سود واردات خودرو برابر دستمزد ۱۰۰ هزار کارگر
تین نیوز | واردات خودرو به ایران كه این روزها تحت فشار تعرفههای بالا قرار گرفته است، همچنان خبر ساز است. یكی از اصولی كه برای پسابرجام بر آن تاكید شده، این است كه ایران به بازار محصولات وارداتی تبدیل نشود. این مساله البته این معنا را نمیدهد كه دولت یازدهم قصد دارد واردات را افزایش دهد، چه اینكه بررسیهای آماری نشان میدهد میزان واردات ایران در دولت یازدهم كمتر شده و هر چند هنوز تراز تجاری ایران منفی است، اما براساس آمار گمرك تراز تجاری منفی ایران در سال 93، 65 درصد كمتر از سال 92 بوده است. این روند در ماههای سپری شده در سال جاری هم ادامه پیدا كرده
است. در این میان واردات خودرو تنها از این قاعده كلی كه ایران نباید بازار محصولات وارداتی شود، تبعیت نمیكند.
حاشیه امن برای داخلیها
واردات خودرو در سالهای اخیر با حاشیههای زیادی رو به رو بوده است. ورود خودروهای لوكس به كشور در دولت قبل، آن هم با ارز مبادلاتی كه باید صرف واردات دارو میشد، موجی از واكنشهای منفی را بر انگیخت. هر چند همه خودروهای وارداتی لوكس نیستند و بخش اعظمی از آنها كاستیهای خودروسازی داخلی را جبران میكنند، اما سابقه نه چندان خوب در این زمینه باعث شده است در سالهای اخیر افزایش تعرفههای خودروهای وارداتی مورد تاكید قرار گیرد. این در حالی است كه مخالفان تعرفه بالا برای واردات خودرو میگویند این تعرفه بالا عملا حاشیه امنی برای
خودروسازان داخلی ایجاد میكند كه بازار خودرو ایران را انحصارا در دست دارند.
انحصار در تولید خودرو در داخل كشور واقعیتی است كه كارشناسان و مسئولان در سالهای اخیر همواره بر آن اذعان كرده اند. این مساله یكی از دلایل گرانی و بی كیفیت بودن خودروهای داخلی قلمداد شده است. روز گذشته عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی گفت: تعرفه واردات خودرو بالاست و تثبیت آن به معنای حمایت از خودروسازان و عدم توجه به نیاز مصرفكنندگان است. علی خاكساری اظهار كرد: مصرفكنندگان از بالا بودن تعرفه واردات خودرو متضرر میشوند و از آن سو نیز خودروسازان به دلیل بالا بودن تعرفه واردات انگیزهای برای اصلاح عملكرد خود نخواهند داشت.
او با بیان اینكه تثبیت تعرفه واردات خودرو به معنی ادامه تولید خودروهای بیكیفیت داخلی با قیمت بالاست، خاطرنشان كرد: بنابراین مانند دو دهه گذشته ایران خودرو و سایپا به صورت انحصاری خودروها را با همان كیفیت و با قیمتهای بالا عرضه خواهند كرد. عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی ادامه داد: بنابراین تثبیت تعرفه واردات خودرو در سال آینده به ضرر اقتصاد كلان كشور و مصرفكنندگان و به نفع خودروسازان و قطعهسازان خواهد بود. اخیرا اعلام شد كه تعرفه واردات خودرو برای سال آینده تثبیت شده و تغییری نسبت به سال جاری نخواهد داشت. تعرفه واردات خودروهای با حجم
موتور 1500 تا 2000 سیسی معادل 40 درصد و تعرفه واردات خودروها با حجم موتور 2000 تا 2500 سیسی معادل 55 درصد است.
سود ۱۲۰۰ میلیارد تومانی واردات خودرو
با وجود انتقاداتی كه از تعرفههای بالا برای واردات خودرو میشود نباید تصور كرد سود واردات خودرو پایین است. در لایحه بودجه سال ۱۳۹۵ میبینیم كه ارزش واردات معادل از طرف دولت ۵۷ میلیارد دلار پیشبینی شده است. این رقم ۲۳ میلیارد دلار بیشتر از واردات ۳۴ میلیارد دلاری ایران در ۱۰ماه منتهی به پایان دی ماه ۱۳۹۴ است. درصورتی كه ارزش واردات در دو ماه بهمن و اسفندماه مطابق میانگین۱۰ ماه سپریشده قبلی هر كدام 4/3 میلیارد دلار باشد، ارزش واردات تا پایان امسال به ۴۰ میلیارد دلار میرسد.
به این ترتیب پیشبینی واردات سال ۱۳۹۵ مطابق لایحه بودجه ۱۳۹۵ رشدی برابر ۴۲ درصد خواهد بود. جستوجو در ارقام لایحه بودجه نشان میدهد در سال آینده 5/1 میلیارد دلار واردات خودرو پیشبینی شده است كه نزدیك به دو درصد كل واردات خواهد شد. در صورتی كه میانگین ارزش هر دلار در سال ۱۳۹۵ حدود چهار هزار تومان باشد ارزش واردات خودرو به عدد شش هزار میلیارد تومان میرسد. با فرض اینكه نرخ سود خالص واردات خودرو در سال ۱۳۹۵ معادل ۲۰ درصد ارزش واردات باشد سودی كه نصیب واردكنندگان میشود ۱۲۰۰ میلیارد تومان پیشبینی میشود.
در صورتی كه میانگین مزد كارگران ایرانی در سال ۱۳۹۵ معادل یك میلیون تومان و درآمد سالانه یك كارگر بهطور متوسط ۱۲ میلیون تومان باشد سود خالص واردكنندگان خودرو در سال ۱۳۹۵ برابر با دستمزد ۱۰۰ هزار كارگر خواهد بود. این میزان سود خالص نصیب چند واردكننده عمده خودرو خواهد شد؟ انحصارگری در این میدان میتواند در یك دوره معین به افزایش شكاف درآمدی فوقالعاده بالایی منجر شود. به نظر میرسد تعرفههای بالا برای واردات خودرو بیش از آنكه به سود شهروندان عادی باشد به ضرر آنهاست، چرا كه واردكنندگان به هر حال با هر تعرفهای خودروها را وارد میكنند و از
آنجا كه نیاز و تقاضای داخلی وجود دارد، این خودروها با قیمتی بسیار بالاتر از قیمت واقعی به فروش میرسند.
به نظر میرسد سناریو بالا نگه داشتن تعرفه واردات خودرو عملا باعث تكرار مسالهای میشود كه درباره برخی از خودروهای داخلی وجود دارد. یكی از دلایل نارضایتی مردم از خودروهای داخلی قیمت بالا و غیر واقعی آنهاست. برآوردها نشان میدهد بسیاری از خودروهای ساخت داخل قیمت تمام شده كمتری نسبت به آن چیزی دارند كه در بازار اعلام میشود، چنانكه همین خودروها در خارج از كشور گاهی تا نصف قیمت داخلی فروخته میشوند.