چشمانداز اقتصادی ایران بهبود یافت
تین نیوز | بانک جهانی در گزارشی از اقتصاد ایران به بهبود چشمانداز اقتصادی ایران از سال گذشته، کاهش تورم و افزایش رشد اقتصادی اشاره اما بیکاری در ایران را صعودی پیشبینی کرد و نوشت که هر سال ۱۵۰ هزار نفر از جوانان کشور به خارج مهاجرت میکنند.
بانک جهانی در جدیدترین گزارش خود از اقتصاد ایران نوشت که ایران با تولید ناخالص داخلی 366 میلیارد دلاری در سال 2014-2013 پس از عربستان بزرگترین اقتصاد منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا بوده است. این کشور همچنین با 3/77 میلیون نفر جمعیت در سال 2013 پس از مصر دومین کشور پرجمعیت منطقه بوده است.
از ویژگیهای برجسته اقتصاد ایران میتوان به بخش هیدروکربنی عظیم، بخش کشاورزی و خدمات کوچک، حضور قوی دولت در بخشهای تولیدی و مالی اشاره کرد. ایران از نظر دارا بودن ذخایر گازی دومین و از نظر ذخایر اثبات شده نفت خام چهارمین کشور غنی جهان به شمار میرود.
مقامات ایرانی یک استراتژی جامع را برای انجام اصلاحات بازار محور اتخاذ کردهاند که در سند چشمانداز 20 ساله این کشور و برنامه پنجم توسعه منعکس شده است. اما دولت ایران همچنین نقشی محوری را در اقتصاد ایفا میکند. بخش مالی ایران نیز تحت تسلط بانکهای دولتی است. به علاوه فضای کسب و کار نیز وضعیت مناسبی ندارد و ایران از این جهت در رتبه یکصد و پنجاه و دوم جهان قرار دارد.
هدفمندتر شدن پرداخت یارانه نقدی با اجرای فاز دوم هدفمندی
این نهاد بینالمللی با اشاره به هدفمندی یارانهها نوشت: دولت ایران اصلاحات عمدهای را در سیستم پرداخت غیرمستقیم یارانهها در بخشهای کلیدی نظیر فرآوردههای نفتی، آب، برق و نان اعمال کرده که منجر به بهبود نسبی بازده هزینهها و فعالیتهای اقتصادی شده است. کل یارانههای غیرمستقیم که رقم آن معادل 27 درصد تولید ناخالص داخلی این کشور در سال 2007/2008 (حدود 2/77 میلیارد دلار) بوده با پرداخت یارانههای نقدی به خانوارهای ایرانی جایگزین شده است. قیمت بنزین نیز به موازات این طرح افزایش یافته که در کاهش کسری بودجه این کشور موثر بوده است. میزان کسری بودجه
در ایران همچنان قابل توجه (1.3 درصد تولید ناخالص داخلی) است. فاز دوم اصلاح یارانهها نیز مورد توجه قرار گرفته است که موجب هدفمندتر شدن پرداخت یارانه نقدی به خانوارهای کمدرآمد خواهد شد.
بانک جهانی در بحث رشد اقتصادی ایران افزود: اقتصاد ایران در سال 2013/2014 (از مارس 2013 تا مارس 2014) هرچند با روندی کندتر، همچنان با رشد منفی مواجه بوده است. تحریمهای اعمال شده علیه صادرات نفت ایران، زنجیره عرضه در بخشهای کلیدی اقتصادی نظیر صنعت خودروسازی و تراکنشهای بینالمللی و داخلی بانکها منجر به کاهش 5.8 درصدی تولید ناخالص داخلی واقعی کشور در سال 2012/2013 شد. رشد منفی اقتصاد ایران در سال 2013/2014، 7/1 درصد برآورد شده است.
3 عاملی که تورم را به یکسوم کاهش داد
کاهش ارزش پول ملی ایران موجب افزایش رقابتپذیری در بخشهای کشاورزی، تولید، صادرات غیرنفتی و همچنین صنعت هیدروکربنی شده است. فشارهای تورمی بر اقتصاد ایران از 45 درصد در جولای 2013 به 15 درصد در ژوئن تا جولای 2014 کاهش یافته است. این کاهش تورم ناشی از عواملی همچون افزایش ارزش پول، کاهش قیمتهای جهانی کالاهای اساسی و کاهش تحریمهای بینالمللی بوده است.
