حفظ حقوق شهروندی با توسعه حمل و نقل
تین نیوز | خاتمه فرآیندهای نادرست و اصلاح برخی از آنها، تلاش برای پیوند بیشتر علم و عمل و حضور پررنگتر مجامع آکادمیک در شرکت، حاکم شدن نگاه علمی بر تصمیم گیریها و بهرهگیری از متخصصان و استادان دانشگاه در فرآیندهای تصمیمگیری و مدنظر قرار دادن حقوق شهروندی در تمامی امور از جمله مواردی است که سنگ بنای آن در این چند ماه گذاشته شد.
حقوق شهروندی اما امری است که یکی از مهمترین اولویتهای کشور است و بارها مورد تأکید دکتر روحانی رئیس جمهوری و وزیر راهو شهرسازی دکتر عباس آخوندی قرار گرفته است. بر همین اساس فراهم کردن بستر لازم جهت تحقق آن در شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور یکی از اولویتهای در دستور کار است. با پیادهسازی شاخصهای حقوق شهروندی در کلیه بخشها، مجموعهها و افراد مرتبط با شرکت از مزایا و دستاوردهای آن بهرهمند خواهند شد. از بعد درون سازمانی نیز رعایت حقوق شهروندی، به ارتقای کیفی شاخصهای رفاه، سلامت و امنیت همکاران خواهد انجامید. اما حقوق شهروندی
چیست و چه ارتباطی با شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور دارد؟
حقوق شهروندی از موضوعهای اساسی مرتبط با کیفیت زندگی اجتماعی انسانها در عصر مدرن و مجموعه حقوقی است که افراد به اعتبار موقعیت شهروندی خود دارا میشوند، به عبارت دیگر مجموعه حقوق و امتیازاتی که به شهروندان یک کشور با لحاظ کردن دو اصل کرامت انسانی و منع تبعیض، برای فراهمسازی زمینه رشد شخصیت فردی و اجتماعی شهروندان در نظام حقوقی هر کشور تعلق میگیرد، «حقوق شهروندی» میگویند.
در خصوص محتوای حقوق شهروندی میتوان آن را هم از دیدگاه کلاسیک و هم از دیدگاه مدرن بررسی کرد. محتوای کلاسیک حقوق شهروندی به نوعی شامل حقوق مدنی، سیاسی و اجتماعی است. حقوق مدنی دربرگیرنده آزادیهای فردی، آزادی بیان، حق مالکیت، حق بهرهمندی از عدالت و... حقوق سیاسی در برگیرنده حق شرکت در انتخابات، حق مشارکت سیاسی و... و حقوق اجتماعی شامل حق بهرهمندی از رفاه اجتماعی، خدمات اجتماعی و... است. محتوای مدرن حقوق شهروندی علاوه بر این حقوق شامل حقوق اقتصادی و حقوق فرهنگی نیز میشود. حقوق اقتصادی دربرگیرنده حقوق و آزادیهای مربوط به کار، حق بر مالکیت
و حق بر انعقاد قرارداد میشود و حقوق فرهنگی مربوط به حفظ و توسعه فرهنگ از طریق آموزش، سنت، زبان و مذهب است.
حمل و نقل عنصری مهم در کیفیت حقوق شهروندی
یک دسته از این حقوق که با زندگی روزمره شهروندان گره خورده است و کیفیت و بیکیفیت آن میتواند تبعاتی حتی ناخوشایند را برای شهروندان و البته خود دولت به همراه داشته باشد، حقوق شهروندی در زمینه حمل و نقل است، که تحت عنوان آن میتوان موضوعهای بسیاری را جای داد. از جمله میتوان به وضع راههای شهری و میان شهری از لحاظ کیفیت و حتی کمیت، میزان رعایت حداقل استانداردهای لازم برای ساخت جادهها، میزان استفاده از علائم راهنمایی در جادهها، امنیت و... اشاره کرد.
در این زمینه شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور شفافسازی دقیق و کامل در برگزاری مناقصات و مزایدههای شرکت را مسئولیتی خطیر در قبال شهروندان میداند وآگاهسازی دقیق شهروندان از فرایند گردش اطلاعات در سیستم و مسائل سازمانی مرتبط با حقوق آنان و توجه به توسعه زیرساختهای مناطق محروم در راستای توسعه متوازن کشور را از مهمترین مسائلی میداند که در روند رعایت حقوق شهروندی مدنظر قرار خواهد گرفت.
