خودروسازان خارجی برگ برنده به ما نمی دهند
تین نیوز | بررسی وضعیت بازار سهام از این جهت حائزاهمیت است که براساس تجربیات و مشاهدات، دورنمای یک صنعت در بورس مشخص میشود و تالار شیشهای بهعنوان ویترین اقتصاد کشور نشاندهنده قابلیتهای تولیدی و خدماتی هر اقتصاد است.
لذا هرگونه تمایل و دوری از یک صنعت و یک سهام با توجه به حساسیتهای سرمایه نشاندهنده برداشت عمومی از آینده آن صنعت و سهام است. با نگاهی اجمالی به تابلوی تالار شیشهای شاهد رشد 10.3 درصدی شاخصکل بازار سهام از ابتدای فصل زمستان هستیم. این در حالی است که در برخی گروهها این بازدهی به سطح رویایی رسیده و کام سهامداران را حسابی شیرین کرده است.
از ابتدای دی ماه تاکنون، شاخص گروه خودرویی با ثبت بازدهی خیرهکننده 47 درصدی بهعنوان بهترین گروه بورسی در زمستان 94 کماکان مورد اقبال فعالان بازار است.
با وجود چنین رشدهایی هنوز اسب سرکش بورس از حرکت باز نایستاده است و روزانه شاهد ثبت دادوستدهای پرحجم در نمادهای مختلف گروه خودرویی هستیم. افراد مختلف در این حوزه به اظهارنظرهای گوناگون دست میزنند که گاهی متضادند. عدهای این رشدها را احساسی و حبابیشکل مینامند و عده دیگری بر این باورند چنین رشدهایی تنها بخشی از جهش قابلتوجه بازار سهام در آینده است.
در همین راستا مصاحبهای با رضا حیدری، یکی از کارشناسان و فعالان قدیمی بازار ترتیب دادیم که در زیر خواهد آمد:
بازار سهام با اقبال گستردهای از سوی سرمایهگذاران روبهرو شده، در حالی که اتفاق خاصی در واقعیت رخ نداده است و شرکتهای خودرویی هنوز با مشکلات عدیدهای دستوپنجه نرم میکنند. بهنظر شما این اقبال منطقی است و بازار تا کجا کشش رشد مداوم را خواهد داشت؟
بزرگترین مشکلی که در صنعت خودرو وجود داشت، کمبود تقاضای موثر به دلیل رکود گستره در تمامی بازارها بود. مخصوصا برای ماشینهایی که مردم از آنها خسته شده بودند. بههمین دلیل بهنظر میرسد با ورود مدلهای روز از برندهای جدید در آیندهای نهچندان دور، بازار خرید و فروش خودرو دوباره رونق بگیرد. مردم قطعا از خودروهای جدید استقبال میکنند و اگر این خودروها در داخل تولید شوند، منافع آن بیشک به جیب خودروسازهای داخلی میرود و شاهد تحولی در این صنعت خواهیم بود. درباره مشکل تقاضا نیز ملاحظه کردید غولهای خودروسازی با دادن وام 25 میلیون تومانی
چگونه سیل خریداران را به خود جلب کردند و بهتر از هر رویدادی مشکل کمبود تقاضا را در بازار خودرو نشان دادند؛ آن هم برای محصولاتی که جذابیت آنچنانی برای مردم نداشت و دل خوشی از آن نداشتند.
حال اگر خودروسازان داخلی بتوانند با انعقاد قراردادهای جدید با شرکتهای بزرگ اقدام به تولید محصولات باکیفیت در داخل کرده و این اقدام را با تسهیلات فروش همراه کنند، ورق برمیگردد.
بهنظر شما اگر بتوانیم قراردادها را بهگونهای تنظیم کنیم که موجب ورود تکنولوژی ساخت خودرو به کشور شود بهتر نیست تا اینکه صرفا به عنوان مصرفکننده در مقابل شرکتهای خودروسازی بزرگ قرار بگیریم؟
قطع به یقین کشورهای صاحب تکنولوژی برگ برنده خود را در اختیار کشور ما قرار نخواهند داد و چنین انتظاری کمی رویاپردازانه به نظر میرسد. اما ما میتوانیم با ایجاد شرکتهای مشترک در داخل و ورود کارشناسان خارجی به کشور، اقدام به صادرات منطقهای کنیم (همان کاری که ایرانخودرو درصدد انجام آن است). به نظر من تکنولوژی ساخت خودرو تنها در اختیار کشورهای آمریکا، آلمان، فرانسه، ایتالیا و ژاپن است و حتی چین هم در این زمینه تکنولوژی ندارد. حال باید دید دقیقا قراردادهایی که امضا خواهد شد چگونه است. اهالی بازار قطعا به جزئیات این قراردادها دقت و براساس آن
تصمیمگیری میکنند.
در صورتی که همان تولید خودرو بهصورت مشترک در داخل کشور صورت بگیرد یک قرارداد مناسب بستهایم و باید منتظر تحول در صنعت خودرو باشیم.
به نظر من یکی از مهمترین دلایل سفر اخیر رئیسجمهور به فرانسه همین امضای قرارداد با شرکت پژو و رنو و خرید هواپیماست.
