◄ حملونقل بینشهری توجیه اقتصادی ندارد
تیننیوز| حملونقل جادهای سهم بالایی در جابهجایی مسافران و کالاها دارد و چرخه حملونقل را تا حد زیادی بهتنهایی میچرخاند، اما بااینوجود انتقادهای زیادی به این شیوه حملونقل وارد است، انتقادهایی که عمدتاً ریشه در خطرناک بودن و حادثهخیزی بالای این حوزه دارد، در چند ماه گذشته حوادث دلخراش این حوزه این انتقادها را بسیار جدیتر کرد، حادثه سقوط اتوبوس سربازان را شاید بتوان حادثهای شاخص در به وجود آمدن این انتقادات قلمداد کرد.
به گزارش تیننیوز، با توجه با ظرفیت بالای این حوزه رسیدگی به این انتقادات و بررسیهای همهجانبه میتواند شرایط را برای حل معضلات این حوزه مهیا کند، در بحث حوادث لازم است بررسی شود که علت اصلی چیست و چگونه میتوان از این اتفاقت پیشگیری کرد.
در همین خصوص گفتگویی داشتیم با غلامرضا گلشهر مدیرعامل شرکت رویال سفر که جزئیات آن به شرح زیر است؛
آقای گل شهر در بحث حوادث بسیاری از کارشناسان رانندهها را مقصر میدانند و بعضی جاده، ارزیابی شما در این مورد چیست؟
ازنظر بنده اولویت اول در عوامل تأثیرگذار بر سوانح جادهای، مسئله جاده است. بهعبارتدیگر در تقسیمبندی عوامل به وجود آورنده سوانح جادهای، خود جاده بیشترین سهم را دارد و سهم این بخش به حدود 40 درصد میرسد چرا که تقریباً اکثر جادههای ما از استانداردهای لازم برخوردار نیستند بهعنوانمثال شیب جاده در پیچها مناسب نیست، شما میدانید که شیب جادهها در همه جای جهان دارای یک حد استاندارد است و از مسائل بسیار مهم در جادهسازی محسوب میشود اما همانطور که عرض کردم جادههای ما بههیچعنوان از این استانداردها پیروی نمیکنند.
از مشکلات دیگر جادهای میشود مسئله دستاندازها را نام برد، این مورد شاید خیلی مهم به نظر نرسد اما تصور کنید، در یک جاده یک چاله به وجود میآید و مسئولان مقداری شن در این چاله میریزند و یک روکش نازک روی آن میکشند، نتیجه این میشود که با یک بارش باران روکش از بین میرود و دوباره دستانداز به وجود میآید، حالا راننده با تصور اینکه جاده ایرادی ندارد رانندگی میکند و ناگهان با یک چاله که تازه به وجود آمده برخورد میکند، اگر خیلی حرفهای باشد میتواند بهسختی کنترل خودرو را به دست بگیرد والا ممکن است با همین مشکل کوچک سانحهای
بزرگ اتفاق بیفتد، البته اینگونه مسائل بسیار فنی است و فقط رانندگان بهخوبی متوجه منظور بنده میشوند.
مسئله بعدی وسایل و لوازم یدکی خودروها است، اکثر رانندهها مجبور به خرید لوازم یدکی قاچاق هستند و بخش زیادی از رانندگان هم توجه کافی ندارند بهعنوانمثال تمام لاستیکهای خودرو دارای تاریخ ساخت هستند، اما خیلی از رانندگان به این موارد توجه نمیکنند، مثلاً لاستیک فروشیها لاستیک خوب و مرغوب را 3 میلیون تومان میفروشند اما یک لاستیک فروش همان لاستیک را به مبلغ 2.5 میلیون میفروشد و راننده هم با خوشحالی لاستیک ارزان را میخرد غافل از اینکه این لاستیک ماهها درون انبارها بوده و کیفیت خودش را از دستداده است و همین موارد منجر
به تصادف خواهد شد.
با این تفاسیر راننده در جایگاه سوم مقصرهای تصادفات قرار میگیرد، چراکه رانندگان ازنظر پلیسراه تائید شدهاند، از نظر اعتیاد به مواد مخدر هر زمانی که اعتبار دفترچه به پایان برسد مجبور هستند آزمایش اعتیاد بدهند، البته راننده انسان و جایزالخطاست و ممکن است گاهی در حین رانندگی به فکر معیشت و مشکلات زندگی بیافتد و از رانندگی غفلت کند اما اینها موارد استثنایی است و در مجموع رانندگان ما حرفهای و تائید شده هستند.
