لزوم بازنگری درمحدودههای دائمی ترافیک شهر
تین نیوز | کاهش تردد خودروها با طرحهای ترافیکی، درحال حاضرتنها راه موجود برای حل کنترل آلودگی هوای تهران و کلانشهرها محسوب میشود.
كلانشهرهای كشور بهعنوان محل تردد میلیونها خودروی آلاینده، همه ساله با رسیدن سرمای هوا دچار مشكلات فراوان میشوند. آلودگی هوا و تبعات و هزینههای متعدد آن در سالهای اخیر موجب شده مدیران كلانشهرها به فكر راه چاره باشند. در مسیر تشدید آلودگی هوای تهران و 7كلانشهر كشور، همواره وجود خودروهای انبوه یك معضل غیرقابل حل بوده است و مدیران شهری میكوشند برای رفع آن به طرحهای ترافیكی رو آورند. طرحهای ترافیكی تهران، مشهد، اصفهان، شیراز و تبریز در سالهای اخیر همواره با گسترش روبهرو بوده است.
الگوی محدودههای ترافیكی اگرچه راهحلی پایدار و ریشهای در برابر بحران آلودگی هوا تلقی نمیشود، اما تاكنون توانسته از مشكلات كلانشهرهای كشور بكاهد. شهرهای بزرگ جهان نیز با تكیه بر این الگو تاكنون بارها توانستهاند از انباشت آلایندهها در مقاطع طولانیمدت و كوتاهمدت بكاهند. برای نمونه شهرهای بروكسل و بخارست بهعنوان پرترافیكترین شهرهای اروپا با تعریف زونهای ترافیك در دهه 1990تلاش كردند حضور خودروها در شهر را كنترل كنند و با اتخاذ سیاستهای انقباضی بر كیفیت تردد در شهر بیفزایند.
سید جعفر تشكری هاشمی، معاون شهردار تهران هفته گذشته در اینباره از توسعه محدودههای عاری از خودرو در پایتخت خبر داد. تجربه محدودههای عاری از خودرو از سال 86در برخی خیابانهای مركزی شهر به اجرا در آمد. در پی بازخوردهای موفق این طرح، محدوده عاری از خودرو در خیابان 15خرداد بهعنوان پر رفتوآمدترین معبر شهری پی ریزی و اجرا شد.
این خیابان در محدوده بازار تهران هر روز با حدود1.5 میلیون خودروی عبوری روبهرو میشد كه در پی حذف آنها، عدد تردد از خیابان به بیش از 3میلیون عابر پیاده در روز رسید. ایده محدودههای عاری از خودرو در سال 91به خیابان 17شهریور و میدان امام حسین(ع) رسید و در حال حاضر مطالعات این طرح برای برخی خیابانهای دیگر پایتخت درحال اجراست. لزوم بازنگری در تردد میلیونی خودروها هر روز بیش از پیش احساس میشود.
هماكنون 4میلیون دستگاه وسیله نقلیه با تولید روزانه 1192تن آلاینده، مسبب 88درصد آلودگی هوای تهران هستند و مردم تهران چارهای ندارند جز آنكه آلایندهها را استشمام و ذرات آن را وارد ریههای خود كنند. آنان حتی مجبور هستند آثار این آلودگیها را در سبزیجات مصرفی نیز احساس كنند. هر وسیله نقلیه شخصی به نسبت تعداد سرنشین، 9برابر یك دستگاه اتوبوس آلایندگی تولید میكند.
2طرح و میلیونها خودرو
طرحهای ترافیكی سابقهای دیرپا در تهران دارند. طرح ترافیك از شهریور سال 1358با ایجاد مسیر ویژه اتوبوسهای شركت واحد به اجرا در آمد. تجربه موفق شهرهای سائوپائولو، بوگوتا، مكزیكوسیتی، سئول و لاگوس، تهران را برآن داشت تا محدودهای برای كنترل ترافیك و آلودگی هوا درنظر بگیرد. این طرح هماكنون با گسترش وسعت و محدودیت بیشتر تردد وسایل نقلیه دنبال میشود.
همچنین طرح زوج و فرد بهعنوان یك طرح مقطعی در زمینه كاهش آلودگی هوای تهران از اسفند 1379آغاز شد. در نیمه دوم سال 1389آلودگی شدید هوای شهر تهران به سطح هشدار رسید و طبق آمارها افراد زیادی به همین دلیل جان خود را از دست دادند یا به بیماریهای ناشی از آلودگی هوا دچار شدند. بدینترتیب در اسفند 1389محدوده تردد زوج و فرد خودروها و همچنین محدوده طرح ترافیك خودروها بهطور آزمایشی گسترش یافت و پلیس راهور با جدیت بیشتری با متخلفان این طرح برخورد كرد. این محدوده آخرین بار در سال 91افزایش یافت و در حال حاضر نیز با قوت دنبال میشود.
طرحهای ترافیكی، الگوی دائمی نیستند
محدودههای ترافیكی براساس آموزههای علمی نمیتوانند برای یك شهر دائمی باشند و باید بازنگری شوند. طبق آمار و ارقام منتشر شده از سال 1384تا پایان سال 1389، كاهش آلودگی هوا و كاهش حجم ترافیك به وقوع پیوست اما با توسعه نهادهای دولتی و غیردولتی داخل طرح، حجم ترافیك داخل محدوده طرح و همچنین میزان آلودگی هوا روند افزایشی داشت، بهطوری كه در نیمه دوم سال 1389میزان آلایندههای هوا و حجم ترافیك در محدوده زوج و فرد به حداكثر مقدار ممكن رسید.
مهدی یدی همدانی دبیر شورایعالی هماهنگی ترافیك شهرهای كشوردر این زمینه معتقد است كه طرح زوج و فرد بنا به ملاحظات محیطزیستی و آلودگی هوا ارائه شده و برخی كاراییهای خود را از دست داده است. بر همین اساس باید از تجربیات جهانی استفاده شده و طرحی جایگزین شود كه ضمن تشویق شهروندان به استفاده از خودروهایی با آلایندگی كمتر توجه ویژهای به كاهش آلودگی شهر تهران داشته باشد.