هواپیماهای دست دوم پشت دیوار تحریم ماندهاند
تین نیوز | از آنجایی که صنعت حملونقل هر کشوری بیانگر وضعیت اقتصادی و میزان توسعه صنعتی آن کشور است، هر بخش از این صنعت گسترده در جایگاه خود نقش مهمی را در رسیدن به توسعه ایفا میکند. اهمیت حملونقل هوایی، دریایی، جادهای و ریلی در اقتصاد و توسعه یک کشور به اندازهای است که کارشناسان اقتصادی، کشورهایی را که در توسعه این صنعت ضعیف عمل کردهاند، در رده کشورهای عقب مانده قرار میدهند و اقتصاد آن کشور را بیمار میدانند.
البته نباید فراموش کرد که عوامل بیرونی متعددی نیز در این ضعف دخیل است، درست مانند آنچه در سالهای اخیر در قالب تحریمهای اعمال شده از سوی امریکا، صنعت حملونقل هوایی کشور را زمینگیر و توسعه آن را با خلل مواجه کرد تا جایی که فرسودگی ناوگان هوایی کشور و نیاز به نوسازی این ناوگان دغدغه اصلی و فعلی صنعت حملونقل هوایی شده است.
۱۰۰فروند هواپیمای زمینگیر
مشکلات مالی و ممنوعیت خرید قطعات و تجهیزات مورد نیاز برای نوسازی هواپیماهای فعال در خطوط هوایی ایران به دلیل وجود تحریمها، تاکنون، موجب زمینگیر شدن ۱۰۰ فروند هواپیما در فرودگاههای کشور شده است. این موضوع را محمدعلی ایلخانی، مدیرعامل شرکت فرودگاههای کشور در گفتوگو با خبرگزاری مهر عنوان کرده و گفته بود که درحالحاضر به دلایل مذکور، این هواپیماها امکان پرواز و ارائه خدمات در کشور را ندارند. زمینگیر شدن ۱۰۰ فروند هواپیما در ایران، بیتردید یک اتفاق نگرانکننده در حوزه حملونقل کشور است که در صورت ادامه این روند انتظار توسعه در
این بخش انتظاری غیرمنطقی به نظر میرسد.
مشکل اصلی؛ موتور هواپیما
چند و چون عوامل دخیل در زمینگیر شدن این تعداد هواپیما را ایلخانی در گفتوگو با صمت چنین توضیح میدهد: بیشتر این هواپیماها از نوع فوکر ۱۰۰ و مابقی آن از نوع ایرباس است. مشکل اصلی هواپیماهای فوکر، موتور است که قیمت آن در مقایسه با کل هواپیما بسیار زیاد است. برای مثال اگر قیمت یک فوکر، ۶ میلیون دلار باشد، قیمت موتور آن
۵ میلیون دلار و در حدود یک میلیون دلار قیمت بدنه و سیستمهای هوایی است، بنابراین گران بودن موتور این مدل و ناتوانی شرکتهای دارنده این هواپیما عامل اصلی زمینگیر شدن این پرندههاست. به گفته وی، این ۱۰۰ فروند هواپیما ۵۰ درصد از ظرفیت ناوگان هوایی کشور را تشکیل میدهند.
در واقع زمینگیر شدن این تعداد هواپیما به معنی بیکاری ۵۰ درصد از صنعت حملونقل هوایی و خدمات وابسته به آن است، چرا که تعداد زیادی از فرودگاههای کشور مخصوص نشست و برخاست این گونه هواپیماها بوده؛ در حالی که هزینهها و دستمزدها همچنان ثابت است، اما به دلیل زمینگیر شدن هواپیماها درآمدی عاید فرودگاه نمیشود.
