بانک ها دیگر سه قفله نیستند
تین نیوز | «خزانه بانك مركزی دیگر سه قفله نیست.» بانك مركزی گزارشی درباره روند اعطای تسهیلات بانكی منتشر كرده كه نشان می دهد جمله معروف رییس كل اول بانك مركزی دولت دهم درخصوص سه قفله شدن بانك ها برای دولت یازدهم معناندارد. بانك مركزی در تازه ترین گزارش خود كه روز شنبه روی وب سایت رسمی اش قرار داده به ما می گوید كه وام های بانكی در پنج ماه اول امسال چگونه توزیع شد.
این گزارش به صورت آماری عنوان می كند كه از هر 100 واحد وام بانكی، 4/35 واحد به بخش خدمات و 32 واحد به بخش صنعت اختصاص یافته است كه به نظر می رسد این دو بخش، بیش از 77 درصد تسهیلات بانكی را طی 155 روز بلعیده اند: حالااین سوال پیش می آید كه آیا بخش خدمات آنقدر دارای بازده سرمایه گذاری است كه بتواند سود تسهیلات بانكی را به صورت به هنگام بپردازد، یا اینكه فعالان بخش خدمات به جرگه بدهكاران بانكی می پیوندند؟در جدیدترین گزارش، بانك مركزی وضعیت پرداخت تسهیلات به بخش های مختلف اقتصادی را منتشر كرد.
بر اساس این گزارش بخش خدمات با سهم 4/35 درصدی و پس از آن، بخش صنعت و معدن با سهم 32 درصدی، بیشترین سهم را از كل تسهیلات دریافتی بانك ها در پنج ماهه نخست امسال به خود اختصاص داده اند و بخش كشاورزی از میان تسهیلات اعطایی كمترین سهم را داشته است. گزارش بانك مركزی البته از افزایش 5/40 درصدی تسهیلات نسبت به مدت مشابه سال گذشته خبر می دهد. ادامه در صفحه اقتصاد
پرداخت 113 هزار میلیارد تومان وام
گزارش بانك مركزی حاكی از آن است كه در پنج ماهه ابتدایی امسال بیش از 113 هزار میلیارد تومان تسهیلات پرداخت شده كه تقریبا 33 هزار میلیارد تومان بیش از تسهیلات پرداختی در مدت مشابه سال گذشته است. این گزارش نشان می دهد كه سهم پرداختی تسهیلات به بخش خدمات 40 هزار و 146 میلیارد تومان، بخش صنعت و معدن 36 هزار و 338 میلیارد تومان، بخش مسكن و ساختمان 15 هزار و 368 میلیارد تومان، بخش بازرگانی 14 هزار و 972 میلیارد تومان و بخش كشاورزی 6 هزار و 360 میلیارد تومان بوده است. اطلاعات موجود همچنین نشان می دهد كه بخش خدمات 4/35 درصد، بخش صنعت و معدن 32 درصد، بخش مسكن و ساختمان 5/13 درصد، بخش بازرگانی 2/13
درصد و كشاورزی 6/5 درصد در تسهیلات اعطایی سهم داشته اند.
كاهش سهم بخش كشاورزی از تسهیلات
در این میان، در گزارش بانك مركزی آمارهایی هم از تسهیلات اعطایی به بخش های مختلف اقتصادی در پنج ماهه ابتدایی سال 92 منتشر شده است. بر این اساس، مقایسه آمار پرداخت تسهیلات بانك ها در پنج ماهه سال 93 با مدت مشابه سال 92 نشان می دهد كه پرداخت تسهیلات به تمامی بخش ها رشد داشته: به جز بخش كشاورزی كه 619 میلیارد تومان تسهیلات اعطایی به این بخش كاهش یافته است. جداول بانك مركزی و نمایی از تسهیلات اعطایی حكایت از آن دارد كه پرداخت تسهیلات به بخش كشاورزی نسبت به پنج ماهه سال گذشته هشت درصد كاهش یافته و اعطای تسهیلات به بخش صنعت و معدن 53 درصد، بخش مسكن و ساختمان 40 درصد، بخش
بازرگانی 46 درصد و بخش خدمات 39 درصد افزایش یافته است.
