ضرورت توسعه حمل و نقل عمومی همزمان با اجرای فاز دوم هدفمندی
تین نیوز | اجرای هر چه بهتر قانون هدفمند کردن یارانهها و تک نرخی شدن قیمت بنزین مستلزم کاهش هزینههای حاصل از مصرف حاملهای انرژی و توسعه حمل و نقل عمومی است.
مهدی تقوی، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان این که باید بپذیریم افزایش قیمت بنزین و حتی تک نرخی کردن آن اثر تورمی دارد، تصریح می کند: اگر دولت بتواند حمل ونقل عمومی را توسعه دهد، قطعا شاهد کاهش اثر تورمی افزایش قیمت بنزین و حتی تک نرخی کردن این فرآورده خواهیم بود.
محمدباقرنوبخت، سخنگوی دولت،٢١ اسفند امسال در باره روند اجرای سهمیه بندی بنزین گفته بود: "در حال تصمیمگیری نهایی در خصوص سهمیهبندی بنزین هستیم چون تاثیر خود را روی قیمت حاملهای انرژی نشان میدهد، از طرف دیگر کارشناسان میگویند در صورت دو نرخی شدن قیمت، فساد زیادی ایجاد میشود و اگر به سمت تک نرخی شدن پیش برویم سهمیه چندان معنا نخواهد داشت."
منصور معظمی، معاون برنامه ریزی و نظارت بر منابع هیدروکربوری وزارت نفت نیز پیشتر از حمایت وزارت نفت از تک نرخی شدن قیمت بنزین و فرآوردههای نفتی در سال ٩٣ خبر داده بود.
حذف سهمیه بنزین نگران کننده نیست
بر پایه این گزارش، هم اکنون عرضه چند نرخی بنزین در کشور باعث فساد در این بخش شده است؛ به نحوی که ناصر رئیسی فر، رئیس هیئت مدیره کانون کارفرمایی جایگاههای اختصاصی بنزین کشور گفته بود: "با تک نرخی شدن عرضه سوخت سوء استفاده های پیش آمده، برطرف شده و جلوی قاچاق سوخت نیز گرفته می شود". به گفته او تک نرخی شدن به عرضه مطلوب تر سوخت کمک می کند.
دولت در حالی بنا دارد فاز دوم هدفمندی یارانه ها را از ابتدای سال ٩٣ اجرا کند که تعیین نرخ بنزین یکی از چالش های پیش روی آن است، زیرا از یک سو وسایل حمل و نقل عمومی از گستردگی فراوانی برخوردار نیستند و از سوی دیگر افزایش نرخ بنزین به خودی خود سبب تورم روانی در کشور می شود.
راننده تاکسی مسیر انقلاب طالقانی می گوید: "اگر دولت بتواند نرخ معقولی برای بنزین انتخاب کند، فکر نمی کنم حذف بنزین سهمیه ای نگران کننده باشد، ضمن این که لزومی ندارد افرادی که خودروهای گران قیمت یا پرمصرف دارند از بنزین سهمیه ای استفاده کنند."
زمانی که از او قیمت واقعی بنزین را می پرسم پاسخ می دهد:"اطلاع چندانی از نرخ واقعی بنزین ندارم، اما شنیده ام بنزین در ترکیه خیلی گران تر از ایران است."
به اعتقاد این راننده تاکسی اگر تعداد تاکسی ها و وسایل نقلیه عمومی افزایش پیدا کند خیابان ها این همه مملو از خودروهای تک سرنشین نمی شود.
توسعه ناوگان حمل ونقل عمومی
عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به کشورهای توسعه یافته که از سیستم حمل ونقل گستردهای برخوردارهستند، می گوید: "توسعه حمل ونقل عمومی در این کشورها سبب شده تا استفاده از این وسایل برای مردم از صرفه بیشتری نسبت به خودروهای شخصیشان داشته باشد."
