اقتصاددانان به کمک دولت آمدند
تین نیوز | نشست تخصصی واکاوی چشمانداز رکود تورمی در سال 94 روز گذشته با حضور اساتید اقتصاد و اعضای هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد.
در این نشست ضمن رونمایی از کتاب حاوی متن پیاده شده پنج نشست تخصصی برای خروج غیرتورمی از رکود، اساتید برجسته این دانشگاه به بیان نظرات خود در این باره پرداختند.
فرشاد مومنی در ابتدای جلسه ضمن رونمایی از این کتاب گفت: اگرچه سازوکار اطلاعرسانی در کشور مطلوب نیست اما وجود چنین نشستهایی کمک شایانی به برنامهریزی برای خروج از رکود خواهد کرد.
عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه با انتقاد از نحوه بهرهمندی دولتمردان از نتایج تحقیقات اساتید دانشگاه گفت: در این دانشکده پنج نشست تخصصی و یک همایش ملی در ارتباط با خروج غیرتورمی از رکود برگزار شد که نتایج آن به طور مستقیم به نهاد ریاستجمهوری تحویل داده شد. با این حال آقای روحانی چند وقت پیش از اساتید انتقاد کردند که چرا در مورد رکود تورمی اظهارنظر نمیکنند.
در ادامه این نشست محمدقلی یوسفی، عضو دیگر هیات علمی دانشکده اقتصاد علامه طباطبایی با اشاره به اینکه در حال حاضر رکود تورمی یکی از مشکلات پیچیده اقتصاد کشور است، افزود: وجود رکود تورمی در کشورها نشانه فلاکت اقتصادی آنهاست و در چنین شرایطی راهکار این است که دولت در کوتاهمدت و بلندمدت سیاستهایی را برای کنترل رکود و تورم به موازات هم پیش بگیرد. یوسفی گفت: اطلاعات من نشان میدهد که در طول سالهای مختلف سرمایهها به جای آنکه در بخش صنعت و کشاورزی که در واقع اساس توسعه کشور هستند، مصرف شوند به سمت بخش بازرگانی و خدمات سرازیر شدهاند.
بنگاهها دچار بیماری هزینه هستند
این استاد دانشگاه در ادامه گفت: پیگیری سیاستهای کوتهنگر در صنایع تولیدی کشور باعث کمبود ظرفیت تولید آنها شده است به طوری که در حال حاضر واحدهای صنعتی کشور با 50 درصد ظرفیت خود فعالیت میکنند که علت اصلی آن قیمت ارز، نقدینگی و بیثباتی است.وی افزود: اطلاعات موجود نشان میدهد واحدهای صنعتی با وجود کاهش ظرفیت تولید هنوز نیروهای کار خود را حفظ کردهاند و این نیروی کار مازاد برای آنها هزینه دارد که در نهایت اقتصاد کشور را با رشد بیمارگونه هزینه مواجه کرده است. یوسفی گفت: حدود 25 تا 39 درصد نیروی صنایع ما مازاد بوده و باعث شکلگیری نوعی بیکاری
پنهان شدهاند که این مفهومش آن است که نهتنها با مشکل ایجاد اشتغال جدید مواجه هستیم بلکه بیکاری پنهان هم داریم.عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد علامه طباطبایی گفت: حدود 46 درصد شاغلان کشور در بخش بازرگانی و خدمات مشغول به کار هستند و سهم معدن، صنعت و کشاورزی در این میان اندک است که این مساله به نفع اقتصاد کشور نیست. وی در ادامه گفت: راه درست برای برونرفت از این وضعیت آن است که تنها از طریق رفع رکود، اشتغال ایجاد کنیم. یوسفی با برشمردن راههای خروج غیرتورمی از رکود گفت: تا زمانی که دولت در اقتصاد ایران نقش زیادی را ایفا کند و درآمد نفت هم به دولت برسد در نتیجه
دولت بزرگتر شده و هزینهها را بالا میبرد و در این شرایط مدام با افزایش هزینهها مواجه هستیم بنابراین در ابتدای راه باید هزینههای دولت را کنترل کرد این در حالی است که دولت کسری بودجه خود را از راههای تورمزا مانند استقراض از بانکها و تغییر نرخ ارز جبران میکند.
