توسعه بنادر نسل سوم؛ شرط ارتقای سهم ایران در تجارت دریایی منطقه
مسئولان حوزه بنادر و حملونقل دریایی معتقدند حرکت بنادر کشور به سمت توسعه نسل سوم، با تمرکز بر ایجاد پسکرانه های فعال، خدمات پیشرفته لجستیکی و مشارکت گسترده بخش خصوصی، میتواند به شرط اصلی ارتقای سهم ایران در تجارت دریایی و زنجیره تأمین منطقه ای تبدیل شود.
حمیدرضا آبایی گفت: بنادر کشور در سال های اخیر با عبور از نقش سنتی تخلیه و بارگیری، به سمت توسعه نسل های جدید بندری حرکت کرده است در حالی که بنادر نسل اول تنها وظیفه تخلیه و بارگیری کالا را بر عهده داشتند، بنادر نسل دوم با ایجاد مراکز توزیع و ترکیب حمل و نقل و خدمات لجستیکی، نقش فعال تری در زنجیره تأمین ایفا می کنند اکنون برنامه ریزی ها به سمت توسعه بنادر نسل سوم با محوریت تولید، پردازش کالا و خدمات پیشرفته لجستیکی در حال انجام است.
به گزارش تین نیوز به نقل از صدا و سیما، مدیر اجرایی طرح های سازمان بنادر و دریانوردی ادامه داد: در کشور ۱۱ بندر اصلی و در مجموع ۳۵ بندر تجاری فعال در حوزه بین المللی وجود دارد. بندر امام خمینی نقش محوری در حوزه غلات، بندر شهید رجایی در بخش کانتینری و بنادر عسلویه و خارگ در حوزه نفتی از مهم ترین بنادر تخصصی کشور به شمار می روند. ظرفیت اسمی بنادر کشور حدود ۳۰۰ میلیون تن در سال است و عملکرد سالانه تخلیه و بارگیری به حدود ۱۶۰ میلیون تن می رسد.
در ادامه دبیر انجمن کشتیرانی افزود:در حال حاضر هفت بندر کشور در قالب نسل دوم فعالیت می کنند که علاوه بر تخلیه و بارگیری، نقش مراکز توزیع کالا را نیز بر عهده دارند با این حال چند بندر دارای قابلیت ارتقا به نسل سوم هستند؛ سه بندر در جنوب شامل بندر شهید رجایی، بندر امام خمینی و بندر چابهار و دو بندر در شمال شامل بندر امیرآباد و بندر کاسپین و بندر بوشهر نیز با الحاق جزیره نگین در مسیر توسعه به نسل سوم قرار گرفته است.
مسعود پل مه تصریح کرد: بنادر نسل سوم علاوه بر زیرساخت های بندری، نیازمند توسعه پسکرانه ها، ایجاد واحدهای تولیدی و مونتاژ، پردازش اطلاعات، تجمیع و توزیع کالا و بهره گیری از سامانه های الکترونیکی پیشرفته هستند به عنوان نمونه، بیش از ۱۱ هزار هکتار اراضی در بندر امام خمینی برای توسعه پسکرانه پیش بینی شده و با ایجاد مناطق ویژه اقتصادی، تسهیلات و مقررات حمایتی برای جذب سرمایه گذاران فراهم شده است. در این مناطق حدود پنج هزار شرکت فعالیت دارند و حدود ۵۰ درصد توسعه بنادر توسط بخش خصوصی انجام شده که بیش از ۶۰ هزار میلیارد تومان سرمایه گذاری را شامل می شود.
وی افزود: با وجود تحریم ها و محدودیت های مالی، بنادر کشور از نظر زیرساخت، تجهیزات مدرن، دسترسی به جاده و ریل و سامانه های الکترونیکی پیشرفت قابل توجهی داشته اند تعداد دستگاه های مداخله گر در فرآیند تخلیه و بارگیری کاهش یافته و تبادل اسناد به صورت الکترونیکی در حال گسترش است .پل مه با بیان اینکه ایران عضو ناظر سازمان بین المللی دریانوردی (IMO) بوده و در مجامع بین المللی حضور فعال دارد بیان کرد: پیش از انقلاب، زیرساخت های بندری کشور محدود به چند بندر از جمله خرمشهر و بوشهر بود و امکانات گسترده ای وجود نداشت، اما امروز بنادر در استان های مختلف از جمله خوزستان، هرمزگان، بوشهر، سیستان و بلوچستان و مازندران توسعه یافته اند و برخی بنادر مانند نوشهر از کاربری تفریحی به تجاری ارتقا یافته اند.
دبیر انجمن کشتیرانی یاداور شد:در سطح منطقه ای نیز رقابت جدی میان بنادر کشورهای حاشیه خلیج فارس از جمله امارات، عمان و قطر برقرار است و بندر جبل علی به عنوان هاب تجاری خاورمیانه شناخته می شودبا این حال، بنادر ایران با وجود محدودیت ها، از ظرفیت های مطلوبی برخوردارند و در صورت تقویت سرمایه گذاری خارجی، توسعه همکاری های تجاری و افزایش نقش آفرینی بخش خصوصی، می توانند جایگاه برتری در منطقه تثبیت کنند.