تامین سرمایه در گردش صنایع در اولویت
بانك مركزی در بخش دیگری از گزارش خود، اشاره یی به عملكرد پرداخت تسهیلات پرداختی بانك ها در بخش های اقتصادی طی پنج ماهه امسال داشته است. بر این اساس، سهم تسهیلات پرداختی در قالب سرمایه در گردش در تمامی بخش های اقتصادی در پایان مرداد ماه امسال معادل 67 هزار میلیارد تومان بوده كه حدود 3/59 درصد كل تسهیلات پرداختی را به خود اختصاص می دهد. این در حالی است كه سهم تسهیلات پرداختی در قالب سرمایه در گردش در سال گذشته 1/47 درصد و معادل 38 هزار میلیارد تومان بود. این امر بیانگر افزایش 6/76 درصدی پرداخت سرمایه در گردش در پنج ماهه سال جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل به میزان 29 هزار
میلیارد تومان است.
نگاهی به جداول بانك مركزی همچنین مشخص می كند كه سهم تسهیلات اعطایی بابت تامین سرمایه در گردش بخش صنعت و معدن در پنج ماهه سال جاری معادل 28 هزار میلیارد تومان بوده كه از تخصیص حدود 5/79 درصدی منابع تخصیص یافته بابت سرمایه در گردش به این بخش حكایت دارد. بانك مركزی البته در گزارش خود در زمینه پرداخت تسهیلات به بخش صنعت و معدن اشاره می كند كه با توجه به سهم تسهیلات پرداختی به بخش صنعت و معدن به مبلغ 36 هزار میلیارد تومان، این موضوع نشانگر توجه و اولویت دهی به تامین منابع برای این بخش توسط بانك ها در سال جاری است. همچنین در ادامه گزارش بانك مركزی دیده می شود كه سه هزار و 986
میلیارد تومان (7/62 درصد) تسهیلات اعطایی به بخش كشاورزی بابت تامین سرمایه در گردش بوده و در عین حال، سهم تامین سرمایه در گردش در پرداخت تسهیلات اعطایی به بخش های مسكن و ساختمان معادل دو هزار و 991 میلیارد تومان (5/19 درصد)، بخش بازرگانی بیش از 9 هزار و 307 میلیارد تومان (2/62 درصد) و خدمات برابر 21 هزار و 979 میلیارد تومان (7/54 درصد) بوده است.
پرداخت تسهیلات برای توسعه طرح ها
بانك مركزی در ادامه در زمینه تسهیلات اعطایی در زمینه توسعه طرح های مختلف اقتصادی اعلام كرده كه در مجموع در پنج ماهه ابتدای امسال شش هزار و 766 میلیارد تومان به بخش های اقتصادی وام پرداخت شده است. در این رابطه، بخش كشاورزی 623 هزار میلیارد تومان، بخش صنعت و معدن هزار و 472 میلیارد تومان، بخش مسكن و ساختمان 460 میلیارد تومان، بخش بازرگانی هزار و 412 میلیارد تومان و بخش خدمات دو هزار و 665 میلیارد تومان تسهیلات دریافت كرده اند. نكته جالب در میان آمارهای بانك مركزی، سهم پایین تسهیلات مربوط به بخش توسعه است: به طوری كه سهم تسهیلات پرداختی در توسعه در تمامی بخش های اقتصادی
در پایان مرداد ماه امسال حدود شش درصد كل تسهیلات پرداختی بوده است. همچنین در بخش دیگری از گزارش بانك مركزی از عملكرد پرداخت تسهیلات بانك ها مشخص می كند كه هشت هزار و 416 میلیارد تومان (6/6 درصد) از 113 هزار میلیارد تومان كل تسهیلات پرداختی بانك ها، بابت خرید كالای شاخصی بوده است.
