آلودگی هوا
تین نیوز | هر منطقه زمین دارای ظرفیت هایی است که وابسته به شرایط جغرافیایی و اقلیمی آن است. یکی از مهمترین ظرفیت ها که اخیراً به ویژه توجه متخصصان را به خود جلب کرده ظرفیت زیستی است. ظرفیت زیستی نشاندهنده قابلیت هایی است که در هر منطقه وجود دارد و امکان زندگی سالم و بالنده را به دست می دهد. اگر در توسعه مناطق به ظرفیت زیستی آنها توجه نشود ، در نهایت زندگی انسان ها به لحاظ کیفی و کمّی به مخاطره می افتد و به تدریج کمبودهای مختلف مادی و معنوی رخ می نماید . مثلاً جزیره زیبای کیش که حدود30 کیلومتر مربع مساحت دارد می تواند میزبان تعداد اندکی جمعیت باشد. شهرهایی که در حاشیه
کویر قرارگرفته اند به لحاظ منابع آبی محدودیت دارند؛ شهرهایی مانند تهران که از دو سمت ( شمال و شرق) در محاصره ارتفاعات قرارگرفته اند و جریان بادها در هر سال به طور متوسط در حدود دوهفته فعال است و در سایر اوقات سال جوّی پایدار بر آسمان آن حاکم است، همچون کاسه ای است که آلاینده ها در آن محبوس و متراکم می شود و در حالات سیطره پدیده وارونگی به وضع بحرانی می انجامد و مسئولان شهری را ناچار می کند به سرعت فعالیت های عادی را تعطیل کنند تا خسارت های جانی جدّی به ویژه متوجه گروه های آسیب پذیرتر نظیر سالمندان وکودکان نشود: در چنان اوقاتی آمار مرگ و میر ناشی از سکته های قلبی و
مغزی ، حاد شدن بیماری های ریوی و بسیاری از حساسیت ها اوج می گیرد.
البته تهران با گستره ای که پیدا کرده ، مواجه با محدودیتهای دیگری نیز شده است: آب مورد نیاز آن نه فقط وابسته به مخازن نامطمئن سدهای لار و جاجرود و طالقان است که بخش عمده ای از آن نیاز چند سالی است که به علاوه از ذخائر سفره های زیرزمینی تأمین می شود،با کیفیتی نامطلوب .
فاضلاب تهران که اغلب در چاه های سنتی دفع می شود ، تمام ذخائر زیرزمینی آب تهران را که شامل شبکه سابق قنات ها می شود از حیّز انتفاع خارج کرده و با کوچ کردن فاضلآب به سمت جنوب تهران خطر باتلاقی شدن را به وجود آورده و سالها ست ناگزیر از روش زه کشی اضطراری استفاده می شود تا از فروریختن تأسیسات ساختمانی ، به دنبال بالا آمدن سطح فاضلاب ، جلوگیری شود.
از نظر عبور ومرور ، علی رغم احداث شبکه گسترده ای از بزرگراه ها و راه های زیرگذر، تهران به جای آن که شهری نمونه برای زندگی انسان ها باشد، به توقفگاه بزرگی برای خودروها تبدیل شده است . در تهران چندین میلیون خودرو فرسوده یا خودرو نویی که با ارفاق به بازار مصرف وارد شده ، اغلب درجا یا با سرعتی بسیار کُند به ویژه با استفاده از سوخت هایی که سالهاست همه در حسرت کیفیت آن به سرمی برند ، شب و روز و بی وقفه دودهای آلاینده از خود متصاعد می کنند و به خورد خلق الله میدهند.
از نظر شهرسازی متأسفانه انگیزه اصلی مسئولان شهری در تهران و به تبع آن سایر نقاط کشور کسب درآمد از محل ساخت و ساز همراه با توسعه تراکم شده و ساختمان های بی قواره و بلند و کوتاه و ناهمگون در محلات مختلف و بعضاً تبدیل باغ ها شاهد آن است. بلند مرتبه سازی به ویژه در کوهپایه آفتی در مقابل نسیم طبیعی و محدود کوهپایه به دشت شده است که شبانگاه مختصری هوای تازه به فضای آلوده تهران می دمید. با برپاشدن آن غول های آهن و سیمان در کوهپایه و بدون توجه عالمانه به جغرافیا و اقلیم تهران، آن نسیم شبانگاهی کوهپایه برای همیشه راکد می ماند. کلانشهرهای کشور ما با الگو قراردادن تهران فاقد
راهبرد اصولی شهرسازی اند؛ در این شهرها انسان ها با کمبودهای ناشی از بی توجهی به ظرفیت های زیستی درگیر می شوند و طبیعی است که با معضل آلودگی های برهم انباشته مواجه شوند. چاره پیچیدگی های کنونی که انسان ها را در چنبره خود به تباهی می کشاند، غیر از علاج های اضطراری و مُسکِّن ها، راه حل های بنیادین و مراعات اقتضای سیاست های کلی آمایش سرزمین ، مسکن و شهرسازی ، راه و ترابری، محیط زیست و جمعیت است.