چشمانداز بیکاری در ایران صعودی است
بانک جهانی در مورد مشکل اشتغال در ایران نوشت: بیکاری همچنان در ایران بالاست و انتظار میرود به چالش محوری دولت ایران تبدیل شود. براساس گزارشهای مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری در یک ساله منتهی به 20 مارس 2014، به 10.4 درصد رسیده است اما منابع غیررسمی نرخ کلی بیکاری را به بزرگی 20 درصد تخمین زدهاند. نرخ بیکاری بهخصوص در بین زنان (24 درصد) و جمعیت جوان (20 درصد) نگرانکنندهتر است. ضعف مشاهده شده در بازار کار را باید با توجه به این واقعیت در نظر گرفت که تنها 36.7 درصد جمعیت کشور به لحاظ اقتصادی فعال هستند.وضعیت نامناسب بازار کار با افزایش مشارکت زنان و تعداد بالای
جمعیت جوان در حال ورود به بازار کار در حال تشدید شدن است. با توجه به این ویژگی اجتماعی اقتصادی جامعه ایران که زنان بیش از مردان متقاضی تحصیلات دانشگاهی هستند و نرخ ازدواج نسبتا پایین است، پیشبینی میشود این روند همچنان ادامه داشته باشند. همچنین باید این واقعیت را در نظر داشت که ایران به لحاظ جمعیتی کشوری جوان (با بیش از 60 درصد جمعیت زیر 30 سال) محسوب میشود در نتیجه براساس برآوردها هر سال حدود 750 هزار نفر وارد بازار کار میشوند. به علاوه، بخش بزرگی از شاغلان که بیکار شده یا از جستوجو برای یافتن کار دست کشیدهاند و به جمعیت غیرفعال اقتصادی اضافه
میشوند. با این وضعیت تعجبی ندارد که هر سال حدود 150 هزار نفر از جمعیت جوان کشور برای یافتن آینده اقتصادی بهتر به کشورهای دیگر مهاجرت میکنند. براساس برآوردهای دولت ایران، این کشور باید در طی دو سال آینده حدود 8.5 میلیون فرصت شغلی ایجاد کند تا به هدف خود در کاهش نرخ بیکاری به هفت درصد تا سال 2015 دست یابد.
4.5 میلیون نفر در لبه خط فقر قرار دارند
آمارهای بانک جهانی نشان میدهد که در سال 2010 تنها 0.7 درصد جمعیت (معادل نیم میلیون نفر) ایران زیر خط فقر روزانه با 1.25 دلار زندگی میکردهاند. اما بخش بزرگی از مردم ایران در نزدیکی این خط فقر زندگی میکنند. در حقیقت، بالا آمدن نیم دلاری خط فقر (از دو دلار به 2.5 دلار و از سه دلار به 3.5 دلار) ممکن است چهار تا شش درصد جمعیت کشور (معادل 4.5 میلیون نفر) را زیر خطر فقر قرار دهد. این نشان میدهد که بسیاری از شهروندان ایرانی نسبت به تغییرات در درآمد شخصیشان و همچنین افزایش مداوم هزینههای زندگی آسیب پذیرند.
چشمانداز اقتصادی ایران بهبود یافته است
با توجه به بهبود چشمانداز اقتصادی ایران، دولت این کشور چند اقدام را اعلام کرده است: افزایش ظرفیت تولید بخش غیرنفتی اقتصاد، گسترش پایه مالیاتی، تثبیت و یکسانسازی نرخ ارز در بازار، ایجاد دوباره سازمان مدیریت و برنامهریزی که مسوول تهیه پیشنویس بودجه سالانه و طرحهای توسعه پنج ساله بود و باز کردن درهای بخش نفت روی شرکتهای خارجی جهت سرمایهگذاری و ارایه کمکهای فنی.
بانک جهانی در پایان گزارش خود نوشت: چشمانداز اقتصادی ایران از سال گذشته و بعد از انعقاد توافق موقت هستهای بهبود یافته است. دولت ایران متعهد شده که تحریمها را کاهش دهد و از فشارهای تورمی بکاهد. این ابتکارات در نهایت پتانسیل صادرات کشور را افزایش خواهد داد، قدرت خرید مردم را بالا خواهد برد و از طریق بهبود اعتماد مصرفکننده و فعالیتهای تجاری از مصرف و سرمایهگذاری تجاری حمایت خواهد کرد. جدیدترین پیشبینیها برای سال 2014/2015 نشان میدهد که اقتصاد ایران رشدی 1.5درصدی را تجربه خواهد کرد و نرخ تورم به 23 درصد خواهد رسید.