◄ شهوت تصدی گری
وبلاگ تین نیوز، سعید قصابیان | تین نیوز دوم تیرماه تیتر زد که “وزارتخانه پیوندی، در آستانه تفکیک قرار گرفت”. پیوندی که در 31 خرداد ماه سال 91 و بر اساس قانون انجام شده بود. بر اساس این خبر، به تازگی طرحی در دستور کار مجلس قرار گرفته که هدفش تفکیک دو وظیفه در وزارتخانه ای است که چند سال بیشتر از تولد آن نمیگذرد. طرح انتزاع و تفکیک اداره «مسکن و شهرسازی» از اداره «راه و ترابری» در استان ها که در زیرمجموعه وزارت راه و شهرسازی قرار دارند. همان وزارت خانه جدیدی که از تلفیق دو وزارت «مسکن و شهرسازی» و «راه و ترابری» در دولت دهم متولد
شد.
تین نیوز اضافه کرد که این طرح که تاکنون 80 امضا در مجلس جمع کرده، قرار است دو فوریتی شده و در دستور کار قوه مقننه قرار گیرد. این طرح بر این اساس طراحی شده که نمایندگان معتقدند با تلفیق آن دو وزارتخانه سابق، وزارت خانه جدید بخشی از وظایفش را انجام نمیدهد و نسبت به آنها بی توجه است.
نمی توان انکار کرد که هر ادغام بار مالی دارد و هر تفکیک هم همینطور. البته نگارنده شخصا با این ادغام مخالف بودم. من نمی فهمم با ادغام دو وزارتخانه چطور می شود دولت را کوچک کرد؟ مگر غیر از این است که پس از ادغام، از لشکر کارکنان دو وزارتخاته تنها یک وزیر و یک دفتر وزیر کم می شود؟ مجموعه دو وزارتخانه حالا اینقدر بزرگ شده که به اعتقاد نمایندگان، وزارتخانه جدید بخشی از وظایفش را انجام نمیدهد. البته این پیامد قابل پیش بینی بود. به دم موشی که به سوراخ نمی رفت جارو هم بستند. وزارت راه به خودی خودش بزرگ بود مسکن و شهرسازی را هم بر آن افزودند. انصافا یک وزیر چطور می تواند
همزمان مسئول و جوابگوی بخش جاده و هوائی و ریلی و مسکن و زمین و سر و کله زدن با شهرداریها باشد و برای همه اینها برنامه ریزی و سیاست گذاری کند؟ ایضا قانون ادغام دو وزارتخانه صنعت سبک و صنعت سنگین و معدن و تجارت هم دچار همین پارادوکس است. قرار بود ادغام دامن دو وزارتخانه نیرو و نفت را هم بگیرد که خوشبختانه نشد.
اما بیائیم مسئله را از بالاتر نگاه کنیم. دقت بیشتری به خرج بدهیم.آیا این دستگاه اداری فشل دولتی ارزش این را دارد که هر چند سال یکبار آن را فشرده و چند سال دیگر دوباره آن را وسعت دهیم؟ این قبض و بسط های مکرر برای ملت جز هزینه چیزی دارد؟ آیا بهتر نیست دست از ادغام و تفکیک ها برداریم و دنبال این باشیم که اگر بروکراسی دولتی خروجی به درد بخوری ندارد اقلا هزینه کمتری به ریش ملت ببندد.
هر ادغام بار مالی دارد و هر تفکیک هم همینطور. نتیجه این هزینه تراشی ها این است که هر سال که جلو می رویم بودجه عمرانی به نفع بودجه جاری دولت آب می رود. بعد از این همه تجربه کردن باید به این نتیجه رسیده باشیم که کوچک سازی دولت با ادغام دستگاه ها حاصل نمی شود. باید شرح وظائف دستگاه های دولتی را عوض کرد. مشکل دستگاه اداری کشور شهوت تصدی گری است. وقتی هر روز بر شرح وظائف دولت می افزاییم چطور از آن انتظار داریم که کوچک بشود؟ در مبحث خصوصی سازی همه شعارها این بود که دولت از تصدی و اجرا دوری کند و تنها نظارت کند اما از بخت بد تنها کاری را که دولت اصلا بلد نیست و یا نمی خواهد
انجام بدهد همین نظارت است.
