سفر آبه شینزو به تهران؛ نماد دیپلماسی متوازن ژاپن در اوج فشارهای آمریکا

نخست وزیر ژاپن پس از ۴۱ سال به تهران آمد؛ سفری که در شرایط فشار حداکثری آمریکا، بیش از آنکه صرفاً دیداری دوجانبه باشد، به اقدامی ژئوپلیتیک با پیام های چندلایه تبدیل شد.

به گزارش تین نیوز، سفر آبه شینزو، نخست وزیر ژاپن، به تهران در حالی انجام شد که روابط ایران و آمریکا در اوج تنش قرار داشت و تحریم های همه جانبه واشنگتن اقتصاد ایران را تحت فشار قرار داده بود. این سفر، همزمان با سیاست فشار حداکثری آمریکا، نگاه ها را به نقش احتمالی ژاپن به عنوان میانجی جلب کرد؛ هرچند مقامات ژاپنی تأکید داشتند هدف اصلی، تعمیق روابط دوستانه تهران–توکیو و حفظ امنیت انرژی است.

ایران با موضعی روشن وارد این سفر شد: بازگشت آمریکا به برجام و رفع تحریم ها شرط هرگونه مذاکره است. حضور آبه در تهران نشان داد که ایران حاضر است کانال های دیپلماتیک را باز نگه دارد، اما بدون عقب نشینی از اصول خود. این سفر همچنین فرصتی بود تا ایران در سطح بین المللی نشان دهد که همچنان شریک گفت وگوپذیر باقی مانده است، در حالی که آمریکا با خروج از برجام تصویر یک بازیگر غیرمتعهد را از خود ساخته بود.

از منظر ژئوپلیتیک، ژاپن به عنوان متحد اصلی آمریکا در شرق آسیا موقعیتی منحصر به فرد دارد؛ هم به واشنگتن نزدیک است و هم روابط تاریخی با تهران دارد. این جایگاه به توکیو امکان می دهد نقش یک بازیگر متوازن را ایفا کند؛ کشوری که می تواند پیام ها را منتقل کند، بدون آنکه خود را درگیر تعهدات سنگین سیاسی کند.

سفر آبه همچنین اهمیت امنیت انرژی شرق آسیا را برجسته کرد. ژاپن به عنوان یکی از بزرگ ترین واردکنندگان نفت، به ثبات خلیج فارس و تنگه هرمز وابسته است و حضور نخست وزیر این کشور در تهران نشان داد که امنیت انرژی جهانی مستقیماً به کاهش تنش ایران–آمریکا گره خورده است.

همزمانی این سفر با نشست گروه ۲۰ نیز فرصتی برای ژاپن بود تا پیام ایران را به واشنگتن منتقل کند و نقش خود را در دیپلماسی چندجانبه تقویت نماید. در شرایطی که عربستان، امارات و اسرائیل تلاش می کردند ایران را منزوی نشان دهند، حضور آبه در تهران یادآور شد که همه قدرت های جهانی در این اجماع ضدایرانی شرکت نمی کنند.