بیاخلاقیهای رسانهای شده؛ یک پرسش و سه پاسخ
وبلاگ تین نیوز، هادی خانیکی | شاید قدیمیترین و در عین حال واقعیترین تعبیری كه درباره نسبت میان رسانه با آسیبهای اجتماعی، فرهنگی، اخلاقی، سیاسی و اقتصادی وجود دارد این باشد كه «رسانهها نه سرچشمه دردند و نه آغازگر درمان»، رسانهها بازتابنده وقایع تلخ و شیرینی هستند كه بنا بر ظرفیتها و تواناییهای ویژه خود آن وقایع را بزرگ و كوچك میكنند.
رسانهها از هر نوعی كه باشند حاوی نوعی فناوری و مهارت هستند در بزرگ یا كوچك كردن واقعهای كه در جامعه به وجود آمده به وضوح دیده میشود و در این روزهای اخیر بیشتر به چشم آمده است كه وقایع و رخدادهایی كه گاه ابعادی ملی و حتی بینالمللی دارد به گونهای رسانهای شدهاند كه از معیارها و موازین اخلاقی بسیار دور بودهاند. این بیاخلاقیهای رسانهای شده، متاسفانه بعضا رسانهها را نیز، از رسانه ملی گرفته تا مطبوعات و شبكههای مجازی و حتی تریبونهای رسمی و مكانهای وعظ و خطابه، در بر گرفته است.
آنچه میتواند محور اصلی باشد این است كه نقض حریمها و حرمتهای اخلاقی ابتدا از كجا آغاز میشود؟
1- آیا نخستین گناهكار آن است كه به خود اجازه میدهد حرمت و حقوق نه تنها شهروندان بلكه حدود و حریم نهادهای رسمی و شخصیتهای مسوول را زیر پا نهد
2- آیا گناه رسانهای است كه آن را مینگارد یا مینویسد. البته گسترش دامنه و تاثیر رسانهها در جامعه نشان داده است كه پاسخ سومی هم میتوان برای این پرسش یافت. گناه شكستن حریمهای اخلاقی و رواج دشنام و توهین، هم بر دوش افراد و نهادهایی است كه اینگونه گفتارها و رفتارها را تولید میكنند و هم بر عهده رسانههایی است كه خود را مسلح به ادبیات نفرت، دروغ و دشمنی میسازند.
اینجاست كه رسانه اگرچه «واسطه» است، واسطه تولید، توزیع و دریافت روایتهای بیاخلاقی میشوند.