چرا اقتصاد مقاومتی همراه اقدام و عمل؟
حامد شایگان - دبیر صنعت
تین نیوز | سال ۹۵ را در حالی آغاز کردیم که رهبر معظم انقلاب نام اقتصاد مقاومتی، اقدام و عمل بر آن نهاده است، برای الگو قرار دادن آن به عنوان مبنای برنامههای سال آینده ابتدا باید زوایای پنهان این ۳رکن را روشن کنیم.
حال با توجه به اینکه دو سال از تدوین سیاستهای اقتصاد مقاومتی میگذرد و با وجود اینکه دولت یازدهم با تشکیل کمیتهای به ریاست معاون اول رییسجمهوری بر اجرایی شدن آن تاکید دارد اما هنوز در لایههای اقتصاد کشور فرهنگسازی نشده و رسوخ نکرده است. با این حال تکرار این کلیدواژه در نامگذاری سال جدید ضمن تاکید بر تقویت راهبردهای اجرای اقتصاد مقاومتی، نشان از اهمیت استمرار این سیاست در برنامههای کلان و بلندمدت کشور دارد.
موضوعی که با دیگر منویات رهبر معظم انقلاب همچون تولید ملی عجین شده است، در واقع کشور تنها در شرایطی میتواند بر مبنای الگوی اقتصاد مقاومتی گام بردارد که با استفاده از ذخایر طبیعی، نیروی انسانی و انرژی کشور و... درآمد ارزی را بهبود بخشد. البته این مسئله تحقق نمییابد مگر با تدوین راهبردهای کلان برای جذب سرمایه، تامین تجهیزات و ارتقای دانش فنی در راستای فرآوری محصولات خام و بالادستی. کلیدواژه دیگری که نوک پیکان آن متوجه مسئولان عالیرتبه کشور است «اقدام» برای رفع کاستیهای موجود در اجرای اقتصاد مقاومتی و مانع رسیدن به اقتصاد برتر منطقه است. در
واقع این واژه نه تنها میگوید که دغدغههای کشور نباید در حد شعار باقی بماند بلکه مجلس و دولت همدلانه باید با سیاستگذاری و تدوین قوانین متناسب با منافع ملی در اصلاح قوانین دست و پاگیر تلاش مستمری انجام دهند تا ریلگذاری تولید و اقتصاد کشور به تقویت اقتصاد ملی بینجامد. از این رو نزدیکی سیاستهای دولت و خانه ملت میتواند یکی از پیشنیازهای جامه عمل پوشاندن به اقدامات مورد نیاز برای رسیدن به هدفهای اقتصادی پیش رو باشد. اما کلیدواژه دیگری که ماحصل اجرای دو کلیدواژه نخست بوده «عمل» به آنچه در دو مرحله قبل انجام شده است.
به عبارت دیگر در اینجا باید نتیجه اقدامات از پیش انجام شده که میتواند با اقتصاد مقاومتی همراه باشد محسوس شود. البته این کلیدواژه در یک بخش کلان آمده و تنها به اجرایی شدن برنامههای سال ۹۵ یا۹۶ اشاره نمیکند بلکه عملی شدن همه راهبردهای کلان و خرد کشور است که میتواند از محقق شدن خصوصیسازی، افزایش تولید ملی، بهبود توسعه و اشتغال پایدار و... به عنوان راهبردی کلان باشد تا راهبردهای جزئیتر که میتواند دستیابی به فناوریهای برتر و پیشرفته در تولید محصولات مختلف باشد. بنابراین به نظر میرسد این نامگذاری با سیاستهای دولت یازدهم که
امید و عمل در آن در هم آمیخته هماهنگی زیادی داشته باشد. چراکه دولت یازدهم پس از رفع مشکلات تحریمها و مسائل هستهای در قالب برجام این بار با تدوین «برجام ۲» کمر همت برای رفع مشکلات داخلی همسو با سیاست تقویت اقتصاد ملی بسته که با توجه به سابقه درخشان این دولت در تحقق برجام بینالمللی، رسیدن به اهداف تدوین شده در برجام ۲ که تحقق رشد بالای اقتصادی در سایه ارتقای تولید داخلی است محتمل و دستیافتنی است. حال با نگاهی عمومیتر میتوان گستره این نامگذاری را به فعالیت تشکلها و نهادهای بخش خصوصی تسری داد، به طوری که آنها با بهرهگیری از بسترهای
فراهم شده از سوی دولت و فضای پسابرجام ضمن نوسازی و تجهیز واحدهای تولیدی خود به انتقال و تقویت دانش فنی مورد نیاز میپردازند؛ اقدامی که امکان افزایش رقابتپذیری محصولات آنها در بازارهای بینالمللی را فراهم میکند.
در واقع بخشی از زنجیره دستیابی به اقتصاد مقاومتی در دستان بخش خصوصی است که حصول آن نه تنها نیازمند هماهنگی با «اقدام»های دولت است بلکه باید در درون تشکلها و حتی واحدهای تولیدی خود گامهای همسویی برداشته شود تا بتوان حلقههای اجرایی که از سیاستگذاری دولت آغاز میشود با افزایش تولید و صادرات بخش خصوصی زنجیره تقویت اقتصاد ملی را تکمیل کند. هرچند نباید فراموش کرد که ضروری است از انحراف در اجرای برنامهها جلوگیری شود و با اعتماد به کارگزاران ارزیابی و تحلیل دقیق این مسیر را باید رصد کرد. البته این نوع تحلیل و ارزیابی نباید مغرضانه باشد چراکه
در سیاستهای دو سال اخیر دولت در دستیابی به توافق هستهای همواره شاهد نقدهای غیرمنصفانهای هم بودهایم که نه تنها به موضع مقتدرانه کشور کمکی نکرد بلکه تنها فضای کارشناسی و ارائه راهکارهای عملی را غبارآلود کرد. این روزها نیز دیده میشود با وجود اینکه امریکا به بهانههای مختلف به دنبال محدود کردن توافقات و اجرای برجام است و حتی ابطال برجام از سوی نامزدهای انتخابات ریاستجمهوری این کشور به یک شعار اصلی بدل شده که همه اینها نمایانگر امتیازات برجام برای ایران است اما همواره دیده میشود برخی افراطیها «برجام۲» را بر مبنای همان الگوی قبلی
موفقیتآمیز نمیدانند زیرا با چنگ زدن به این فرافکنی که برجام امتیازی برای غربیها بود اقدامات دولت را تخریب میکردند و این موضوع از آنجایی که مغایر با موضع رهبر معظم انقلاب است که بارها از گروه مذاکرهکننده کشورمان قدردانی کرده میتواند نمایانگر موفقیت دولت در آن بخش باشد که در بخش داخلی نیز اجرای همان الگو سازگار با منافع ملی خواهد بود. بار دیگر با فرازی به سخنان رهبر معظم انقلاب اهمیت این ۳ کلیدواژه برای ایران حتی پا را فراتر از مرزهای ملی گذاشته و در شرایطی که کشوری همچون امریکا به بهانههای مختلف ازجمله آزمایشات موشکهای بالستیکی به
دنبال منزوی کردن ایران در فضای بینالمللی است تقویت بنیه اقتصاد ملی با تکیه بر اقتصاد مقاومتی ضمن ارتقای جاذبههای سرمایهگذاری و تمایل خارجیها برای حضور در ایران، موضع قویتری را در مذاکرات اقتصادی و سیاسی برای ایران رقم خواهد زد.