هزینه واردات خودرو حداقل ۲۰ درصد کاهش می یابد
تین نیوز | 27 دیماه روزی است که رسانهها خبر دادند برجام اجرا میشود. در حالی که بسیاری خودروسازان معتبر جهانی شرط حضور نهایی برای همکاری مشترک در ایران را رفع کامل تحریمها عنوان کرده بودند. پیشبینی میشود که خودروسازان پس از برجام جان تازهای بگیرند.
27 دیماه روزی است که رسانهها خبر دادند برجام اجرا میشود. در حالی که بسیاری خودروسازان معتبر جهانی شرط حضور نهایی برای همکاری مشترک در ایران را رفع کامل تحریمها عنوان کرده بودند. پیشبینی میشود که خودروسازان پس از برجام جان تازهای بگیرند. یکی از مواردی که در برجام ذکر شد، این بود که قرار است سوئیفت، اجرایی شود. سوئیفت یا همان جامعهجهانی ارتباطاتمالی بینبانکی، اعلام کرد کلیه بانکهای ایرانی که از فهرست تحریمهای اتحادیه اروپا خارج شدهاند، میتوانند با طی کردن روند معمول، مجددا به سوئیفت متصل شده و از خدمات
پیامرسانی مالی این شرکت بهرهمند شوند.
داوود سوری، کارشناس بازار درباره تاثیر سوئیفت بر بازار خودرو بعد اجرای برجام میگوید: «بههرحال باعث میشود پورسانتی را که برای انتقال پول میگرفتند،کمتر شود و درواقع هزینهها پایینتر میآید. اما تاثیر خاصی بر بازار خودرو نخواهد گذاشت.» این کارشناس در حوزه قیمتگذاری خودرو درباره تاثیر سوئیفت بر قیمت خودرو نیز میگوید: «بعید است بر قیمت نهایی تاثیر بگذارد. اینکه هزینه خودروسازان پایینتر بیاید درست است اما روی قیمت نهایی تاثیر زیادی ندارد.» از سوی دیگر، «سیستم قیمتگذاری، سیستمی نیست که فکر کنیم کاملا بر مبنای
هزینهها چیده شده است و بحث بازار و رقابتی هم که در بازار وجود دارد، مهم است. با توجه به پیشبینیهایی که از آینده میکنند و انحصارهایی که در بازار دارند قیمت نهایی را تعیین میکنند. ممکن است سوئیفت روی قیمت برخی کالاها و خودروهای وارداتی افراد تاثیر بگذارد اما روی شرکتها بعید است این تغییر حاصل شود.»
خودروسازان بارها اعلام کردهاند ما در زمینه مبادلات پولی و بانکی در دوران تحریم مشکلات فراوانی داشتیم در نتیجه صنعت خودروی ایران مهجور باقی ماند؛ داوود سوری در اینباره میگوید: «خودروسازان هر روز از یک شاخه به یک شاخه دیگر میروند. وقتی میگوییم چه مشکلاتی وجود دارد هزار دلیل میآورند اما مطمئنا دلیل مشکلات صنعت خودرو اقدامات بانکی و تحریمها نبوده است.»
وحید شقاقی، مدرس اقتصاد دانشگاه تربیتمدرس نیز درباره نتیجه لغو تحریمها و اجرای برجام و تاثیر آن بر بازار خودرو میگوید: «با توجه به اجرایی شدن برجام لغو تحریمها اولین اثر اقتصادی چند حوزه را تحت تاثیر قرار میدهد. اول اینکه مبادلات پایین میآید. در دوران تحریم برای ورود کالای سرمایهای و واسطهای نیاز به کشورهای واسطه داشتیم و نمیتوانستیم بهطور مستقیم این کالاها را وارد کنیم. بهعنوان مثال اگر میخواستیم ماشینآلات را وارد کنیم باید یک واسطه در دنیا پیدا میکردیم. هر واسطهای هزینه واردات و مبادله را افزایش
میدهد. برآوردها این بود که بین 20 تا30 درصد هزینه مبادله را تحریمها افزایش بدهد و هر نوع افزایش هزینه مبادله هزینه تولید را در اقتصاد ایران افزایش میداد. به عبارتی به طور مثال کارخانهدار تکنولوژی که به دستش میرسید با 30 درصد اضافه به او میرسید و همین امر باعث میشد، هزینه تولید بالا برود و قیمت تمامشده کالا افزایش پیدا میکرد و خودش بر قیمت نهایی مصرفی تاثیر میگذاشت.» این کارشناس تاکید میکند: «قدرت رقابت پذیری بنگاه تولیدی نیز افزایش پیدا میکرد. برخی تکنولوژیها حتی از دست کانال واسطه هم به ایران نمیرسید. از دیگر
سو وقتی از واسطه خرید میشد متاسفانه بحث خدمات پشیبانی و بهروزرسانی وجود نداشت.»