آزادسازی و انحصار زدایی از واگذاری طرحها و ایجاد عرصه رقابت از اصولیترین امور در برابرسازی شهروندی است که این شاخص هم در شرکت ساری و جاری بوده و از این به بعد با جدیت بیشتری دنبال خواهد شد.
از دیگر مصادیق رعایت حقوق شهروندی، غربالگری طرحها در جهت منافع ملی و رسیدگی به مناطق محروم در زمینه بهرهمندی از راههای ایمن و مطمئن است تا همه مناطق کشور بهطور یکسان از این موهبت بهره ببرند، در این خصوص برنامهریزی برای تأمین نیازهای اعتباری طرحها برای تسریع در اتمام طرحها از اهم برنامههای شرکت ساخت و توسعه خواهد بود.
اما تبعیضی که میان شهرهای کشور ما در اکثر موارد و بهطور خاص در زمینه حمل و نقل و ساخت و توسعه زیربناها در این بخش به چشم میخورد، بسیار تأسفآور است، در حالی که یکی از اصول رعایت حقوق شهروندی منع تبعیض میان شهروندان است.
احترام و اجرای شایسته حقوق شهروندی در زمینه حمل و نقل باعث بالا رفتن سطح کیفیت زندگی شهروندان و کمتر شدن آسیبها و خلأهای موجود در این زمینه میشود.
غربالگری طرحها در جهت منافع ملی به معنای توجه به پروژه های حائز اولویت برای حداکثر کردن منافع ملی است و از جمله خواسته های وزیر محترم از مدیران ارشد شرکت ساخت است. سالانه میلیاردها تومان در پروژه های ساخت راه و راه آهن هزینه می شود و اگر پروژه های مهم مدنظر قرار گیرند منافع بهتری ایجاد می شود و این موضوع جزء سیاستهای کلی بخش حمل و نقل است که در سال ۷۹ ابلاغ شده است. متاسفانه سالهاست در این زمینه مشکل داریم و برخی مسئولان به اولویت بندی اهمیت نمی دهند یا روش ایجاد اشتراک نظر بین متخصصان با منافع ملی را نمی دانند و یا شجاعت کافی برای مقابله با زیاده خواهان را ندارند و در نهایت این اولویت بندی صورت نمی گیرد. پایان نامه و تجارب بنده هم در خصوص اولویت بندی طرحهای توسعه راه آهن از دیدگاه ملی است. اکنون اگر به پیوست قانون بودجه نگاهی شود صدها پروژه مهم و کم اهمیت به صورت مخلوط جزء وظایف شرکت ساخت قرار گرفته و بایستی این شرکت طبق وظیفه قانونی و انتظار وزیر محترم و سیاستهای کلی بخش حمل و نقل به موضوع غربالگری طرحها اهمیت بیشتری دهد تا بهره وری منابع مالی حاصل و در جهت اقتصاد مقاومتی حرکت موثری صورت گیرد. این موضوع منافع عموم مردم را به عنوان شهروندان کشور تامین می نماید.
شهرداری تهران در سالهای گذشته در راستای توجه هر چه بیشتر به حقوق شهروندان فعالیت قابل توجهی داشت که تحت عنوان ارزیابی تاثیرات اجتماعی طرحها انجام می شود و به اختصار اتا نامیده می شود در این چارچوب برای هر طرح مطالعات ویژه ای به موازات تهیه طرح فنی صورت می گیرد که آثار اجتماعی طرح بررسی و نحوه تطبیق طرح با انتظارات مردم و ذینفعان مطالعه می شود و پیشنهادهای این بخش از مطالعات با همکاری کارشناسان فنی سنجیده و در پروژه اعمال می شود به این ترتیب نتایج طرح فنی انطباق مناسبی با انتظارات مردمی خواهد داشت. البته دامنه این فعالیت گسترده بوده و جا دارد از تجارب شهرداری تهران در این خصوص استفاده شود.
این روزها کسانی که احترامشان و حقوق ماهانه شان زیر قلم وزیر راه قرار دارد از حقوق شهروندی حرف می زنند. سالهای قبل کجا بودید و چه می کردید که مملکت امروز به این وضعیت در آمده