مسئولیتهای اجتماعی نظام مهندسی
وبلاگ تین نیوز، سعید معیدفر | تصور قالب در دوره مدرن بر این بوده که با علوم و فناوریهای نوین میتوان بسیاری از مشکلات بشر را حل کرد و با بهتر شدن شرایط فنی و مادی، رفاه و آسایش را برای بشر به ارمغان آورد و بهشت را به روی زمین آورد. اما همچنان این سوال اهمیت دارد که آیا با بهبود شرایط زیست مادی، انسان نسبت به گذشته، توانسته در این جهان سعادتمند شود و اساسا آیا انسان امروز علیرغم رفاه بیشتر نسبت به گذشته، راضیتر است یا ناراضیتر؟ پرواضح است که امروز به مدد فناوریهای نوین و علوم پزشکی و مهندسی شرایط زیست بهتری برای انسانها فراهم شده و امید به زندگی
افزایش چشمگیری نسبت به گذشته یافته است. اما در عین حال، تهدیدهای جدی برای محیط زیست، افراد و جامعه نیز به وجود آمده است.
بحرانهای آلودگی هوا، آب و خاک و بیماریهای پیچیدهتر و مرگ و میرهای جدید، گسترش آسیبها و مسائل اجتماعی، شکافهای طبقاتی فزاینده و گسترش محرومیت و فقر، تضادهای بینالمللی، افراطی گریهای مذهبی و خطر بروز و گسترش جنگ و تهدیدهای هستهای، شورشها و ناآرامیهای سیاسی، بحرانهای روحی و افسردگی رو به تزاید، بحران هویت و سستی پیوندهای اجتماعی و گسترش روحیه فردگرایی افراطی، مداخله بی حد و حصر دولتها و بنگاههای اقتصادی در زندگی اجتماعی و خطر زرهای شدن (اتمیزه شدن) و زوال اجتماع و مسئولیتهای مدنی شهروندان، ماشینی شدن، کالایی
شدن، مصرفگرایی مفرط، بیگانگی اجتماعی و بیماریهای فراوان دیگر. با این وصف، آیا وقت آن نرسیده تا در این رویکرد مدرن تجدیدنظر شود؟
از بیش از 40 سال پیش، رویکرد جدیدی در جهان مطرح شده است و آن این که باید در کنار مداخلات فنی و مهندسی در محیط طبیعی و اجتماعی، به جهانی انسانیتر و اخلاقیتر فکر کرد و تصور این که صرفا با مداخلات فنی و مادی میتوان سعادت را به انسانها ارزانی داشت را تعدیل کرد.
امروز در دنیا، بحث از مسئولیتهای انسانی، اخلاقی و اجتماعی پررنگتر شده است و تمام مدیران دولتی، بنگاههای اقتصادی، مهندسان، پزشکان، پیمانکاران و تمام کسانی که به نحوی در محیط زیست و جامعه مداخله میکنند فراخوانده شده اند تا نسبت به پیامدهای زیست محیطی و اجتماعی اقدامات خود بیندیشند و احساس مسئولیت کنند. در غیر این صورت، جهان آینده ما جهانی غیر قابل زیست خواهد شد و خطر فروپاشی محیط زیست و جامعه و نزاعهای گسترده و از میان رفتن شرایط زیست بشر در روی کره خاکی روزبه روزافزونتر خواهد شد. در این بحث، به انواع مسئولیتهایی که هر یک از ما بویژه
مهندسان در قبال جامعه و محیط زیست داریم، پرداخته خواهد شد.*
* چکیده سخنرانی سعید معیدفر، استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران
در انجمن آموزش مهندسی ایران و موسسه ارزشیابی آموزش مهندسی ایران که پنجشنبه 11 دی ماه امسال برگزار شد.
منبع: ایسنا