بازار سهام خودرویی رشد بینظیری در یکماه گذشته داشته است. آیا این رشد در مقایسه با واقعیت مورد انتظار منطقی است؟ و آیا بازار کشش چنین رشدی را دارد؟
من از سال 78 در بورس فعالیت میکنم. این روزها برای من یادآور سالهای 81-80 است. رشد بازار سهام خودرویی کاملا پیشبینی میشد. اما باید توجه داشت قطعا در آیندهای نزدیک شاهد اصلاح قیمتی در سهمهای بسیار رشدکرده خواهیم بود و انتظار رشد مستمر و بدون توقف قیمتها یک انتظار کاملا بیهوده است. چیزی به نام بازار بدون اصلاح نداریم. من براساس تجربیاتم انتظار اصلاح قیمتها را در گروه خودرویی در روزهای انتهایی هفته گذشته داشتم منتها این اصلاح کمی به تعویق افتاده و اخبار مثبت پیشرو که با حمایت دولت از بورس همراه شده، از جمله عوامل بروز این تعویق است.
از طرفی دولت آقای روحانی زمان زیادی ندارد و بهار 96 دوره ریاست جمهوری ایشان به پایان میرسد لذا حجم فعالیتهای دولت برای به ثمر رساندن قول و قرارهای خود بسیار زیاد شده و عجله بسیاری برای محقق کردن بخشی از وعده و وعیدهای داده شده است. بنابراین بخش اعظمی از استقبال مردم به همین دلیل است.
به نظر شما این اصلاح چقدر خواهد بود و آیا دوباره شاهد قیمتهای گذشته هستیم یا نه؟
از نظر من اصلاح سنگین خواهد بود ولی قیمتهای گذشته را دوباره نخواهیم دید. البته شاید این اصلاح در کوتاهمدت رخ ندهد. میزان اصلاح نیز با میزان رشد متناسب خواهد بود. ممکن است در برخی نمادها تا 20 یا حتی 30 درصد نیز اصلاح قیمتی داشته باشیم. اینکه چه زمانی اصلاح قیمتی را ببینیم به اخباری مربوط است که در آینده خواهد آمد و ممکن است قراردادها آنقدر دلچسب باشد که شاهد شکسته شدن مقاومتهای سالیانه در نمادهای مختلف نیز باشیم.
تعریف شما از قرارداد خوب چیست؟
مشارکت در ساخت خودرو که به فروش صرف قطعه منجر نشود و با ایجاد شرکتهای واسط در کشورمان همراه باشد. این نوع قراردادها لاجرم به ورود متخصصان این امر به کشور و بهبود چشمگیر کیفیت محصولات منجر خواهد شد. به عنوان مثال بعید میدانم که مسئولان کشورمان حاضر به فروش بخشی از سهام شرکت پارسخودرو به رنو باشند. این امر میتواند ایران را به بازوی قدرتمند برندهای مشهور اروپایی در منطقه تبدیل کند که مسئول صادرات محصولات به کشورهای مجاور باشد. این گونه قراردادها پتانسیل رشد خاصی به سهمهای خودرویی خواهد داد.
یعنی بازار هدف اصلی در بیرون از مرزهای ایران باید شکل بگیرد؟
الان هر خانواده برای خود ماشین دارد و بعضی خانوادهها دارای چند ماشین هستند از این حیث شاید بازار داخلی با یک ایست همراه باشد ضمن اینکه رشد جمعیت کشورمان کندتر شده است و انتظار نمیرود بازاری که در گذشته داشتیم دوباره در داخل تکرار شود.
نکته بسیار مهمی که مطرح است این که اولین ماشین تولیدی چه زمانی روانه بازار خواهد شد.
من در نمایشگاه مطبوعات با آقای منطقی، مدیرعامل وقت ایرانخودرو ملاقاتی داشتم و ایشان در مورد خط تولید ایرانخودرو گفت ما طوری زیرساختهای کشور را طراحی کردهایم که قابلیت تولید هر ماشینی را داشته باشیم و به نظر میرسد این شرکت بیشترین پتانسیل تولید را در میان شرکتهای موجود داشته باشد.
با فرض ورود شرکتهای جدید، به نظر میرسد عمر محصولات فعلی ایرانخودرو و سایپا به اتمام رسیده باشد و مثل پیکان تا چندسال آینده اثری از پراید و مدلهای کنونی پژو در خیابانها نخواهد بود و به دلیل تعجیل دولت، به زودی این اتفاق خواهد افتاد.
یکسری شرکت کاملا زیانده در بازار داریم با زیان انباشتهای معادل ارزش فعلی شرکت یا حتی بیشتر. بازار در حال حاضر با ولع این سهمها را میخرد. به نظر شما توجیه منطقی بازار در این زمینه چیست؟
اول اینکه برخی از این سهمها در ابتدای رشد به قیمتهای بسیار نازلی رسیده بودند و خرید سهام شرکتهای مزبور و رشد قیمتی آنها تا حدودی در ابتدای امر به همان موضوع برمیگشت. اما خبر عقد قرارداد خاور با بنز و خکاوه با ولوو در ادامه مسیر موجب ادامهدار شدن رشد قیمتی این سهمها شد. البته نباید از جو موجود در بازار غافل شویم و ممکن است در ادامه باعث رشد بیرویه قیمت در برخی سهمها شود. بازار گاهی بهسودی که شرکتها در آینده خواهند ساخت پی بر ای میدهد و بر این اساس رشد قیمتها را شاهد هستیم.