دولت باید از فرودگاه برود
تین نیوز | چندی پیش یکی از مقامهای سازمان هواپیمایی ایران در زمینه غیر اقتصادی بودن برخی از فرودگاههای کشور سخن گفت و ابراز امیدواری کرد تا بهزودی با استفاده از ظرفیتهای بسیار مناسب بخش خصوصی آنها را دوباره به چرخه اقتصادی شدن بازگردانده و رونق را در آنها ایجاد کند .
از این رو «قانون» امروز به سراغ علیرضا منظری، معاون سابق هوانوردی و امور بین المللی سازمان هواپیمایی کشوری رفته تا ازاین کارشناس درباره صنعت حمل ونقل هوایی ایران بپرسد.
علیرضا منظری ضمن تاکید بر اهمیت و جایگاه اقتصادی صنعت حمل و نقل هوایی در جهان امروز میگوید: سخن از جایگاه صنعت حمل و نقل هوایی ایران بسیار سخت است زیرا از یک طرف سرزمینی پهناور و پرجمعیت در نقطه استراتژیک خاورمیانه و در میانه اروپا به آسیا و آفریقا به آسیا قرار گرفته و از موقعیت بسیار مناسب برای جایگاه حمل و نقل هوایی در جهان برخوردار است. این درحالی است که از طرف دیگر بدون ملاحظه این موقعیت، در راه هدر دادن سرمایه ملی بوده و نتوانسته ایم در بهره گیری از آن موفق باشیم.
شرایط امروز؛ نتیجه مدیریت ضعیف
وی در ادامه با اشاره به جایگاه مدیریت در این صنعت تصریح کرد: بدون توجه به تحریمها متاسفانه با توجه به دو عامل یاد شده و از همه مهمتر نبود مدیریتی دقیق و اصولی در این صنعت این امکان را برای کشورهای اطراف بهوجود آوردهایم تا بهطور غیر طبیعی از فرصتها استفاده کرده و خود را در جهان مطرح نمایند. در حالیکه در کشور ایران علاوه بر امکانات طبیعی از نیروی انسانی متخصص و با تجربه نیز برخورداریم که با برخوردهای نامناسب آنها را از صحنه خارج کرده ایم و صحنه را در اختیار افراد غیر واقع گرا و عموما تنگ نظر قرار داده ایم که توان استفاده و مدیریت این
امکانات را ندارند.
منظری در ادامه میافزاید: در هر حال با تدوین یک راهبرد صحیح و انتخاب شجاعانه مدیران با تجربه و متخصص و آگاه میتوان حتی با شرایط موجود در صدر جایگاه منطقه قرار گرفت و صحنه حمل و نقل هوایی منطقه را مدیریت و هدایت کرد، در حالیکه اکنون به تدریج در حال از دست دادن جایگاه قبلی نیز هستیم.
نیازمند فرودگاههای زیادی هستم
این کارشناس علوم هوانوردی درباره غیر اقتصادی بودن برخی از فرودگاههای ایران نیز معتقد است: کشوری بزرگ همچون ایران نیازمند فرودگاههای زیادی است. اگر چه در برخی مواقع فرودگاهی در اثر عدم استفاده از دیدگاههای کارشناسی احداث شده و هم اکنون در معرض زیاندهی قرار گرفته است. ولی در هر حال این نعمتی است که در دورانی از منابع عمومیکشور هزینه شده تا این سرمایه ملی ایجاد شود و حال، وظیفه مدیران فعلی استفاده صحیح از این سرمایه ملی است و نه آنکه به صورت سنتی به اداره آنها پرداخته و عمده آنها را بلااستفاده باقی گذاریم.
وی با اشاره به علم مدیریت فرودگاهها میگوید: امروزه علم اداره و مدیریت فرودگاهی یکی از علوم روز بهشمار میرود و تجربیات بسیار زیاد و موثری در جهان بهکار گرفته شده تا نه تنها از منابع عمومیبرای مدیریت و توسعه فرودگاهها استفاده نکنند، بلکه از امکان منابع بخش خصوصی بهره برداری شده و بار را از دوش دولت بر زمین گذاشته اند.
بنابراین به نظر میرسد از دایره مدیریتهای گردشی و دورهای باید خارج شد و از علم روز استفاده نمود و راهبرد جدیدی را در زمینه عدم تمرکز اداره فرودگاه بهوسیله یک شرکت در تهران بهصورت متمرکز اتخاذ نمود و فرودگاهها را با توجه به منطقه و استان و نوع فرودگاه تقسیم کرده و در اختیار نهادهای عمومییا شوراهای محلی با شرایطی قرار دهیم تا آنها با استفاده از شرکتهای مدیریتی بخش خصوصی نسبت به فعال کردن فرودگاه اقدام نمایند و در غیر این صورت به طور عادی نسبت به گسترش و توسعه فرودگاه بدون وجود تقاضا هزینهای انجام ندهند.
منظری با تاکید بر تمرکز زدایی تصریح میکند: نکته بعدی آن است که مسئولان به جای صحبت از زیانده بودن فرودگاه بهدنبال اجرای راهکار برای فعال شدن آن برآیند زیرا اداره بیش از 50 فرودگاه با اهداف و امکانات متفاوت بهوسیله یک شرکت دولتی متمرکز در تهران به صورت سودده امکان پذیر نخواهد بود.
بنابراین در این زمینه باید علاوه بر شکستن سد مدیریت متمرکز و واگذاری مدیریتهای محلی به بخش خصوصی و حمایت دولت از روشهای مدرن و انجام اقدامات عملی، امکان ورود و استفاده از هواپیماهای زیر 50 صندلی را فراهم آورد.
