صرفهجویی سوخت در حملونقل هوایی
تین نیوز | هزاران فرودگاه در روی زمین ساخته شدهاند. فرودگاههای کوچک با باند ساده برای مناطق کم جمعیت و فرودگاههای بسیار بزرگ با باندهای عظیم برای شهرهای بزرگ و پر جمعیت.
درازای باند فرودگاه بر اساس ۳ نوع هواپیمایی که در آنها فرود میآیند ساخته شدهاند. فرودگاهی که باند آن در حدود ۴۵۰ تا ۷۰۰ متر است برای هواپیماهای خصوصی مناسب است و نمیتوان آن را برای هواپیماهای مسافربری استفاده کرد. فرودگاههای هواپیماهای مسافربری باید در حدود ۱۸۰۰ متر باند داشته باشند ولی برای هواپیماهای جت، باند بتونی در حدود ۳۰۰۰ متر میسازند. برای پرواز بین فرودگاههای مختلف راههای هوایی ویژهای وجود دارند و برای حفظ امنیت هواپیماهای بیشماری که درحال پرواز هستند باید قوانین راههای هوایی را که مانند قوانین راهنمایی و رانندگی
شهری هستند کاملا رعایت کرد. هنگامی که هواپیما فرودگاه را ترک میکند باید حداقل ۱۵۰ متر از زمین ارتفاع داشته باشد. همچنین برای عبور از شهرها و مناطق پر جمعیت هواپیما باید حداقل ۳۰۰ متر و اغلب ۶۰۰ متر بالاتر از سطح زمین پرواز کند.
مرکز کنترل و حفاظت هوایی
کنترل مسیر هواپیماها به عهده مرکز کنترل و حفاظت هوایی است.در فرودگاههای بزرگ عدهای مامورند که مسیرهای هواپیماها را روی نقشه صفحه رادار و دستگاه بیسیم و یا سایر دستگاههای الکترونیک کنترل کنند و بدانند که هواپیما در چه مسیری حرکت میکند و آن را تعقیب کنند.
زمانی که تعداد هواپیماها آن قدر افزایش یابد که امکان برخورد آن با یکدیگر زیاد شود، خطوط هوایی را به وجود میآورند. بنابراین برای پرواز، قوانین خاصی وضع شده که مثلا هواپیما باید در ارتفاع ویژهای پرواز کند. ارتفاع پرواز را در سراسر دنیا با«پا» اندازه میگیرند. هر پا برابر ۳۰/۴۸ سانتیمتر است. بنابراین هواپیماها بر اساس این قوانین باید روی خطوط ویژهای پرواز کنند که این خطوط با رنگهای گوناگون و شمارههای مختلف در نقشه رسم شدهاند.
بهرهبرداری از ۶ راههوایی
شاید به نظر نمیرسد که مسیرهای هوایی نیز همانند مسیرهای زمینی علاوه بر داشتن ویژگیهای خاص، در اقتصاد یک کشور نیز میتوانند نقش داشته باشند. مصداق این گفته خبری است که در اواسط این هفته ابراهیم شوشتری، معاون عملیات هوانوردی شرکت فرودگاههای کشور اعلام کرد و از کاهش ۴۵۰ کیلومتری مسیرهای هوایی و بهرهبرداری از ۶ راه هوایی جدید از ۱۶ بهمن خبر داد. وی با بیان اینکه در۶ ماه گذشته، ۱۱ راه هوایی بینالمللی تاسیس شده و به بهرهبرداری رسیده گفته است که بهرهبرداری از ۶ راه هوایی مستقیم دیگر، تحول عظیمی در پروازهای کشور به ویژه پروازهای داخلی ایجاد
خواهد کرد و در مجموع دو هزار و ۸۳۵ کیلوگرم سوخت و ۳۱/۵ دقیقه در زمان صرفهجویی خواهد شد.
به گفته وی، این اقدام علاوه بر تنظیم جریان پرواز و روانسازی ترافیک هوایی، کاهش مصرف سوخت و کاهش تولید آلایندههای زیست محیطی، افزایش سطح رضایتمندی بهرهبرداران داخلی و بینالمللی از فضای جمهوری اسلامی ایران را به همراه خواهد داشت. وی معتقد است که ساماندهی فضای کشور و تاسیس راههای هوایی مستقیم که از سالهای گذشته در دستور کار شرکت فرودگاههای کشور قرار داشت، با بهرهبرداری از ۶ مسیر هوایی وارد مرحله جدیدی میشود. به منظور استفاده بهینه از فضای هوایی کشورها و فرودگاهها و به منظور صرفهجویی در میزان مصرف سوخت، استهلاک هواپیما، کاهش
آلایندهها و حفظ محیطزیست، وقت مسافران و افزایش بهرهوری از سالیان گذشته سازمان جهانی هواپیمایی کشوری (ایکائو) در اسناد خود کشورها را ترغیب به تاسیس راههای هوایی مستقیم و موازی کرده است.
نیاز به نقشه راه
کاپیتان علیرضا منظری، معاون سابق هوانوردی و امور بینالملل سازمان هواپیمایی کشوری در این زمینه با تشریح چگونگی تعیین مسیرهای هوایی به صمت میگوید: مسیرهای هوایی همانند مسیرهای زمینی انتخاب و تعیین میشود. در واقع مهندسان هوایی با تهیه ارزیابی و نقشه برداری از آسمان، نقشه راهها را ترسیم و اجرا میکنند با این تفاوت که ساخت جادههای زمینی نیاز به ابزارها و تجهیزات ساخت جاده دارد اما برای ساخت دالانهای هوایی نقشهبرداری کافی است. به گفته وی، یکی از عواملی که در ساخت دالانهای هوایی باید مدنظر قرار گیرد، تعیین مسیرها بر اساس رعایت حریم
ممنوعه است به این معنا که مسیرهای هوایی باید به گونهای نقشهبرداری شود که از روی فضاها و مناطق ممنوعهای مانند پادگانهای نظامی و... عبور نکند. وی میافزاید: هر استان و هر منطقهای خطوط و مرزهای هوایی ویژه خود را دارد و شرکت هواپیمایی برای عبور هواپیماهای خود از این مرزها باید مجوز پرواز را که از مرکز کنترل فرودگاه صادر میشود، دریافت کند.
ارزآوری مسیرهوایی ایران
گفته شد که مسیرهای هوایی نیز میتواند در اقتصاد کشور تاثیرگذار باشد. نمونه بارز این گفته اتفاقی است که در نیمه دوم امسال به دلیل نا امنیهای کشورهای همجوار ایران رخ داد و منجر شد تا فضای ایران برای عبور هواپیماهای خارجی از مسیر غرب به شرق و برعکس فضای امنی شود که به واسطه دریافت حق استفاده از آسمان ایران، ارزآوری زیادی را به همراه داشت.