روند صعودی پرداخت تسهیلات
در این میان، بانك مركزی در بخش جمع بندی گزارش خود پیش بینی كرده است: با توجه به اینكه تسهیلات پرداختی در شش ماهه دوم هر سال، به خصوص سه ماهه چهارم از روند صعودی برخوردار می شود، بر این اساس با تداوم روند صعودی حاصل شده تا پایان سال جاری، می توان مشاركت قابل ملاحظه یی از نظام بانكی را در تامین مالی اقتصاد پیش بینی كرد. گزارش مزبور متذكر می شود: با این وجود از آنجا كه اقتصاد از عمق ركود اقتصادی در حال خارج شدن است و به چرخه رونق رهنمون می شود، لازم است ضمن تداوم مسیر جاری ملاحظات مربوط به كنترل تورم را نیز در نظر گرفت و همواره مراقب قدرت گرفتن پتانسیل تورمی ناشی از
فشار تقاضای كل در اقتصاد نیز بود. بر این اساس ضروری است به افزایش توان خلق پول بانك ها از طریق افزایش سرمایه و بهبود كفایت سرمایه بانك ها، كاهش تسهیلات غیرجاری و بازگرداندن آنها به مسیر صحیح اعتباردهی بانك ها، افزایش بهره وری بانك ها در تامین سرمایه در گردش تولیدی، پرهیز از فشارهای مضاعف بر دارایی بانك ها و ترغیب بنگاه های تولیدی به سمت بازار سرمایه به عنوان یك ابزار مهم در تامین مالی طرح های اقتصادی (ایجادی) توجه ویژه یی كرد.
به گزارش خبرنگار ما، آمارهای بانك مركزی نشان می دهدكه میزان تسهیلات پرداختی در پنچ ماه اول سال جاری نسبت به مدت مشابه سال 1391 كه دولت دهم مشغول دولت داری بود، معادل 5/90درصد افزایش داشته است. ارزش تسهیلات پرداختی تا مردادماه 1391 حدود 60 هزارمیلیارد تومان بود كه در مرداد ماه سال جاری به سطح 113 هزار میلیارد تومان رسیده است. تحلیل دیگر «اعتماد» از جدول جدید بانك مركزی هویدا می كند كه بانك های تجاری و تخصصی كشور در سال 1392 یعنی نخستین سالی كه دولت یازدهم قدرت اجرایی را در اختیار گرفت، حدود 81 هزار میلیارد تومان تسهیلات پرداخت كردند كه 7/32 هزار میلیارد تومان بیش از ارزش
وام های اعطایی در سال ماقبل (1392) است، یعنی 5/40 درصد رشد. آمارهای قابل دسترس نشان می دهد كه رشد اعطای نقدینگی از سوی بانك های تجاری و تخصصی روند روبه رشدی داشته است. رییس كل بانك مركزی، پیش از این قدرت اعتباردهی بانك های خصوصی و دولتی در سال جاری را تا سطح 285 هزار میلیارد تومان بیان كرده است. این نشانگر افزایش توان تسهیلات دهی بانك های تجاری و تخصصی در راستای سیاست های اعتباری بانك مركزی است، بنابراین می توان تحلیل كرد كه تا پنج ماه اول سال جاری حدود 40 درصد از برنامه هدفگذاری شده برای اعطای تسهیلات برای سال جاری محقق شده است. تحلیلگران اقتصادی كه روند ركود در بازارهای
مالی و كالایی را رصد می كنند، بر این باورند كه افزایش پرداخت وام و تزریق منابع جدید بانكی به بخش های مختلف اقتصادی باعث تقویت بخش عرضه و تقاضا و گردش اقتصادی بنگاه های تولید می شود. درهمین حال، بررسی ها نشان می دهد كه چنانچه گیرندگان تسهیلات نتوانند بعد از دریافت منابع بانكی، كسب و كار مناسبی را راه اندازی كرده یا طبق قاعده رونق و ركود بازار، بازده مناسبی را كسب كنند، به جمع بدهكاران بانكی می پیوندند. با این حال خوش بینی نسبت به آینده بازار و خروج اقتصاد از ركود و رونق اقتصادی دلیلی است كه شاید استفاده از منابع بانكی نه چندان ارزان را در ماه های جاری توجیه می
كند.