راهآهن از قلم نیفتد
تین نیوز | این روزها یکی از بزرگترین نگرانیهای دست اندرکاران حملونقل ریلی، مهجور ماندن از بندهای برنامه ششم توسعه است؛ برنامهای که تکلیف سیاستهای اقتصادی کلان کشور از سال ۹۵ تا ۹۹ را مشخص میکند و راهآهنیها امیدوار بودند با توجه به تاکید رهبر معظم انقلاب و نگاه ویژه دولت یازدهم، جایگاه ویژهای در آن برنامه داشته باشند اما با انتشار پیشنویس لایحه این برنامه، امید اهالی حملونقل ریلی ناامید شده است زیرا در این پیشنویس، نهتنها حملونقل ریلی مغفول مانده، بلکه به بندهای موردتاکید سیاستهای کلی ابلاغ شده از سوی رهبر
معظم انقلاب نیز بیتوجهی شده است.
سعید رسولی، معاون برنامهریزی و اقتصاد حملونقل شرکت راهآهن ازجمله کسانی است که نسبت به جایگاه حملونقل ریلی در برنامه ششم توسعه انتقاد دارد. او معتقد است با وجود تاکید همه مسئولان نظام بر توسعه خطوط ریلی و با وجود تاکید رهبر در سیاستهای ابلاغی، به نظر میرسد راهآهن جایی در برنامه ششم توسعه ندارد. او در اینباره گفت: متاسفانه رد پای راهآهن در برنامه ششم توسعه وجود ندارد و با این نگاه ۵سال دیگر عقب میافتیم، در حالی که در سیاستهای کلی ابلاغی برنامه ششم، در ۲ بند به توسعه راهآهن اشاره شده است اما این بندها در پیش نویس برنامه ششم
توسعه حذف شد. به گفته او، در شرایطی که رهبر معظم انقلاب ۲ بند از سیاستهای ابلاغی کلی برنامه ششم توسعه را به خط آهن اختصاص میدهند، حداقل باید ۲ حکم در برنامه ششم داشته باشیم و حداقل برای این دو حکم ۲ ردیف بودجهای در قانون بودجه درج شده که ارتباط منطقی برقرار شود. علاوه بر این مقام دولتی، کارشناسان بخش خصوصی نیز انتقاداتی نسبت به لایحه برنامه ششم توسعه دارند. ابوالفضل بهرهدار، رییس هیات مدیره انجمن مهندسی حملونقل ریلی با انتقاد از این غفلت، در بیان نتایج منفی غفلت از حملونقل ریلی در برنامه ششم گفت: شبکه حملونقل ریلی، در همه دنیا محور توسعه
بهشمار میرود اما در کشور ما با وجود تاکید ویژه رهبر معظم انقلاب و رییسجمهوری و حتی مجلس شورای اسلامی، عملکردی که در این حوزه مشاهده میشود، بسیار ناچیز است، از سوی دیگر اعتبارات ناچیز مصوب برای این بخش در بودجه ۹۴نیز تخصیص داده نشده است. بهرهدار با طرح این پرسش که چگونه میتوانیم با ناوگان و زیرساخت فرسوده و بدون ایجاد جذابیتهای تازه برای سرمایهگذاریهای جدید، وارد عرصه توسعه ریلی شویم؟ افزود: اگرچه در برنامههای ۵ساله پیشین و سند چشمانداز الزاماتی درباره راهآهن دیده شده است اما با وجود همه این مباحث، نسبت میانگین ساخت
ریلی در کشور ما هنوز بسیار پایین است، در حالی که باید در زمینه ساخت و نگهداری به راهآهن کمک کنیم. او معقتد است اگرچه مدیرعامل راهآهن به دنبال توسعه فضای حملونقلی در کشور است اما از آنجا که اعتبارات لازم را در اختیار ندارد، نمیتواند از وضعیت موجود به طور مطلوب استفاده کند.
به گفته این کارشناس پیشکسوت ریلی، بحثهایی مانند اقتصاد مقاومتی و رفاه ملی میتواند در راهآهن و شبکه ریلی کشور متجلی شود اما نه دولت و نه مجلس به طور مطلوب به آن نپرداختهاند در حالی که انتظار اصلی جامعه این است که دولتمردان و مجلس، نگاه و کمک ویژه به این بخش داشته باشند. او توضیح داد: بهعنوان نمونه بند «ق» لایحه بودجه۹۳ ناظر بر کمک مالی به شبکه ریلی است اما هنوز اقدام لازم در این زمینه انجام نشده است. همچنین صندوق توسعه ملی باید به کمک شبکه ریلی کشور بیاید.
