روابط تهران، آستانه در حال شکوفایی
تین نیوز | قزاقستان در بین كشورهای آسیای میانه، بزرگترین قدرت اقتصادی و سیاسی را دارد و در عین حال ایران هم بیشترین مبادلات اقتصادی، تجاری و سیاسی را در این منطقه با این كشور دارد.
آستانه دو دور میزبان مذاكرات هسته ای ایران و گروه پنج بعلاوه یك بود كه این نشان از حسن نیت و نقش آفرینی مثبت قزاقستان در مورد كشورمان است در بعد اقتصادی هم آستانه نشان داده كه شریك اقتصادی مهم و قابل اعتمادی برای ایران بوده است.
مشتركات تاریخی، دینی، فرهنگی، مراودات مردمی و دیدگاه مثبت مردم قزاقستان نسبت به فرهنگ، تمدن و مردم ایران هم فرصت ها و زمینه های مناسبی را برای توسعه فرهنگی میان ایران و قزاقستان فراهم كرده است.
سه ماه پیش هیات بزرگ اقتصادی قزاقستان به سرپرستی وزیر سرمایه گذاری این كشور در ایران حضور یافتند و ضمن آشنایی با فرصت های سرمایه گذاری در كشورمان چندین سند همكاری و یادداشت تفاهم با شركت های خصوصی و دولتی كشورمان امضا كردند.
اكنون نیز «نورسلطان نظربایف» رئیس جمهوری قزاقستان در راس هیاتی بلند پایه روز دوشنبه عازم كشورمان می شود تا روند روابط دو كشور مستحكم و شكوفا شود.
روابط سیاسی
قزاقستان برای حل مناقشه هستهای ایران و گروه 1+5 كه طی دو دور میزبان این مذاكرات بود نشان داد كه شریك سیاسی قابل اعتمادی برای ایران است.ضمن آنكه نظربایف اولین رییس دولتی بود كه دعوت ایران را پذیرفت ودر راس هیاتی بلندپایه در مراسم تحلیف حجت الاسلام والمسلمین روحانی رییس دولت یازدهم شركت كرد.
درمقابل هم، ایران جزو اولین كشورهایی است كه استقلال قزاقستان را در سال 1370 به رسمیت شناخت و سفارتخانه خود را در آلماتی افتتاح كرد.
مناسبات دو كشور پس از آغاز به كار دولت تدبیر و امید وارد مرحله تازه ای شده است.
روابط دو كشور در بیش از دو دهه گذشته بدون فراز و نشیب با آهنگ مطلوبی همواره رو به رشد بوده است،
تاكنون بیش از 85 سند همكاری در زمینه های مختف میان دو كشور به امضا رسیده و قرار است در سفر این هفته رئس دولت قزاقستان به ایران حدود 30 سند دیگر هم امضا شود.
ایران هم اكنون علاوه برسفارت درآستانه درآلماتی وبندر آكتائو هم دارای سركنسولگری است وقزاقستان نیزدرگرگان سركنسولگری دارد.
همچنین رییسان جمهوری ایران و قزاقستان در حاشیه نشست سران سازمان همكاری شانگهای در بیشكك (شهریور92) و نشست سران سیكا در شهر شانگهای (اردیبهشت 93) دیدار و گفت و گو كردند.
روحانی شهریور سال گذشته نیز در اولین سفر رسمی خارجی خود به آسیای مركزی به قزاقستان رفت.
پس از این سفر روسای دو كشور در نشست سران سازمان همكاری شانگهای در شهر دوشنبه و اجلاس سران كشورهای ساحلی خزر در استراخان روسیه نیز شركت كردند.
در مراسم افتتاح راه آهن سه جانبه ایران - تركمنستان و قزاقستان در پاییز سال گذشته نیز هر دو رئیس جمهوری شركت داشتند.
محمدجواد ظریف وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی ایران نیز در ماه های اخیر چندین دیدار با یرلان ادریس اف همتای قزاقی خود داشته كه آخرین آن در حاشیه نشست وزرای امورخارجه كشورهای ساحلی دریای خزر در مسكو بود.
رایزنی و همكاری در مجامع منطقه ای و بین المللی نظیر سازمان ملل ، سازمان همكاری اسلامی ،سیكا، اكو ،مجمع گفت و گوی آسیایی و اجلاس های مرتبط با امور دریای خزر نقش مهمی در پیشبرد مناسبات دوجانبه و منافع مشترك ایران و قزاقستان دارد.
روابط اقتصادی
3 ماه پیش و بعد از شروع دوران پسابرجام، بزرگترین هیات اقتصادی قزاقستان كه وزیر سرمایه گذاری این كشور در راس آن بود در كشورمان حضور یافتند و ضمن امضای چندین تفاهمنامه همكاری، با ظرفیت های اقتصادی و سرمایه گذاری كشورمان آشنا شدند.كارشناسان حضور این هیات بزرگ اقتصادی از قزاقستان را نشانه اهمیت بالای ظرفیت های اقتصادی دو كشور ارزیابی كردند.