ارائه تسهیلات صندوق توسعه ملی
ایلخانی، کمک دولت به شرکتهای هواپیمایی از طریق ارائه تسهیلات برای دریافت وام از صندوق توسعه ملی را از راهکارهای مهمی میداند که به این وسیله شرکتهای هواپیمایی بتوانند موتورهای هواپیماهای زمینگیر را برای تعمیر به کشورهای سازنده بفرستند. در گفتوگوی مدیرعامل شرکت فرودگاههای کشور با خبرگزاری مهر آمده بود که سال گذشته، ۴ میلیارد دلار بابت عملکرد شرکتهای خارجی در ایران، ارز از سوی این شرکتها از کشور خارج شده، اما اشارهای به چرایی و چگونگی خروج این میزان ارز نشده بود. ایلخانی در گفتوگو با صمت در تشریح این موضوع میگوید: بخش
عمدهای از مسافران بینالمللی به وسیله ایرلاینهای خارجی جابهجا میشوند. شرکتهای هواپیمایی خارجی در ایران مانند، لوفتهانزا، الاتحاد، الامارات و... هزینه فروش بلیت را به ریال دریافت میکنند، این در حالی است که ریال، برای شرکتهای خارجی کارآیی ندارد، بنابراین با ارائه اسناد به بانک مرکزی معادل هزینه فروش بلیت به ریال را دلار دریافت و از کشور خارج میکنند. این میزان در سال گذشته ۴ میلیارد دلار برآورد شده است.
مشکلات مالی شرکتهای داخلی
به گفته وی، این موضوع نشان دهنده ضعف در فعالیت شرکتهای هواپیمایی داخلی است که به دلیل نبود نقدینگی قادر به تعمیر هواپیما و استفاده از آن در خطوط هوایی ایران نیستند، به همین دلیل زمینه برای فعالیت هرچه بیشتر شرکتهای خارجی و به تبع آن خروج ارز از کشور فراهم میشود. در واقع عمده این هواپیماها فقط امکان پرواز در مسیرهای داخلی را دارند، بنابراین با زمینگیر شدن آنها، رشد پروازها نیز کاهش پیدا کرده است. چندی پیش و پس از مذاکرات ژنو و به دنبال آن برداشته شدن بخشی از تحریمها، اعلام شد که بخشی از قطعات مورد نیاز ناوگان هوایی کشور خریداری و برای نوسازی و
بهسازی هواپیماها وارد کشور شده است. با اعلام زمینگیر شدن ۱۰۰ فروند هواپیما از سوی مدیرعامل شرکت فرودگاههای کشور، این سوال مطرح میشود که اگر ایران اقدام به خرید و ورود تجهیزات مورد نیاز ناوگان هوایی به کشور کرده، علت زمینگیر ماندن این تعداد هواپیما چیست و چرا همچنان گفته میشود که ناوگان هوایی کشور پیر و فرسوده است.
بازسازی هواپیماهای دست اول
این موضوع را کاپیتان علیرضا منظری، معاون سابق هوانوردی و امور بینالملل سازمان هواپیمایی کشوری برای صمت اینگونه توضیح میدهد: منظور از برداشته شدن تحریمها آن هم در ناوگان حملونقل هوایی به این معنا نیست که همه شرکتهای هواپیمایی قادر به خرید تجهیزات هواپیمایی هستند، بلکه در قوانین مربوط به برداشته شدن تحریمها ذکر شده است، تنها شرکتهایی میتوانند اقدام به خرید و ورود قطعات کنند که هواپیماهای خود را بهصورت دست اول از شرکت سازنده خریداری کرده باشند. در ایران، تنها شرکت ایرانایر تعدادی از هواپیماهای خود را از کارخانه بویینگ به
صورت دست اول خریداری کرده و بنابراین تنها میتواند برای این تعداد هواپیما، تجهیزات و قطعات مورد نیاز خریداری و وارد کشور کند. در واقع شرکتهایی که هواپیماهای دست دوم خریداری کردهاند، مشمول قانون رفع تحریمها نمیشوند.
وی در ادامه میگوید: اما آنچه درحالحاضر موجب زمینگیر شدن ۱۰۰ فروند هواپیما در کشور شده است، نداشتن صرفه اقتصادی خرید یا تعمیر موتور فوکرهای ۱۰۰ است. این موضوع مختص به شرکتهای هواپیمایی ایرانی نیست، بلکه هر کشوری که از این نوع هواپیما در ناوگان هوایی خود استفاده میکند، با چنین مشکلی مواجه است. از این رو به نظر میرسد خرید هواپیما به صرفهتر باشد، اگرچه درحالحاضر امکان چنین اقدامی نیز در کشور تقریبا ناممکن است.