حریمهای بینالمللی علیه ایران در حالی به نقطه پایانی خود نزدیک میشود که صنعت خودرو نیز چون دیگر صنایع فعال کشور، در انتظار کاهش هزینههای ناشی از تولید است. هرچند تحریمها در ایران سابقه طولانی دارند، اما اجرای آنها از سوی کشورهای اروپایی و آمریکایی تاکنون نتوانسته است منجر به توقف فعالیت یا سقوط صنعتی در ایران شود.
تاثیر اجرای برجام بر بازار خودرو
به این ترتیب صنایع ایران از جمله خودرو با اجرای تحریمها با فرازونشیبهای فراوانی مواجه بودند حال آنکه اعمال آنها از سوی برخی کشورها نهتنها هزینه تولید را افزایش داده؛ بلکه مواقعی منجر به اختلال جدی در فعالیت صنایع شده است. با این حال صنایعی چون خودرو با وجود تحریمهایی که از سال 90 تشدید شد، باز هم توانستند خط تولید خود را حفظ کنند، هر چند با هزینهای گزاف. حال در شرایطی قرار داریم که اولین گامها برای لغو تحریمها برداشته شده است بهطوریکه لغو تحریم بانکها در دستور کار کشورهای غربی قرار دارد. بر این اساس طبق بند 19 برجام
نقلوانتقال مالی بین اشخاص و نهادهای اروپایی و اشخاص و نهادهای ایرانی آزاد خواهد شد؛ بنابراین فعالیتهای بانکی شامل ایجاد روابط کارگزاری جدید، ارائه خدمات بیمهای، بیمه اتکایی و سوئیفت برقرار خواهد شد؛ ضمن اینکه حمایت مالی از تجارت به ایران نیز صورت میگیرد. بنابراین به نظر میرسد همسو با دیگر بخشهای اقتصادی، موانع بانکی موجود در مسیر خودروسازان هم رفع شود. این موضوع در حالی است که اعمال تحریمهای بانکی در کنار تحریم صنعت خودرو موجب افزایش هزینه تولید شد. موضوعی که به گفته خودروسازان عمدهترین عامل آن بالا رفتن هزینه نقلوانتقال
پول بود. از سوی دیگر هزینههای کمرشکن دور زدن تحریمها وخرید قطعات از واسطهها نیز در این میان موجب افزایش هزینه تولید شد. این موضوع در شرایطی بود که با تحریم صنعت خودرو در سال 92، تیراژ خودروسازان با افت قابلتوجهی مواجه شد و بهدنبال آن شرکتهای خودروساز با افزایش قیمت خودرو، هزینههای ناشی از تشدید تحریمها را به دوش مشتریان انداختند. حال آنکه کیفیت خودروهای تولید داخل نیز با افت مواجه بود. در چنین شرایطی، بهدلیل افت تیراژ تولید، خودروسازان تلاش خود را برای داخلیسازی قطعات موردنیاز بیش از پیش کردند. بهاینترتیب، هرچند
کارشناسان تاثیر رفعتحریمها بر ابعاد مختلف صنعت خودرو را حائز اهمیت میدانند و عنوان میکنند این موضوع موجب تغییر و تحولات جدی در این صنعت خواهد شد، اما به عقیده آنها رفع تحریمهای بانکی اثر اساسی چون کاهش هزینههای تولید خودروسازان را بهدنبال خواهد داشت. بر این اساس، کارشناسان رفع تحریمهای بانکی را موجب برطرف شدن سه مانع جدی در صنعت خودرو میدانند، اول برداشته شدن مانع نقلوانتقال بانکی، دوم حذف هزینه واسطهگری بهمنظور دورزدن تحریمها و سوم امکان بازگشایی السی. موضوعی که بنا به گفته دستاندرکاران صنعت خودرو
هزینههای خودروسازان را درمجموع 30 درصد افزایش داد. این محدودیت موجب شد خودروسازان نتوانند براساس گشایش اعتبار اسنادی به خرید و فروش قطعات موردنیاز خود بپردازند. بنابراین به نظر میرسد اولین گام لغو تحریمها (لغو تحریمهای بانکی) از سوی کشورهای غربی صنعت خودرو را 10 گام به پیش خواهد برد.