تقوی معتقد است: " از آنجا که وزارت نفت مسئول تولید بنزین در کشور است، اگر بتواند به توسعه حمل ونقل عمومی کمک کند، قطعا شاهد کاهش مصرف این فرآورده در میان مردم میشویم."
بیژن زنگنه، وزیر نفت، ششم اسفندماه امسال، در جلسه علنی شورای اسلامی شهر تهران گفته بود: "دولت آمادگی دارد ناوگان حمل و نقل را نوسازی و یا ناوگان تاکسیرانی کشور را تعویض کند".
در این جلسه وزیر نفت اعلام کرد، این وزارتخانه حاضر است تمام هزینه های کاهش مصرف سوخت را به شهرداری تهران پرداخت کند.
این کارشناس اقتصادی ادامه می دهد: "دولت باید مطالعات جامعی برای گسترش حمل ونقل عمومی انجام دهد تا استفاده از خودروهای شخصی و در نتیجه مصرف بنزین در کشور کاهش یابد."
وی تصریح می کند: "در صورت وقوع این اتفاق اگر بنزین با نرخ های واقعی هم عرضه شود، افراد جایگزین فراوانی برای استفاده نکردن از خودروهای شخصی خود دارد و آنها که میخواهند از خودروی شخصی خود استفاده کنند باید بهای بنزین را با نرخ واقعی بپردازند."
رکود تورمی در نتیجه اجرای نادرست فاز نخست هدفمندی
تقوی با اشاره به اجرای ناقص و نادرست فاز نخست هدفمندی یارانهها، می گوید: "متاسفانه اجرای بدون برنامه فاز نخست منجر به رکود تورمی در کشور شد."
این کارشناس اقتصادی ادامه می دهد: "حال که دولت بنا دارد فاز دوم را اجرایی کند باید با تدبیر عمل کند."
وی با اشاره به اهمیت قیمت بنزین در فاز دوم هدفمندی یارانه ها، می گوید: "چه بخواهیم و چه نخواهیم هر افزایش قیمتی در بنزین سبب ایجاد تورم روانی می شود و همه گمان می کنند بنزین یکی از عوامل اصلی بالا رفتن تورم است، این در حالی است که قیمت بنزین آن طور که همه فکر می کنند منجر به افزایش نرخ تورم نمی شود."
دولت از یک مبنا برای نرخ گذاری فرآوردهها استفاده نکند
عضو هیئت علمی دانشگاه صنعت نفت، اهداف و مقاصد سیاستگذار را یکی مهمترین عوامل تعیین قیمت بنزین در کشور می داند.
محمد توکلی با بیان این که دولت نمیتواند از یک مبنا برای قیمتگذاری فرآوردههای نفتی استفاده کند، یادآور می شود: "برای نمونه از آنجا که فرآورده گازوییل در صنایع مختلف به کار میرود و دارای ارزش افزوده بالایی است و افزایش قیمت آن روی قیمت تمام شده کالاها اثر میگذارد، بنابراین، دولتها سعی می کنند نرخ این فرآورده افزایش نیابد.
عضو هیئت علمی دانشگاه صنعت نفت با اشاره به قیمتگذاری بنزین می گوید: "بخشی از مصارف بنزین در بخشهای تجاری و خدماتی و بخش دیگر در امور مصرفی است، بنابراین اگر دولت بخواهد نرخ آن بخشی را که در امور خدماتی استفاده می شود افزایش دهد، شاهد افزایش نرخ تورم میشویم، اما اگر بخواهد در بخش مصرفی (که همان استفاده خودروهای شخصی است) قیمتها را بالا ببرد، میزان مصرف این فرآورده کاهش مییابد. "
توکلی گفت: بهتر است دولت برای تعیین قیمت بنزین به عامل، قیمت تمام شده بنزین، هزینه توزیع و انتقال آن توجه کند ضمن این که باید مانند سایر کشورها مالیات کربن هم از مصرف کنندگان بنزین دریافت کند.