| کد خبر ۲۹۳۴۰
کپی شد

انحلال سازمان برنامه، انحلال چه بود؟ احیای آن، احیای چیست؟

|

تین نیوز | تصویب احیا و بازسازی سازمان برنامه و بودجه از سوی دولت نشان داد كه میان ساختن و ویرانگری تفاوت زیادی وجود دارد. روزی كه در دولت قبل این سازمان منحل شد، تنها با یك نامه چند خطی و یك امضا و شماره كردن نامه، تومار عمر یك سازمان ٥ ساله كه به بلوغ فكری خود رسیده بود، در یك لحظه بسته شد و در عرض مدت كمی چنان این سازمان مهم و مغز مدیریت و برنامه ریزی كشور، دچار سكته شد كه به قول معروف «نه از تاك نشان ماند و نه از تاك نشان». مثل زلزله یی كه در نیمه های شب و بدون پیش لرزه و به یك باره اتفاق می افتد سپس عكس های هوایی مناطق زلزله یا سونامی زده را با عكس های دوره آبادنی آن مناطق مقایسه می كنند تا حجم تخریب ها روشن شود. احتمالاعكس های هوایی پس از سونامی سه سال پیش ژاپن از منطقه سونامی زده در مقایسه با تصاویر مشابه آنها پیش از سونامی را دیده اید كه چه تفاوت عظیمی دارند ولی تخریب در یك لحظه و ناگهانی رخ می دهد در حالی كه احیا و آبادانی دهه ها زمان می خواهد تا مردم بتوانند جایی را آباد و قابل سكونت كنند. اكنون ١٦ ماه از آغاز به كار دولت تدبیر و امید گذشته است.
تازه پس از این مدت كلیات احیای سازمان برنامه تصویب شده است و حتی اگر پس از ماه ها این كار اجرایی شود، امكان بازگرداندن كامل آن به ساختار پیشین و نیز كارشناسان برجسته آن سازمان وجود ندارد و تربیت نسل جدیدی از كارشناسان برنامه ریزی در حوزه های گوناگون نیز بسیار زمان بر است. تفاوت دو دولت در اصل تفاوت میان دو نگاه مدیریتی و سیاستگذاری است. مجموعه اول در اخذ تصمیم بی پرواست، مهم ترین تصمیمات را بدون مشورت و بررسی كافی می گیرد و تردیدی نیست كه اغلب این تصمیمات به ضرر كشور خواهد بود. آنان نام این نوع مدیریت را تصمیم گیری شجاعانه می گذارند در حالی كه مرز میان حماقت و شجاعت در این تصمیم گیری ها بسیار كمرنگ و ناپیداست و این تصمیم ها در بهترین حالت از نوع تصمیم دیم است. شاید در كشاورزی بتوانیم كاشت دیم داشته باشیم و به امید خداوند بذری را بر زمین بریزیم بلكه باران زمین را سیراب كند و محصول به دست آید، هرچند با پیشرفت علم نیز این نوع كشاورزی از حالت شانس خارج شده و هواشناسی به كمك پیش بینی وضع بارش در هر منطقه آمده است ولی در هر حال آن را كشاورزی دیم می نامیم و هنوز هم كاشت دیم در مواردی به صرفه است ولی اگر كشاورزی دیم به صرفه باشد، به یقین می توان گفت سیاست دیم و بی مطالعه نه تنها به صرفه نیست بلكه و قطعا اثرات تخریبی و ویرانگری برای جامعه و مردم دارد.

سازمان برنامه و بودجه برای جوامعی كه فاقد نظام كارآمد بازار هستند یا دولت های آنها دارای منابع وسیع مالی مستقل از مردم هستند، نهادی ضروری است. وجود این سازمان مترادف با اهمیت دادن به مفهوم عقلانیت و برنامه ریزی در چنین جوامعی است. تجربه این سازمان در ایران نشان داد كه با وجود برخی انتقادهایی كه از سوی دستگاه های اجرایی به آن می شد، عملكرد آن در مجموع مورد تایید قاطبه صاحبنظران كشور بود. حتی كسانی كه در مقاطعی به این سازمان انتقاد داشتند، در غیاب آن و پس از انحلال فرمایشی آن متوجه شدند كه این سازمان چه نقش مهمی در جلوگیری از اتلاف منابع كشور داشت. فقط در غیاب سازمان برنامه است كه می توان به طور متوسط سالانه بیش از ١ میلیارد دلار درآمد نفتی داشت ولی در نهایت فاقد رشد اقتصادی چشمگیر بود و حتی رشد منفی را هم شاهد باشیم.

در هر حال پس از حدود ١٦ ماه دولت تدبیر و امید به یكی دیگر از شعارهای انتخاباتی خود كه احیای این سازمان بود عمل كرد ولی فراموش نشود كه احیای این سازمان بیش از آنكه محدود به احیای اداره یی تحت این عنوان باشد باید احیای نظام برنامه ریزی و عقلانیت اقتصادی و اجتماعی باشد. در گذشته نیز وقتی كه این سازمان منحل شد، در واقع آن را به عنوان نماد عقلانیت اجتماعی و برنامه ریزی مورد تهاجم قرار دادند، والاده ها سازمان و اداره دیگر بود كه بدون منحل كردن، آنها را از مدار كارآمدی خارج كردند ولی كینه و نفرتی كه نسبت به سازمان برنامه و در واقع عقلانیت مدرن داشتند، موجب شد كه نخستین هجوم به آنجا و به صورت انحلال باشد. در هر حال امیدواریم كه با احیای این سازمان نیز شاهد زنده شدن نظام و اندیشه و فرهنگ برنامه ریزی مبتنی بر عقلانیت در اداره امور كشور باشیم. جاری شدن عقلانیت و برنامه ریزی در نظام مدیریتی كشور را می توان مثل جاری شدن آب در زاینده رود و تاثیری كه این آب بر حیات اصفهان و منطقه و مردم آن می گذارد، دانست. امیدواریم كه هم زاینده رود خشك نشود و هم نظام مدیریتی كشور از برنامه ریزی و عقلانیت. در این میان یك نكته وجود دارد وآن اینكه اگر زاینده رود خشك شود، با عقلانیت می توان خسارات آن را تا حدی جبران كرد ولی اگر عقلانیت در نظام اداری كشور كم سو شود، پرآب ترین رودخانه های كشور را نیز خشك خواهد كرد
   

ارسال نظر
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید تین نیوز، تا ۲۴ ساعت بعد منتشر خواهد شد.
  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.
  • جاهای خالی مشخص شده با علامت {...} به معنی حذف مطالب غیر قابل انتشار در داخل نظرات است.
  • در نوشتن نظرات، لطفا بعد از هر کلمه، یک فاصله خالی بگذارید.
  • در انتقال تخلفات دستگاه‌ها، موارد تخلف را با ضمیمه نمودن اسناد تخلف به آدرس info@tinn.ir ارسال نمایید تا امکان پیگیری بصورت مستند فراهم شود.