فرهنگ؛ حلقه مفقوده تردد در خیابانهای پایتخت
تین نیوز | همین حالا به ترافیک تهران فکر کنید.
نزدیكترین تصویر به ذهن شما كدام است؟ عبور سرسام آور رانندهای از چراغ قرمز؟ سبقت از راست یك خودرو در خروجی بزرگراه؟ نشناختن حق تقدم حتی در برابر یك پیرمرد عصا بهدست؟ به راكب موتورسیكلتی كه دیروز داشت شما را راهی بیمارستان میكرد فكر میكنید؟ چهكسی مقصر است؟ لزوم ارتقای فرهنگ ترافیك و تغییر سبك زندگی در حوزه رفتارهای ترافیكی این روزها بیش از هر زمان دیگر در شهر احساس میشود.
مدیریت شهری در هفتههای اخیر میكوشد با راهاندازی كمپین «خط سفید»، در كنار افزایش توانمندیهای خود و اصلاح زیرساختهای ترافیكی موجود ازجمله تصحیح خطكشیهای طولی و عرضی و ساماندهی تابلوهای ترافیكی، زمینه لازم را برای اصلاح و بهبود فرهنگ ترافیك آماده كند.
كارشناسان شهری در این زمینه امیدوارند كه با توسعه حوزه مسئولیتپذیری شهروندان و اجرای كمپین خط سفید، تحولی عظیم در رفتارهای ترافیكی در تهران رخ دهد. ناگفته پیداست كه شهروندان در بهبود ترافیك نقش صددرصدی دارند. بدین سبب قرار است شهروندان با كمك مدیریت شهری برای ارتقای فرهنگ ترافیك در شهر به كمپین خط سفید بپیوندند.
عابران پیاده میتوانند با رعایت قوانین در مسیرهای پیشبینی شده ترددكنند. رانندگان نیز باید با رعایت مقررات و سرعت مطمئنه بین خطوط تردد كنند و راكبان موتورسیكلت نیز باید خلاف جهت حركت نكنند و وارد پیاده رو نشوند. همچنین رانندگان وسایل نقلیه سنگین نباید به نوعی رانندگی كنند كه باعث ایجاد رعب و وحشت دیگران شوند.
براساس الگوهای بینالمللی شهری، مهار ترافیك تهران در گرو آموزش و فرهنگسازی در حوزه ترافیك، ایجاد مدیریت یكپارچه شهری و یكپارچگی مدیریت ترافیك، توسعه كیفی و كمی حملونقل شهری، جذابیت وسایل نقلیه عمومی و نیز اولویتبندی پروژههای شهری با نگاه انسانمحور است.در حال حاضر مشكل ترافیك تهران، هم از نظر فرایند مدیریت مؤثر شهری و هم از منظر محیطزیست شهری، اولویت شماره یك مسئولان شهر و شهروندان است.
در سالهای اخیر اگرچه شهرداری تهران اقدامات مؤثری در راستای كاهش ترافیك انجام داده است، اما هنوز جای خالی فرهنگ ترافیك احساس میشود. در سالهای اخیر یكی از اولویتهای اصلی مدیریت شهری تهران، توسعه كیفی و كمی زیرساختهای حملونقلی ازجمله تكمیل شبكه بزرگراهی وگسترش حملونقل عمومی و تجهیز معابر شهری به امكانات كنترل هوشمند است. همزمان با این توسعه كمیت حضور وسایل نقلیه نیز در سالهای اخیر تا آن حد ادامه یافته كه شمار خودروهای شهر ظرف دهه اخیر از 1.5میلیون به 4میلیون خودرو رسیده است.
این كمیت همزمان با كاهش كیفیت رانندگی و تردد در شهر صورت گرفته است. گزافه نیست اگر عنوان شود كه بهرغم حضور میلیونها خودرو در خیابانهای تهران، هنوز مسائل فرهنگی مشكل اصلی ترافیك تهران است. توسعه شبكه مترو، راهاندازی سامانه اتوبوسهای تندرو، نوسازی ناوگان تاكسیرانی، ساماندهی خطوط مكمل اتوبوسرانی و تاكسیرانی، احداث پیادهراهها و ایجاد مسیرهای ویژه دوچرخه، ازجمله اقدامات مؤثر مدیریت شهری در راستای فراهمكردن امكانات حملونقل آسان، ایمن و روان برای پایتختنشینان است.
لزوم تغییر نگرش شهروندان
بهرغم اقداماتی كه طی سالهای اخیر به لحاظ زیرساختی در زمینه ترافیك تهران انجام شده و شناسایی فرصتها و تهدیدهای موجود و راهحلهایی كه برای كاهش و كنترل مشكل ترافیك ارائه شده، یكی از دلایل اصلی مشكل ترافیك تهران، مسائل فرهنگی است كه ریشه در نوع نگرش شهروندان به موضوع حملونقل شهری، استفاده از وسایل نقلیه موتوری و نحوه برخورد آنها با قوانین و مقررات دارد و لازم است اصلاح شود.
كلید رویارویی با مشكلات ترافیكی
تجربه نشان میدهد كلید رویارویی با مشكلات ترافیكی تغییر فرهنگ رانندگی است. یكی از رویكردهای اساسی مدیریت شهری طبق برنامه 5ساله توسعه دوم، ایجاد تحول در فرهنگ ترافیك شهر با توجه به این نكته است كه فرهنگ وقتی تغییر میكند كه زیرساختهای این تغییر فراهم باشد و تنها در این صورت، میتوانیم از مردم انتظار رفتاری مناسب را داشته باشیم.