حجم مبادلات تجاری ایران و قزاقستان در سال 2014 بر اساس آمار منتشره از سوی منابع قزاقی حدود 987 میلیون دلار اعلام شد كه از این میان سهم صادرات قزاقستان 893 میلیون دلار و صادرات ایران 94 میلیون دلار بوده است. این میزان مبادلات تجاری بین دو كشور نسبت به سال 2013 افزون بر 59 درصد افزایش داشته است.
همچنین براساس آمار منتشره از سوی گمرك جمهوری اسلامی ایران میزات مبادلات تجاری دو كشور در سال 1393 معادل 353 میلیون دلار بوده كه نسبت به مدت مشابه سال قبل 20 درصد رشد داشته است.
از دیگر تحولات مهم در بخش اقتصادی دو كشور می توان به تكمیل راه آهن سه جانبه، افتتاح سیلوی مشترك دو كشور در بندر امیرآباد در خرداد 89، افتتاح پرواز خط مستقیم میان دو كشور از خرداد 89، برگزاری اولین نشست شورای بازرگانی دو كشور، برگزاری سه دوره نشست كارگروه تجاری دو كشور و آغاز بكار مركز تجاری ایران در شهر چیمكنت در استان قزاقستان جنوبی اشاره كرد. راه اندازی مجدد سوآپ نفت نیز از دیگر توافقاتی است كه در حال پیگیری است.
همچنین چندین طرح مهم حمل و نقل ریلی كه تاثیر قابل توجهی در افزایش سطح مبادلات دو كشور و نیز مبادلات منطقه ای و بین المللی دارد، افتتاح شده است.
این تحولات درحالی است كه فرصت ایران برای ترانزیت كالا وهمچنین ظرفیت بازارایران برای كالاهای با ترجیح اقتصادی قزاقستان، در كنار قرار داشتن قزاقستان بعنوان دروازه ورودی ایران به روسیه و همچنین نقش آستانه در ساختار امنیتی منطقه، برای دو طرف، دستاوردهای مهمی در صورت افزایش مناسبات محسوب میشود.
سومین دهه استقلال قزاقستان، روابط اقتصادی و تجاری دو كشور با غلبه بر مشكلات ناشی از دوران گذار به مرحله ثبات رسیده است هرچند با رفع مشكلات در برخی بخش های اقتصادی، همكاری های دوجانبه می تواند رشد بیشتری داشته باشد.
روابط فرهنگی
مشتركات تاریخی، دینی، فرهنگی، مراودات مردمی و دیدگاه مثبت مردم قزاقستان نسبت به فرهنگ، تمدن و مردم ایران، فرصت ها و زمینه های مناسبی را برای توسعه فرهنگی میان ایران و قزاقستان فراهم كرده است.
علاوه برنمایندگی، رایزنی فرهنگی سفارت جمهوری اسلامی ایران در آستانه و آلماتی در حوزه بسط همكاری های فرهنگی میان دو كشور فعالیت می كند.
همكاری های دانشگاهی، تقویت كرسی های زبان فارسی واتاق های ایران در دانشگاه های مهم قزاقستان، اعزام استاد زبان فارسی، برگزاری نمایشگاه های فرهنگی به مناسبت های مختلف، برگزاری كنفرانس های مشترك با موضوعات فرهنگی و دینی و اعزام نخبگان قزاقی به برنامه های مهم فرهنگی كشورمان از مهم ترین برنامه های در دست اجرا در این چارچوب است.
كنگره بین المللی رهبران ادیان سنتی و جهانی به عنوان مهم ترین برنامه فرهنگی - دینی قزاقستان در سطح بین المللی از جمله برنامه هایی است كه كشورمان حضور پررنگی و سطح بالایی در آن دارد.
اقتصاد قزاقستان
قزاقستان با حدود 17 میلیون نفر جمعیت بزرگترین كشور محصور در خشكی در دنیا است.
قزاقستان با وسعت 2میلیون و 717 هزارو 300 كیلومتر مربع از شمال با روسیه، از شرق با چین، در جنوب شرقی با قرقیزستان، درجنوب با ازبكستان و در جنوب غربی با تركمنستان همسایه است. سواحل شمال شرقی دریای خزر در خاك این كشور قرار دارد.
اقتصاد قزاقستان، تا حد زیادی به بخش كشاورزی متكی است. قزاقستان بیشترین تولید ناخالص داخلی و درآمد سرانه را در میان جمهوریهای تازه استقلال یافته دارد و از اعضای سازمان همكاری شانگهای است.
این كشور از لحاظ منابع زیرزمینی هم بسیار غنی است، از سال 1993 میلادی تاكنون بیش از 50 میلیارد دلار سرمایهگذاری خارجی در این بخش انجام شده است. همچنین تخمین زده میشود كه قزاقستان صاحب دومین منابع بزرگ در اورانیوم، كروم، روی و سرب و سومین در منگنز، چهارمین در مس و در مورد زغال سنگ، آهن و طلا نیز در بین 10 كشور اول دنیا قرار میگیرد و همچنین یازدهمین منابع بزرگ هم در نفت و هم در گاز طبیعی را در اختیار دارد.
نورسلطان نظربایف 75 ساله، بیش از 25 سال است كه ریاست جمهوری قزاقستان را بر عهده دارد.