◄ مدیریت تقاضای حمل و نقل TDM
وبلاگ تین نیوز، محمد حجارزاده | در دهه 1970 میلادی مفهومی در صنعت حمل و نقل متولد شد كه ماحصل شكست روشهای سنتی و برنامهریزیهای بلندمدت حمل و نقل بود. نام این مفهوم «مدیریت تقاضای سفر» است. در این مقطع زمانی برنامهریزان حمل و نقل دریافتند كه هر چقدر بر میزان اتوبانها و راهها میافزایند، به همان نسبت و حتی بیشتر به تعداد خودروها و سفرها افزوده میشود و مشكلات ترافیكی همچنان پا بر جاست. لذا به جای افزایش «عرضه» راه حل را در كنترل و مدیریت «تقاضا» دیدند.
مدیریت تقاضای سفر علاوه بر ابعاد اقتصادی دارای ابعاد فرهنگی و اجتماعی است. یعنی برنامهریزان حمل و نقل اگر چه با افزایش هزینه های پاركینگ و وضع عوارض برای استفاده از اتوبانها در جاده ها و ورود به مراكز شهرها هزینه استفاده از خودروی شخصی را افزایش دادند تا افراد با مشوّقهای اقتصادی به سمت حمل و نقل عمومی ترغیب شوند. از سوی دیگر با تأكید بر ارزشهای انسانی و نوعدوستی و حفظ محیط زیست و با تكیه بر سرمایههای اجتماعی و فرهنگی به كنترل و كاهش استفاده از خودروی شخصی اقدام كردند. در واقع استفاده از فاكتورهای اقتصادی در جهت بسنده كردن انسانها به
« نیاز» و مهار كردن «حرص» بود و استفاده از مشوقهای فرهنگی و اجتماعی، شكوفایی «اخلاق و ارزشهای انسانی» را در برداشت.
مدیریت تقاضای سفر یا مدیریت تقاضای حمل و نقل از مفهوم كلیتری به نام مدیریت سیستمهای حمل و نقل نشأت گرفته است. هدف اولیه مدیریت سیستم حمل و نقل، ایجاد كارایی بیشتر در استفاده از تأسیسات موجود از طریق بهبود مدیریت و كاربری وسایل نقلیه و جاده ها است. مدیریت سیستم حمل و نقل به همه استراتژیهایی كه هر دو وجه زیرساختهای موجود اتوبانها را شامل میشوند اعم از:
• طرف «تقاضا» یعنی تغییر شیوه سفر مردم
• طرف «عرضه» یعنی تغییر خود زیرساختهای موجود
مدیریت تقاضای حمل و نقل كه به آن مدیریت تحركپذیری نیز گفته میشود به استراتژیهای گوناگونی اشاره دارد كه رفتار سفر را تغییر میدهند. اعم از این كه مردم چگونه، چه موقع و چه جایی سفر كنند. هدف از مدیریت تقاضای حمل و نقل، افزایش كارایی سیستم حمل و نقل و دستیابی به اهداف مشخص است.مدیریت تقاضای حمل و نقل اشاره به راه های کارآمد سازی ظرفیت راه ها از طریق کاهش تقاضای وسیله نقلیه است. رویکردهای TDM در نظر می گیرد که چقدر انتخاب های روش سفر مردم تحت تاثیر الگوهای کاربری زمین، طراحی توسعه، میزان پارکینگ موجود، هزینه پارکینگ و هزینه های مرتبط، راحتی و مقبولیت و
دسترس پذیری روش های جایگزین سفر هستند. راهبردهای متنوع TDM آن عوامل را تحت تاثیر قرار می دهند به طوریکه راه های جایگزین با رانندگی، قابل رقابت تر می شوند و به طور بالقوه تکیه بر وسایل نقلیه موتوری را کاهش می دهند.
TDM یک طیف گسترده ای از سیاست ها، برنامه ها، خدمات و محصولاتی است که چگونگی، چرایی، زمان و مکان سفرمردم را تحت تاثیر قرار می دهد تا رفتارهای سفر را پایدارتر سازد. "
اهداف و منافع کلی مدیریت تقاضای سفر:
مدیریت تقاضای سفر منافع فراوانی از دیدگاه سازمانهای متولی بخش های حمل ونقل ، محیط زیست، انرژی، استفاده كنندگان از راه ها و سایر افراد جامعه ایجاد می كنند. اغلب این روش های ارائه شده دارای منافع گسترده و با دامنه تأثیر گوناگون هستند. از جمله می توان به موارد زیراشاره كرد:
١- افزایش سلامت عمومی با كاهش آلودگی هوا و سطح پایین تر استرس
٢- بهبود و تسهیل جابجایی منطقه ای و در نتیجه آن سلامت اقتصاد ملی
٣- تسهیل دسترسی مشتریان
٤- كاهش سفر به مركز تجاری با توسعه تكنولوژی ارتباطات
٥- كاهش تراكم و كاهش تقاضای پاركینگ
6- گسترش ساعات خدمات رسانی با بكارگیری ساعات كاری جابجا شونده.
در نهایت میتوان گفت هدف اصلی از روشهای مدیریت كوتاه مدت سیستمهای حمل و نقل، بهبود كارایی سیستم و ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضای حمل و نقل از طریق بهینهسازی جایجاییهاست.