شرکتها به فکر تأمین سود باشند
وبلاگ تین نیوز | ناکامی شاخص کل در عبور از قله۹۰هزارواحدی، استارت روزهای ناخوشایند تالار شیشهای حافظ بود. ادامه این روند نزولی طی چند هفته اخیر، فعالان بورس را به شدت نگران ساخته است. بازار سرمایه کشور درحال حاضر آبستن برخی جریانات منفی و انتظارات نهچندان مناسب است.
جریان حرکتی بازار در سال۹۳ را باید در اتفاقات و حرکتهایی که صنایع در سال۹۲ داشتند، جستوجو کرد.بازار در سالهای ۹۱ و۹۲ سیکل بلندمدت بزرگی را با شتاب بسیار زیادی شاهد بود که این رشد چشمگیر تقریبا درهمه صنایع به موازات یکدیگر پیش رفت تا اینکه درنیمه دوم سال۹۲ این سیکلها یکی پس از دیگری به پایان رسید و در انتهای این سال و ابتدای سال۹۳ برای اولینبار شرایط منفی بزرگ و خستهکنندهای در بازار رخ داد.
به نظر میرسد که ابهامات فعالان بازار در خصوص آینده سود سپردههای بانکی، تکنرخی شدن ارز، اثرات فاز دوم هدفمندیها و نتایج مذاکرات هستهای آنان را محتاط کرده و به سمت سرمایهگذاریهای مطمئن همانند سپردههای بانکی یا اوراق با درآمد ثابت سوق داده است. در مجموع بازار سهام به واقعیتهای کلی اقتصادی و سیاسی و بینالمللی پیرامون خود واکنش نشان میدهد.
اکثر شرکتهای پذیرفتهشده در بورس خصوصا صنایع انرژیبر، پیشبینی سودهای سال۱۳۹۳ خود را کمتر از سودهای محققشده در ۱۲ماه سال۹۲ دیده و به مردم اعلام کردهاند. هر شخص دیگری هم بهجای مدیران این شرکتها بود، همینگونه عمل میکرد. در شرایط عدم اطمینان و عدم اطلاعات کافی، احتیاط اصل عقلی است. بنابراین اکثر مدیران و اعضای هیأتمدیره شرکتهای بورسی، هزینهها را حداکثر دیده و درآمدها را محتاطانه برآورد کردهاند.
بازار نیز به این احتیاط مدیران واکنش منطقی نشان داده و این روزها قیمت اکثر سهام و به تبع آن شاخصهای بورس منفی است و متاسفانه عموم سرمایهگذاران حتی شرکتهای حقوقی و با عرض تاسف حتی شرکتهای سرمایهگذاری که توقع میرود تخصصی، علمی و حرفهایتر از مردم عادی عمل کنند. اکثرا برعکس عمل میکنند. در مهر، آبان و آذر سال گذشته که شاخص به مرز۹۰هزار واحد رسید و میانگین قیمتها ۱۳۰ درصد رشد کرده بود، شاهد هجوم سرمایهگذاران اعم از حقیقی و حقوقی به بورسها بودیم.
در بسیاری از سهام شاهد صفهای خرید سنگین و غیرمعقول بودیم اما درحال حاضر که همان شرکتها بین۳۰ تا۵۰ درصد افت قیمت دارند افراد کمی خریدار آنها هستند. اگر وظیفه اصلی بورسها تامین مالی بنگاهها برای رسیدن به رشد اقتصادی مطلوب باشد هماکنون تنها موتور باقیمانده هواپیمای اقتصاد ایران فقط بورسها هستند. اقتصادها با سرمایهگذاری خارجی، سرمایهگذاری مستقیم دولتها، بانکها و بورسها تامین مالی میشوند.
در اقتصاد ایران و در شرایط فعلی سرمایهگذاری مستقیم و سرمایهگذاری خارجیها در سبد سهام امکانپذیر نیست. از طرفی دولت به دلیل اعمال سیاستهای کلی اصل۴۴ اجازه سرمایهگذاری جدید ندارد، بانکها از لحاظ تجمیع و بازتوزیع منابع با مشکل جدی مواجه هستند. به نظر تنها راهحل باقیمانده برای تجمیع منابع خرد و کلان سرمایهگذاران حقیقی و حقوقی و بازتوزیع این منابع به صورت مستقیم و غیرمستقیم از طریق ابزارهای مالی مطرح در بازار سرمایه، فقط و فقط بورسها هستند. با نگاهی به عملکرد چند سال اخیر بازار سهام به نظر میرسد که پیشران عمده بازار،
افزایش سود شرکتها در نتیجه تغییر سطح عمومی قیمتها با افزایش نرخ ارز بوده است. البته سهم افزایش توان تولید را نمیتوان نادیده گرفت. با توجه به تصمیم دولت یازدهم برای کنترل تورم و افزایش منطقی نرخ ارز، افزایش توان تولید پیشران عمده سود شرکتها و بازار خواهد بود. این موضوع از طریق تسهیل مبادلات تجاری و پولی بینالمللی امکانپذیر است. بنابراین در میانمدت و بلندمدت بازار سرمایه با یک سیاست مناسب میتواند به اولین مقصد وجوه مازاد سرمایهگذاران و محلی برای تامین مالی شرکتها و پروژهها بدل شود.
* کارشناس اقتصادی