پیام اقتصادی سفر موگرینی
تین نیوز | مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا دیروز 28 فروردین در دومین سفر به ایران پس از توافق هستهای و در ادامه سفر مرداد ماه سال گذشته خود، با هدف ترسیم نقشه راه ایران و اتحادیه اروپا، غنیسازی برجام و اطمینانبخشی به نهادهای اقتصادی اروپایی برای مشارکت با جمهوری اسلامی ایران وارد تهران شد تا در راستای گسترش همکاریهای اقتصادی و سیاسی، رایزنیهای یکروزه اما فشردهای انجام دهد. به باور بسیاری از کارشناسان هدف اصلی این سفر، ایجاد آرامش و اطمینانبخشی به نهادهای مالی و اقتصادی اروپایی برای مشارکت با ایران است.
همراهی هفت کمیسیونر بلندپایه اروپایی با موگرینی که هرکدام حکم یک وزیر بلندپایه اتحادیه اروپا را دارند، حاکی از انتقال این پیام برای همهجهان بهطور اعم و کشورهای اروپایی بهطور اخص است. کمیسیونرهای اتحادیه اروپایی عبارتند از کمیسیونرهای انرژی و آب و هوا، تحقیقات، محیطزیست، شركتها و موسسات كارآفرینی، امور انسانی، آموزش و حملونقل. این سفر پیش درآمدی است برای برگزاری سالانه دو دور گفتوگو در سطح معاونان و یک دور در سطح وزیر خارجه ایران و مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا.
سفر مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درست چند روز پس از سفر ماتیو رنتزی، نخستوزیر ایتالیا بهعنوان بلندپایهترین رهبر اروپایی دیدارکننده از تهران از زمان توافق هستهای، صورت گرفت. موگرینی در بیانیهای گفت این دیدار یک گام مهم به سمت تقویت روابط اتحادیه اروپا و ایران از طریق تعاون و همکاری است. او پیش از ورود به تهران در حساب توئیتر خود نوشت: «برای بار دوم بعد از توافق هستهای به ایران میروم؛ این بار به ریاست یک هیات متشکل از هفت کمیسیونر برای آغاز همکاریهای ایران و اروپا.» در بیانیه اتحادیه اروپا نیز گفته شده بود که تجارت،
کمکهای بشردوستانه، همکاری هستهای غیرنظامی و حقوقبشر در دستور کار این دیدار قرار خواهد داشت.»در پایان نشست دوجانبه مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و وزیر امور خارجه ایران و پیش از برگزاری کنفرانس خبری، بیانیه مشتركی درباره زمینههای همكاری صادر شد. همکاریهای اقتصادی، همکاریهای تجاری، انرژی، حملونقل، محیطزیست، گردشگری، همکاریهای هستهای غیرنظامی، مواد مخدر، مهاجرت، آموزش و تحقیقات، فرهنگ، حقوق بشر، بشردوستانه و موضوعات منطقهای از سرفصلهای این نقشه راه است.موگرینی و ظریف برای تسهیل همكاریها و آمادهسازی
گشایش نمایندگی اتحادیه اروپا در آینده براساس قوانین و مقررات ایران توافق كردند و مقرر شد در همین رابطه تیم رابط اتحادیه به تهران اعزام شود. كمك اتحادیه اروپا به الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی WTO از دیگر بندهای مهم این بیانیه مشترک بود. همچنین دو طرف در بحث مشورتهای سیاسی بر گفتوگوی سیاسی در سطح وزیر بهطور سالانه و همچنین گفتوگوهای سطح بالای منظم تاكید كردند. پیشتر طرفین در نشست خبری خود در جریان نخستین سفر موگرینی به تهران در 6 مرداد 1394، از فصل جدید در روابط ایران و اتحادیه اروپا خبر دادند و از آغاز گفتوگوهای سطح بالا پس از گفتوگوهای
انتقادی و جامع، میان طرفین گفتند. گفتوگوهایی که از سطح معاونان شروع و تا سطح وزرا ادامه خواهد یافت. در واقع این گفتوگوها در ادامه گفتوگوهای انتقادی در اواسط دهه 90 میلادی است که به دلایلی روند آن قطع شده بود.