نهایتاً بهعنوان جمعبندی میتوانیم بگوییم رتبه اول به جادهها و عدم استاندارد بودن آنها تعلق میگیرد، جایگاه دوم مربوط به خودروها و لوازمیدکی غیراستاندارد است، به علت نبودن مراکز مطمئن بازار آزاد شکل میگیرد و باعث میشود قطعات غیراستاندارد به رانندگان برسد و نهایتاً جایگاه سوم هم به راننده میرسد.
در بحث تأمین قطعات چه مشکلاتی گریبانگیر این حوزه است؟
در حوزه حملونقل جادهای و فروش قطعات و خودروهای مربوط به این بخش، فضایی کاملاً انحصاری شکلگرفته است، بهعنوانمثال اگر شما یک اتوبوس اسکانیا داشته باشید، این شرکت برای شما گارانتی در نظر میگیرد و در این شرایط رانندگان حتی اگر بخواهند روغن خودرو را عوض بکنند و تصور کنند کیفیت روغن تضمین مناسب نیست و بخواهند از مراکز دیگری اقدام بکنند، خودرویشان از مشمولیت گارانتی خارج میشود و این انحصار هم باعث افزایش هزینه و هم کاهش کیفیت میشود، این انحصار باعث میشود رانندگان نتوانند از قطعات و خدمات باکیفیتتر استفاده کنند.
در کشور ما هم مشاهده میکنید که فقط شرکت اتوبوسسازی اسکانیا فعال است و شرکت رقیبی بهصورت جدی وجود ندارد و همین نبودن رقیبهای خارجی و داخلی شرایط را برای عدم استاندارد بودن خودروها فراهم میکند. مثلاً ممکن است یک دینام اتوبوس را بتوانید با بهترین کیفیت با مبلغ 1 میلیون تهیه بکنید اما مجبور هستید برای باطل نشدن تضمین همان قطعه را از گارنتی با مبلغ 3 میلیون تهیه بکنید.
البته تا چند سال گذشته مشکلات بسیار جدیای در این حوزه وجود داشت که خوشبختانه با اقدامات نظارتی و پیشگیرانه امروز مرتفع شده است، بهعنوانمثال درگذشته رانندگان خودروها را دستکاری میکردند و تغییراتی در سیستمهای آن به وجود میآوردند، تغییراتی مثل افزایش مصرف سوخت برای سرعت بیشتر یا استفاده از مخزنهای غیراستاندارد سوخت و مواردی ازایندست که خوشبختانه به علت شدید شدن نظارتهای فنی امروزه این مسائل دیگر مشاهده نمیشود.
مهمترین چالش شما بهعنوان یک فعال در حوزه حملونقل بینشهری مسافر چیست؟
گرانی اتوبوس! در حال حاضر یک اتوبوس خوب و با برند مناسب کمتر از یک میلیارد نیست و این قیمت را بگذارید در کنار کرایههای بینشهری مثلاً قیمت بلیت تهران-رشت 24 هزار تومان است که معمولاً هم اتوبوسها با ظرفیت کامل پایانه را ترک نمیکنند، یعنی اگر بهعنوانمثال در مسیر رفت مبلغ 500 هزار تومان کار کند مسیر برگشت را باید خالی و بدون مسافر برگردد و دراینبین هزینههای سوخت، راه، پذیرایی، راننده و ... هم وجود دارد.
با این شرایط که درآمدها بسیار پایین و قیمت خودرو و استهلاک بسیار بالاست، سرمایهگذاری در این بخش هیچگونه توجیه اقتصادی ندارد و سرمایهگذار بههیچعنوان به حضور در این بخش رغبتی نشان نمیدهد.
در چند سال گذشته شرایط بهمراتب بهتر بود، هزینه سوخت و خرید اتوبوس و قطعات پایینتر بود و سود مالی برای سرمایهگذار منطقی بود اما در حال حاضر سرمایهگذار میگوید بهجای اینکه 1 میلیارد را در این حوزه سرمایهگذاری کنم، این مبلغ را در بانک سرمایهگذاری میکنم و مبلغ مطمئنی را بهعنوان سود دریافت میکنم.