ایرتاکسیها بهترین راهکار اقتصادی شدن فرودگاهها
از نظر این کارشناس علوم هوانوردی دولت باید از تاسیس شرکتهای ایرتاکسی و بهرهبرداری از هواپیماهای سبک حمایت کرده و حتی یارانه بپردازد زیرا گسترش آنها موجب میشود بیشتر فرودگاههای اقماری فعال شده و آنها با فرکانس بالا در روز مسافر را به فرودگاه مرکز منطقه ای بیاورند.
وی در ادامه میافزاید: کشورهای پیشرفته امروزه فرودگاهها را به عنوان یک مرکز تجاری درآورده اند که بخشی از درآمد خود را از تجارتهای جانبی بهدست میآورند و در ایران با توجه به وجود زمینهای فروان در حاشیه فرودگاهها میتوان در هر منطقه تعریف ویژه ای را ارائه داد تا به سودآوری فرودگاه کمک کند و برای این موضوع ضرورت دارد از طریق در خدمت گرفتن مشاوران قوی نسبت به تهیه طرح تجاری هر فرودگاه و بعد اجرایی کردن آن اقدام نمود.
به عقیده منظری، اصلی ترین عامل غیراقتصادی بودن عدم وجود یک برنامه اجرایی مدون برای اداره حمل و نقل هوایی بهوسیله شرکتهای هواپیمایی ایرانی این است که با تغییر هر مدیریتی یک دیدگاه متفاوت مورد عمل قرار گرفته و موجبات تضعیف شرکتهای هواپیمایی بهویژه شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامیایران را فراهم آورده است. این شرکت هواپیمایی روزی یکی از بهترین شرکتهای منطقه بهشمار میرفت. بدیهی بود با تغییر سیاستها و مدل اداره شرکتهای هواپیمایی در سطح جهان تحول اساسی در مدیریت شرکتها بهوجود آید که موجبات رشد آنها فراهم شود. اما در ایران در
بیست سال گذشته بالاخره معلوم نشد که این شرکت میتواند بهصورت یک شرکت دولتی ادامه حیات دهد یا باید خصوصی شود و از مزایای آن استفاده كند. منظری با اشاره به تغییر دیدگاهها در زمان مدیریتهای گوناگون تصریح میکند: این تغییرات باعث شده که کارکنان و مدیریتها انگیزه فعالیت را از دست بدهند و به آینده خود امیدوار نباشند.
این بی انگیزه شدن و نبود حمایتها و کمکهای مالی دولت باعث شده تا بسیاری از پرسنل ناوگان هوایی نتوانند مناسب برنامهریزی کنند . بنابراین به تدریج نه تنها زمینه اصلاح و ساماندهی برای آن ایجاد نمیشود بلکه به تدریج در حال از دست دادن سرمایههای نیروی انسانی با تجربه و امکانات فنی و عملیاتی خواهیم بود.
وی در پایان میافزاید: درهر حال دولت با توجه به اینکه نمیتواند امکان مالی خوبی را برای شرکتهای هوایی فراهم آورد، با حذف انحصارات مرتبط با حمل و نقل هوایی ایران هر چه سریعتر باید طبق مقررات تکلیف آینده صنعت را به جهت اداره بر مبنای مقررات بخش خصوصی درنظر گیرد. چون با تعیین تکلیف آن زمینه فعالیت حمل و نقل هوایی با قاعده برای تمامیشرکتهای هواپیمایی فراهم شده و میتواند در زمینه برون رفت صنعت از غیر اقتصادی بودن موثر باشد.
تاثیر کاهش قیمت نفت چیست
علیرضا منظری ضمن موثر بودن قیمت نفت در صنعت حمل و نقل هوایی میگوید: در جهان، کاهش قیمت نفت تاثیر قابل توجهی را روی هزینههای یک شرکت هواپیمایی دارد و در نتیجه میتواند قیمت بلیت را کاهش داده و سفر هوایی را افزایش دهد ولی در ایران به لحاظ آنکه توزیع و فروش سوخت هوانوردی از طریق شرکت دولتی پالایش و پخش انجام میشود و همواره قیمت آن ثابت است و کاهش قیمت نفت بر روی آن تاثیر نگذاشته و موجبات کاهش قیمت بلیت را فراهم نمیکند از طرف دیگر اکنون بسیاری از شرکتهای هواپیمایی بابت خرید سوخت هوانوردی بدهی دارند و ضرورت دارد تا در زمینه اقتصاد حمل و نقل مطالعه
لازم انجام پذیرفته و زمینه اصلاحات در بخش صنعت حمل و نقل هوایی فراهم آید تا بتواند بر مبنای عرضه و تقاضا در بازار فعالیتها شکل گیرد. بنابراین بهجاست که تصور کنیم شرکتهای هواپیمایی ایران از آن بهره مند نشده اند و تا اصلاحات انجام نشود اینگونه نوسانات نمیتواند بر بازار حمل و نقل هوایی تاثیرگذار باشد.
اگر منظور آقای منظری از کنار گذاشته شده ها کارمندان سابق سازمان یا شرکت هستند که باید گفت در زمان تصدی کار خاصی نکردند وسنتی ترعمل نمودند۰باطلاع آقای منظری می رسانم یکنفر بود که در خارج مدرک کارشناسی ارشد مدیریت و برنامه ریزی فرودگاه بود و برگشت بامید خدمت، ولی چنان کاری با او کردند که فرار کرد بخارج و شد مدیر برنامه ریزی فرودگاه هیتروی لندن۰آقای منظری با او جلسات داشت وهرگز وقتی معاون بود از تجربه و تخصص او سود برد۰حالا شرح مصیبت چه فایده دارد؟ خوبها همه رفتند و کسی نمانده۰