نبود قابلیت تعمیر موتور در کشور
اما آیا با وجود توان و تخصص نیروهای متخصص بومی در کشور، امکان تعمیر موتور این هواپیماها در داخل وجود ندارد؟ سوالی که منظری در پاسخ به آن با تاکید بر وجود نیروهای متخصص در کشور و برخورداری از توان تعمیراتی میگوید: قابلیت تعمیر موتورها در ایران وجود ندارد، علاوه بر اینکه از لحاظ اقتصادی برای شرکتها به صرفه نیست.
به گفته وی، در شرایط کنونی شاید لازم باشد دولت، حمایت خود را از شرکتهای هواپیمایی افزایش دهد تا بتوانند با روشهای دور زدن تحریمها قطعات مورد نیاز خود را وارد کنند، چرا که به جز هواپیماهای فوکر ۱۰۰ که ارزش نگهداری و تعمیر ندارند، مابقی هواپیماهای موجود در ناوگان هوایی، ارزش نوسازی و بهسازی و استفاده بیشتر و بهتر در این ناوگان را دارند.
با سلام سخنان کاملا متین است ولی تا کی این حرفهای تکراری را بایذ زذ. عدم مدیریت صحیح در شرکتها بد تر ار بی پولی است. در شرکتها تصمیم گیری بسیار طولانی و کاری که با تلفن و یا ایمیل میشود انجام ذاذ حتما میخواهند با سفر انجام شود. شما کجا دیده اید که برای هر خرید باید مدیر عامل برود. تا کار به کاردان داده نشود کارها درست نمیشود. با تشکر
/ / / با سلام و تشکر از تین نیوز جالب است که آقای سر پرست شرکت فرودگاهها کمک به شرکتهای دولتی را از طریق صندوق توسعه ملی توصیه می نماید در حالی که با بی توجهی و عدم مدیریت صحیح ۱۰ درصد از در آمدهای شرکت فرودگاهها به جای هزینه شدن در شرکت و یا حد اقل کمک به ایر لانها برای اولین بار در تاریخ اداره شرکت به سازمان دیگری اختصای می یابد. در جای دیگری نیز اشاره شده است که شرکتهای هواپیمایی خارجی سال گذشته ۴ میلیارد دلار ارز از کشور خارج کرده اند. البته دولت بایستی نقش حمایتی از ایر لاینهای داخلی داشته باشد و لی سوال اینجاست که اگر شرکتهای داخلی اقدام به جابجایی تمامی مسافرین می نمودند به ازای آن مقدار زیادی ارز جهت تامین قطعات با قیمت های چند برابر بایستی هزینه میگردید. آقای سرپرست اشاره نکرده اند که برنامه ایشان جهت سودده نمودن ۵۰ فرودگاه ضررده از ۵۶ فرودگاه فعال کشور چیست و دلیل تمرکز بیش از حد در شروع پروژه های ساخت و ساز و مذاکره با شتاب با شرکت های خارجی جهت واردات تجهیزات و غفلت از حفظ و نگهداری منابع در آمدی و اصلاحات ساختاری در شرکت فرودگاهها چیست؟ ّ
با سلام اولا جناب اقای علیرضا منظری، خلبان نیست که بخواهد الان کاپیتان باشد!!!! لطفا خبرتان را تصحیح بفرمائید. ثانیا، جناب آقای ایلخانی سرپرست محترم شرکت فرودگاه ها توضیح بفرمایند آیا ردیفی برای این منظور اصلا تعریف شده که حال اجازه برداشتی از صندوق توصیه میگردد؟!!! همین بی اطلاعی مدیران دولتی از مقررات و قوانین دولتی و مصاحبه های بی سر و ته هست که وضعیت صنعت را به این روز انداخته است. همین کارشناس محترم شما جناب علیرضا منظری در سالهای طولانی خدمت در بالاترین رده سازمان(معاونت امور بین الملل و حقوقی) میتوانند یک بیلان مختصر و یک صفحه ای از خدمات خویش ارائه بفرمایند؟!! آیا می توانند بفرمایند در همین خصوص زمین گیر شدن هواپیماها(چه دولتی و چه غیر دولتی) چه کردند که تحریم ها مانع از نتیجه رسیدن این اقدامات شده اند؟!! یا اینکه قصه چیز دیگری است؟؟؟ از خبرگزاری معتبری همچون تین نیوز انتظارات بیشتری برای تعیین منابع مقالات علمی اینچنین دارم. بیایم یکبار برای همیشه ضعف مدیریتی خودمان را پشت دیوارهای تحریم مخفی نکنیم با تشکر