمز به لحاظ اجرایی سوق میدهد، لذا اگر این رویه ادامه پیدا کند و آن جمعبندی شفاف و روشن درخصوص موضوع ویزا، خدمات کنسولی، امنیت زائران و خط قرمزی که به آنها اعلام کردهایم و همچنین انتقال زائران توسط شرکتهای داخلی
هواپیمایی کشور براساس سهمیه، در تفاهمنامه لحاظ نشود؛ حتما این موضوع در دستور کار شورایعالی حج که به ریاست رئیسجمهوری تشکیل خواهد شد، برای تصمیمگیریهای بعدی مدنظر قرار میگیرد.»
برنامهای برای از سرگیری حج عمره وجود ندارد
درحالی که هنوز تکلیف صدور ویزای زائران ایرانی حج تمتع مشخص نیست و سعودیها کشور سوم یعنی امارات را برای صدور ویزای ایرانیها پیشنهاد کردهاند، وضع حج مفرده که پس از ماجرای تعرض به دو نوجوان ایرانی در فرودگاه جده به حالت تعلیق درآمده و معلوم نیست چه زمانی دوباره از سر گرفته میشود، پرسشی بیجواب است که رئیس سازمان حج و زیارت درباره آن هم میگوید: «در مورد عمره مفرده نیز مذاکراتی داشتهایم و این موضوع از مطالبات ما است ولی خیلی جای تأمل دارد که از رفتار غیرانسانی و اسلامی ازسوی عوامل انتظامی عربستان که به دو نوجوان ایرانی تعرض کرده بودند،
حدود یکسال میگذرد و حکمی داده نشده است، لذا با توجه به تأخیر در صدور حکم برای این دو متهم برنامهای برای از سرگیری حج عمره نداریم.»