بنزین و بهرهوری
تین نیوز | ما یك مطلب علمی در علم اقتصاد داریم به نام آكادمیك تورم. به این معنا كه قیمت كالاها و خدمات و دستمزد عوامل تولید به دلیل افزایش تورم افزایش پیدا میكند و بعد تورم افزایش پیدا میكند و بعد از یك وقفه زمانی چون تورم افزایش پیدا كرده است مجددا قیمت عوامل تولید افزایش پیدا میكند. به عبارت دیگر قیمت كالا و خدمات دولتی وقتی با افزایش مواجه میشود باعث افزایش سطح عمومی كالاها كه همان تورم است خواهد شد و این موضوعی است كه در سالهای گذشته در اقتصاد ایران رخ داده است.
از تابستان سال 92 كه دولت جدید استقرار پیدا كرد یكی از شعارهای آن كنترل نرخ تورم بوده و حتی وعده داده بود كه نرخ تورم را یك رقمی كند و به نظر میرسد دولت به این وعده وفادار بوده است. در دیماه گذشته تورم ماهانه سه دهم درصد بوده كه در شصت ماه گذشته این نرخ بیسابقه بوده است و به نظر میرسد دولت مشكلات افزایش شاخصهای اقتصادی را به درستی شناخته است.
افزایش پنج درصدی قیمت حاملهای انرژی هرچند رقم ناچیزی است اما برای اقتصاد ایران كه به نرخ بنزین و ارز حساس است و با افزایش قیمت بنزین ممكن است افزایش دیگر كالاها با رقمی بیشتر از پنج درصد مواجه شود، باید به این سوال پاسخ داده شود كه این افزایش قیمت چه تاثیری در اقتصاد خواهد گذاشت و سطح درآمدی دولت را چه اندازه افزایش خواهد داد؟ در واقع این افزایش درآمد قابل توجهی را برای دولت ایجاد نخواهد كرد.
وقتی در آذر 89 قیمت حاملهای انرژی بین سیصد تا چهاردرصد افزایش پیدا كرد، تنها نیمی از نیاز دولت را برای پرداخت یارانهها تامین كرد و این پنج درصد هم در مقایسه با آن عدد بسیار ناچیزی است و عاملی است كه میتواند سیاست دولت را برای كاهش نرخ تورم تحت الشعاع قرار دهد.
الان ایران در خطوط توزیع برق و توزیع آب بیش از سی درصد اتلاف منابع داریم و اگر جلوی این اتلاف گرفته شود، در واقع افزایش تولیدی است كه میتواند بسیاری از كسری بودجه دولت را جبران كند. امروز یكی از مسائلی كه دولت روحانی باید به آن توجه كند همین مساله بهرهوری است كه در سالهای گذشته مورد بیتوجهی قرار گرفته است و به حاشیه رانده شده است. اگر از منابع موجود به درستی استفاده شود و ارقام پیشبینی شده برای بهرهوری محقق شود میتوانیم بسیار بیشتر از آنچه این افزایش پنج درصدی قیمت حاملهای انرژی نصیب اقتصاد ایران میكند، برای اقتصاد كشور سود آوری
داشته باشیم.
* اقتصاددان و استاد دانشگاه