رشد دولتی فایده ندارد
یوسفی گفت: رشد اقتصادی 4/3 درصدی تا زمانی که دولتی باشد و ناشی از رضایت و مشارکت مصرفکنندگان نباشد کمکی به خروج از رکود نمیکند. وی افزود: متاسفانه گاهی مشاهده میشود که دولت وارد سرمایهگذاریهایی میشود که بیشتر جنبه نمایشی دارند چراکه با وجود رشدی که ایجاد میکنند سرمایهها را متوجه مصرفکنندگان واقعی یعنی کشاورزان و صنعتگران نمیکنند. این استاد دانشگاه با اشاره به عدم کارآمدی تسهیلات بانکی گفت: یکی از عوامل تورم بالا در کشور این است که دولت با بالا بردن سود بانکی باعث شد کشاورزان نتوانند از تسهیلات استفاده کنند اما بخش بازرگانی
به علت زودبازده بودن آن به راحتی وام تهیه میکند و از پس سود آن هم برخواهد آمد.
4 خطای استراتژیک دولت
یوسفی در ادامه با مطلوب خواندن سیاست خارجی دولت گفت: رابطه با جهان اگر منجر به ورود تکنولوژی به کشور شود با توجه به وابستگی ما به نفت میتواند تا چهار درصد رشد اقتصادی ایجاد کند اما این سیاست خارجی نباید راهحلی برای سیاستهای داخلی دولت تلقی شود. یوسفی با بیان اینکه بروز بعضی خطاها از سوی دولت ممکن است باعث تشدید رکود تورمی شود، در تشریح این خطاها گفت: یکی از خطاهای دولت تاکید صرف بر مسایل اقتصادی و بیتوجهی به نهادهای دیگر است. در واقع درک درستی در مورد نهادهای مختلف کشور وجود ندارد. وی تاکید بر جبران کسری بودجه بدون توجه به علت کسری بودجه را
دومین خطای دولت خوانده و از آدرس غلط دادن در مورد مساله بیکاری به عنوان سومین خطای دولت نام برد. وی گفت: رشد اقتصادی الزاما بیکاری را رفع نمیکند و افزود: چهارمین خطای دولت این است که رکود تورمی را در کنترل تورم خلاصه کرده است.
سرمایهها در اختیار بنگاهها قرار نمیگیرند
همچنین در ادامه جلسه، عباس شاکری، رییس دانشکده اقتصاد علامه طباطبایی با اشاره به اینکه رشد اقتصادی در کشورهای در حال توسعه دو رقمی است، گفت: رشد 4/3 درصدی اقتصادی با توجه به وجود سطح تولید پایین نشانه خوبی نیست. شاکری گفت: کشورهای دنیا بحران نفت را با انعطافی که در تکنولوژیهای پیشرفته و اعمال سیاستهای راهگشا داشتند، کنترل کردند اما در ایران که هم بیکاری وجود دارد هم رشد اقتصاد پایین است نباید تصور کرد که مشکل کشور با مشکل سایر کشورهای دچار بحران نفت یکسان است.این استاد دانشگاه گفت: در علم اقتصاد فرض بر این است که قیمت هر کالا در اختیار عوامل تولید آن
قرار میگیرد اما در ایران شاهد چنین چیزی نیستیم و بانکهای خصوصی کشور که از ابداعات ما بودهاند در داراییهای حقیقی کشور بیثباتی ایجاد کردهاند چراکه سرمایهها در اختیار کسانی قرار گرفتند که هیچ ربطی به تولید ملی ندارند.شاکری گفت: در واقع مشکلی که در اقتصاد کشور ایجاد شده این است که ما به افراد بیربطی مجوز دادهایم تا آنها هم از تولید سهم ببرند. وی افزود: متاسفه تولیدکنندگان واقعی آخر صف سودآوری ایستادهاند و پیش از آنها مونتاژکاران، خامفروشان و افراد نامولد قرار دارند و این مشکلات را تا وقتی حل نکنیم رشد جهشی منجر به خروج از
رکود در کشور ایجاد نمیشود.