چند مثال:
دولت میوه و گندم و برنج و بقیه محصولات اساسی را از کشاورز به قیمت تضمینی می خرد و آن را به نانوا و بقال و میوه فروش و ... به بهانه جلوگیری از گرانی می فروشد. اما نان و برنج و میوه هر سال کلی گران می شوند و کشاورز هم پولش را معلوم نیست کی بگیرد. دولت ضعف نظارت خود را با تصدی گری جبران می کند. هزینه کلان این تصدی گری نهایتا بر گرده مردم است. دستگاه عریض و طویل دولتی اما ناکارآمد است و هنوز نمی تواند مانع ورود سیر از چین بشود. راه کوچک کردن دولت ادغام نیست، رها کردن تجارت است.
دولت بر خودرو سازی چنگ انداخته و به هیچ بخش خصوصی اجازه ورود نمی دهد. در کجای دنیا دولت خودرو می سازد؟ آیا ولکس واگن و تویوتا و کرایسلر مال دولتهایشان هستند؟ دولت ضعف نظارت خود بر سازندگان و وارد کنندگان را با تصدی گری جبران می کند. هزینه کلان این تصدی گری نهایتا بر گرده مردم است. دستگاه عریض و طویل دولتی اما ناکارآمد است و هنوز نمی تواند مانع ورود " مازراتی " بشود. راه کوچک کردن دولت ادغام نیست، رها کردن تولید است.
دولت خودش متولی ساخت خانه برای مردم شد. در کجای دنیای متمدن دولت خانه می سازد؟ دولت ضعف نظارت خود بر بساز و بفروش ها و مشاورین مسکن را با تصدی گری جبران می کند. هزینه کلان این تصدی گری نهایتا بر گرده مردم است. دستگاه عریض و طویل دولتی اما ناکارآمد است و دیدیم که حدود پنجاه هزار میلیارد از نقدینگی کشور را در مسکن مهر قفل کرد. راه کوچک کردن دولت ادغام نیست، رها کردن ساخت و ساز است.
دولت در عرصه ورزش تیم داری میکند. در کجای دنیای متمدن چنین کاری انجام می شود؟ دولت ضعف نظارت خود بر باشگاه های خصوصی را با تصدی گری جبران می کند. هزینه کلان این تصدی گری نهایتا بر گرده مردم است. دستگاه عریض و طویل دولتی اما ناکارآمد است و بعد از ده سال از عهده واگذاری دو باشگاه دولتی بر نمی آید. راه کوچک کردن دولت ادغام نیست، ترک دخالت است.
منظور دولت فعلی و قبلی و بعدی نیست. در دهه های اخیر این رفتار، ویژگی اصلی نهاد دولت در ایران بوده است. مسئله ما تعداد وزارتخانه ها نیست. مسئله ما شهوت دستگاه دولت برای تصدی گری است. دولت باید تلاش کند که عادت دخالت و تصدی گری را " تَرک " کند. به نظرم به جای بردن طرح و لایحه به مجلس برای تفکیک و ادغام باید طرح و لایحه به مجلس برد برای اصلاح شرح وظائف دولت.
مطلب فوق خیلی مهم و مفید و اساسی است و جا مسئولان ارشد تامل نمایند با اینحال تغییر دفعی در بخش حمل و نقل را نمی توان انتظار داشت و لذا تفکیک وزارت راه ضرورت دارد
سلام متاسفانه شهوت تصدی گری در وزیر راه و شهرسازی هم عاملی شد که مطالعه و تحقیق جامعی در خصوص منافع و مضرات تفکیک انجام نشود. بنظر شما بار مالی عملکرد نامناسب وزارت راه و شهرسازی در زمان ادغام بیشتر است یا هزینه تفکیک؟ / / در ضمن اینکه مطالب فوق را قبول دارم بعلت عدم مطالعه نمیتوانم جواب سوال را بدهم