با نگاهی به همراهان موگرینی در این سفر میتوان به اهمیت و ابعاد آن پی برد. حضور هفت کمیسیونر از انرژی و آب و هوا تا محیط زیست، نشاندهنده گستره این مذاکرات است. در همین زمینه، یک مقام ارشد اتحادیه اروپا روز چهارشنبه گفت این تعداد کمیسیونر «پیام منسجم و یکپارچه» مشارکت دوباره (با ایران) را به همراه دارد. او افزود: «این سفر برای «اطمینان بخشی مجدد به همه از اینکه همکاری با ایران ممکن است» طراحی شده است.» او توضیح داد: «بانکهای بینالمللی که خدمات آنها برای پیریزی سرمایهگذاری خارجی آتی موردنیاز خواهد بود، نسبت به بازگشت به ایران به علت نگرانیهای قانونی و سابقهای در ارتباط با شبکه پیچیده تحریمهای اعمالی اتحادیه اروپا و آمریکا در سالهای اخیر اکراه دارند.» این مقام اتحادیه اروپا گفت: «ایران میخواهد به سازمان تجارت جهانی بپیوندد و ما تمایل داریم در این زمینه نقش حمایتی داشته باشیم.» همچنین پایگاه خبری یوروآبزرور طی گزارشی در مورد سفر هیاتی از اتحادیه اروپا به ایران نوشت: «یک هیات بلندپایه از اتحادیه اروپا به ایران سفر میکنند تا بانکهای بینالمللی را نسبت به تجارت با جمهوری اسلامی ایران مطمئن سازند.»
در ادامه رایزنیهای دیپلمات بلندپایه اتحادیه اروپا در تهران، فدریکا موگرینی گفت آزمایش موشكی ایران نقض برجام نیست و نگرانی زیادی در این زمینه نداریم. موگرینی در نشست خبری مشترك با محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه با بیان اینکه اعتقاد داریم آزمایش موشكی به برجام ارتباط ندارد، تاکید کرد: «اطمینان دارم برجام راههای مختلف و گامهایی جهت ایجاد همكاریهای امنیتی در منطقه ایجاد میكند.» مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا یادآور شد: «ایران و اتحادیه اروپا به تعهدات خود عمل كردهاند و برجام تبدیل به منافع بیشتر برای تمامی مردم منطقه شده است.»
او در بخش دیگر از سخنان خود درخصوص تبادلات بانکی گفت: «بانكهای اروپایی بسیار علاقهمند به ایجاد ارتباط با ایران هستند تا مشاركت جدید اقتصادی که در حال شكلگیری است، تسریع شود.» موگرینی همچنین ابراز کرد: «ما تمامی اطلاعات لازم را در مورد روابط مالی و بانكی در 50 صفحه با عنوان رهنمود در دوره پس از تحریم مسائل هستهای ارائه كردیم، اما اتحادیه اروپا نمیتواند كشورهای دیگر را مجبور به انجام كاری كند؛ آنها خود باید اقدام كنند. اما اطمینان میدهیم كه بخش اقتصادی و بانكی اروپا علاقهمند به آغاز همكاریهای بانكی هستند.» او همچنین در پاسخ به سوالی درخصوص رفع موانع همكاریهای بانكی ایران ابراز کرد: «نباید بگوییم برخی چالشها وجود دارند؛ سه ماه پس از امضای برجام قابل مقایسه با 12 سال گذشته نیست؛ بنابراین نه چالشها، بلكه مشكلاتی وجود دارد.»
موگرینی یکی از محورهای گفتوگو با وزیر امور خارجه ایران را بخش اقتصادی بیان كرد و ابراز کرد: «ما از الحاق ایران به سازمان تجارت جهانی حمایت خواهیم كرد.»
مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا که در مذاکرات هستهای ایران و 1+5 نقش موثری را ایفا کرد، در ادامه این نشست خبری تاكید كرد: «دیپلماسی میتواند موفق باشد و پیام امروز من به ملت ایران این است كه دیپلماسی باارزش بود و خوشحالم كه مردم ایران این تغییرات را در زندگی خود مشاهده میكنند.» مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با بیان اینكه این سفر دیدار دوم من از ایران است، گفت: «بسیار امیدوارم مردم ایران بتوانند این تغییرات (توسعه همكاریهای اقتصادی و... ایران و اتحادیه اروپا) را در زندگی خود مشاهده كنند.» او تاكید كرد: «من امروز در مقام مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا صحبت نمیكنم بلكه از سوی 500 میلیون اروپایی سخن میگویم، امیدوارم روابط متفاوتی با ایران ایجاد شود.»
مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در پاسخ به سوالی درخصوص اقدامات اتحادیه اروپا برای لغو تحریمهای هستهای ابراز کرد: «اتحادیه اروپا تمامی تحریمهای مرتبط با فعالیت هستهای را در روز اجرای برجام رفع كرده و كاملا آشكار است كه برخی از تحریمها وجود دارند كه ما آنها را برنداشتهایم و این تحریمها مرتبط با برنامه هستهای نبودهاند بلكه حقوق بشری هستند.»
همزمان و در ادامه کنفرانس خبری مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با وزیر خارجه ایران، محمدجواد ظریف گفت در پایان دیدارهای امروز (دیروز)، چهار بیانیه مشترك صادر میشود كه شامل محورهای همكاری ایران و اتحادیه اروپا، همكاری هستهای و غیرنظامی ایران و این اتحادیه، همكاری در زمینه انرژی و همكاریهای علمی و پژوهشی است. ظریف با بیان اینکه ما اطمینان داریم منافع سیاسی و اقتصادی اتحادیه اروپا در اجرای برجام است، به همكاریهای پیشبینی شده اشاره و ابراز کرد: «همكاری در زمینه همكاریهای هستهای غیرنظامی، در زمینههای اقتصادی و مالی و كمك اتحادیه اروپا به عضویت جمهوری اسلامی ایران در سازمان تجارت جهانی بحث خواهد شد.» وزیر امور خارجه از دیگر محورهای گفتوگو با موگرینی را آمادهسازی و انجام اقدامات لازم اداری در ایران برای باز شدن دفتر اتحادیه اروپا در ایران عنوان و ابراز کرد: «ما همچنان در موضوعات منطقهای، مبارزه با تروریسم و افراطگرایی، مسائل انساندوستانه، موضوع آوارگان و پناهندگان بحث و تبادلنظر میكنیم.»
فدریكا موگرینی، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در ادامه دیدارهای خود بعدازظهر دیروز با علی شمخانی نماینده رهبر معظم انقلاب و دبیر شورای عالی امنیت ملی دیدار و گفتوگو كرد. شمخانی در این دیدار رویكرد آمریكا در استمرار مسیر تحریمها و كارشكنی در اجرای تعهدات براساس برجام را نامطلوب و غیر سازنده توصیف كرد و افزود: «در صورتی كه این روند ادامه یابد و اقدام موثری برای مقابله با آن از سوی اتحادیه اروپا صورت نگیرد در استمرار مسیر همكاری و اجرای تعهدات متقابل تاثیر منفی خواهد داشت.» دبیر شورای عالی امنیت ملی با یادآوری نقش محوری اتحادیه اروپا در به ثمر
رساندن برجام بر لزوم حفظ این دستاورد و نظارت و مراقبت بر اجرای صحیح آن با تداوم همكاری اتحادیه اروپا و ایفای نقش فعال كمیسیون مشترك تاكید كرد.
او به نقش ممتاز ایران در مقابله با داعش و گروههای تروریستی در سوریه و عراق و هزینه قابل ملاحظهای كه ایران برای تامین امنیت منطقه میپردازد، اشاره و ابراز کرد: «حضور بلندمدت عناصر تكفیری موجب توسعه ناامنی و بیثباتی در سطح بینالملل خواهد شد و جلوگیری از تداوم این روند نیازمند همگرایی بیشتر اتحادیه اروپا با روند مقابله با تروریسم است.»فدریكا موگرینی، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز در این دیدار ضمن تقدیر از تلاشهای صورت گرفته از سوی تهران در مسیر اجرای برجام، دستیابی به نتایج واقعی از جمله رفع تحریمهای مالی را از جمله حقوق ایران
دانست. او همچنین گفت: «با توجه به نقش مهم ایران در امنیت و ثبات منطقه، همكاریهای اتحادیه اروپا و ایران میتواند تسهیلكننده مسیرهای دیپلماسی برای حل بحرانها باشد.»