معادله چندمجهولی مسکن
تین نیوز | این روزها بزرگترین مانع صاحبخانه شدن مردم بهخصوص اقشار ضعیف و متوسط، کمبود نقدینگی است. همواره میان نقدینگی در دسترس و قیمت یک واحد مسکونی یک شکاف بزرگ وجود دارد که هرساله این شکاف بیشتر میشود. براساس اعلام وزارت راهوشهرسازی، طول زمان انتظار برای خانهدار شدن در ایران در فاصله سالهای ٨٩ تا ٩١ به بیشترین حد در مقایسه با سالهای قبل رسیده، طوری كه در سال ٩١، شاخص دسترسی مسكن به ٣٦سال افزایش پیدا كرده است. به این معنی كه اگر خانوار ایرانی در دهك متوسط درآمد، همه درآمد سالانه خود را برای خرید مسكن پسانداز كند و مخارج و هزینههای دیگری نداشته باشد، ظرف ١٢سال میتواند خانهدار شود. این در حالی است كه نرخ طبیعی پسانداز مسكن معادل یكسوم درآمد است و در این صورت، شاخص دسترسی به ٣٦سال میرسد. این شاخص در سال ٧٦ معادل ١٥سال بود اما در سال ٧٩ كاهش پیدا كرد و به ١٢سال رسید، سپس در سال ٨٤ مجددا به ١٧سال افزایش یافت و هماكنون نیز شاخص به ٣٦سال رسیده است. حال با توجه به طولانی بودن دوره انتظار خرید خانه از طریق پسانداز، بهترین راه دریافت وام بانکی است که متاسفانه این راه نیز مشکلات خاص خود را دارد. درواقع با توجه به افزایش قیمت مسکن طی سالهای اخیر میزان وام خریدی که به متقاضیان پرداخت میشود، تنها بخش کوچکی از هزینههای نهایی خرید یک واحد مسکونی متوسط را تأمین میکند. بر همین اساس وزارت راهوشهرسازی با ارایه پیشنهاد اعطای وام ٨ میلیون تومانی قصد داشت تا حداقل نیمی از این مشکل را برطرف کند. هرچند کارشناسان اعتقاد دارند که حتی وام ٨ میلیون تومانی نیز کمکی به کسانی که سرمایه شخصی کافی ندارند، نمیکند، اما مخالفت بانک مرکزی با این مبلغ وام، کار را برای خریداران خانه سختتر کرد. البته موضوعی که همزمان با طرحهای افزایش سقف تسهیلات خرید خانه خودنمایی میکند، توان متقاضیان برای بازپرداخت اقساط آن است. اگر میانگین درآمد خانوارهای شهری را ٢/١میلیون تومان در ماه در نظر بگیریم، حداکثر توان پرداخت اقساط وام ٤ هزار تومان (یکسوم درآمد) است که حتی اقساط وامهایی با دوره بازپرداخت ١٢ تا ١٥سال را هم پوشش نمیدهد. در همین زمینه بانک مسکن پس از مخالفت بانک مرکزی با وام ٨ میلیونی از پیشنهاد افزایش سقف وام خرید خانه تا ٦ میلیون تومان خبر داده است اما بازپرداخت اقساط این مبلغ نیز از توان بسیاری از اقشار حتی متوسط نیز خارج است. هماکنون اقساط وام ٢ میلیون تومانی خرید خانه با دوره بازپرداخت ١٢سال، حدود ٣ هزار تومان است که اگر مبلغ وام ٣برابر افزایش یابد، اقساط ماهانه آن به حدود یکمیلیون تومان میرسد. بنابراین به جز طرحهایی که برای خانهدار شدن دهکهای پایین درآمدی در دستور کار دولت قرار دارد باید تمهیدی برای قشر متوسط جامعه که تقریبا نیمی از جمعیت کشور را تشکیل میدهد، بیندشند.