به اعتقاد او این مسائل ازجمله حلقههای گمشدهای است که باید برای آنها فکری کرد تا سرمایهگذاری داخلی و خارجی بتواند به شبکه ریلی کشور کمک کند. آنطور که بهرهدار یادآوری میکند، در زمینه نگهداری شبکه فعلی راهآهن، به حداقل ۶۰۰ میلیارد تومان اعتبار نیاز داریم تا راهآهن بتواند چرخه فرسودگی شبکه ریلی را بروزرسانی کند. به گفته او، این مسائل نیازمند توجه ویژه مسئولان و مجلس شورای اسلامی است و باید در متن نهایی برنامه ششم توسعه مدنظر قرار گیرد. شبکه ریلی کشور باید متناسب با سند چشمانداز و برنامههای ۵ساله مورد توجه قرار گرفته و به الزامات
قانون برنامه پنجم توسعه عمل شود. بهرهدار با بیان این مطلب، به تخصیص نیافتن اعتبارات وزارتخانهها با وجود گذشت ۱۰ ماه از سال اشاره کرد و افزود: در حالی که در ماه دهم سال هستیم، حتی نیمی از اعتبارات راهآهن هم تخصیص پیدا نکرده است، در چنین شرایطی چگونه میتوان انتظار داشت شبکه ریلی رشد کند؟ به گفته او با توجه به اینکه ۷درصد تولید ناخالص داخلی کشور که صرف خسارتهای ناشی از تصادفات جادهای میشود، بر اساس قانون باید هر سال ۱۰درصد بار جادهای به راهآهن منتقل شود، اما در چنین شرایطی چگونه میتوان امیدوار به این مسئله بود یا بدون تخصیص
اعتبارات، چگونه توسعه ایمنی در راهآهن را انجام داد؟
او تاکید کرد: در کنار تجدیدنظر در برنامه ششم توسعه، بحث اعتبار وزارت راه و شهرسازی، به ویژه اعتبارات راهآهن نیز باید در برنامه بودجه به درستی دیده شود و کمیسیون تلفیق مجلس هم باید این مسائل را با مشورت بخش علمی و تخصصی از جمله انجمنهای علمی تخصصی بازنگری کند. این کارشناس صنعت ریلی با بیان این سخنان یادآوری میکند که با توجه به پیشنویس منتشر شده درباره لایحه قانون برنامه ششم توسعه، امیدی به پررنگتر شدن راهآهن در نسخه نهایی وجود ندارد زیرا شرایط اجرای مصوبات پیشین هنوز فراهم نشده است. او گفت: این شرایط باید در درجه نخست در برنامه دولت
پیشبینی شده باشد و به عنوان شاهکلید، شبکه ریلی کشور را به صحنه بیاورد و از آن، مواد و بندهایی استخراج شده و در مجلس مورد ارزیابی دوباره قرار بگیرد تا بتواند وارد مواد قانون برنامه ششم توسعه شود.
وعده مجلس برای تجدید نظر در پیشنویس
در حالی نگرانیهای کارشناسان نسبت به غفلت از راهآهن در برنامه ششم توسعه مطرح میشود که یک عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی تاکید کرد این غفلت در نسخه نهایی برنامه ششم توسعه اصلاح خواهد شد. مهرداد بائوجلاهوتی در پاسخ به صمت، با تاکید بر اینکه نسخه منتشر شده بهعنوان پیشنویس لایحه برنامه ششم توسعه، نسخه نهایی نیست، گفت: بر اساس اسناد بالادستی تا افق ۱۴۰۴ باید ۲۵هزارکیلومتر راهآهن در کشور داشته باشیم اما اکنون از ۱۱هزار کیلومتر بهرهبرداری میکنیم و ۴هزار کیلومتر هم در دست اقدام است که این نشان میدهد حدود ۱۱هزار کیلومتر از برنامه
عقب هستیم، بنابراین باید سالی هزار کیلومتر راهآهن در کشور به بهرهبرداری برسد تا به اهداف چشمانداز ۲۰ ساله دست یابیم، این درحالی است که رقم کنونی توسعه راهآهن، بیش از ۸۰کیلومتر در سال نیست و این نشاندهنده عقبماندگی ما از برنامه است. وی ادامه میدهد: از سوی دیگر اگر دولت در پیشنویس لایحه برنامه ششم توسعه از حملونقل ریلی غفلت کرده باشد، راهی جز این نداریم که در مجلس برای این مسئله راهحلی پیدا کنیم. ۹۰درصد حملونقل ما در جاده و ۱۰درصد در بین ۳ حوزه ریل، دریا و هوا مشترک است و یکی از دلایل بالا بودن سهم کشتههای جادهای استفاده
زیاد از جاده است و ناگریز به روی آوردن به ریل هستیم. این عضو کمیسیون عمران یادآوری میکند که توسعه راهآهن از نظر صرفهجویی در سوخت مصرفی در حملونقل جادهای نیز اهمیت دارد. او اضافه کرد: اگر بتوانیم ارتباط بین استانها را به جای جاده با ریل برقرار کنیم و اگر در کنار جاده، مسیرهای ریلی مطلوب در دسترس مسافران باشد، بهطور قطع مردم به سمت استفاده از مسیرهای ریلی متمایل شده و با صرف هزینه ارزان، در سوخت صرفهجویی بالایی خواهیم داشت. لاهوتی یادآوری کرد: دولت باید راهآهن را بسیار پررنگ ببیند تا به اهداف چشمانداز ۲۰ساله دست یابد. زیرا در ابلاغ
سیاستهای کلان برنامه ششم توسعه از سوی رهبر نیز بر راهآهن تاکید شده و به هیچ عنوان نمیتوان از این بخش غفلت کرد. همچنین در سخنان رییسجمهوری نیز این تاکید همواره وجود دارد. آنطور که او میگوید نسخه منتشر شده به عنوان لایحه برنامه ششم توسعه، نیازمند دریافت اظهارنظرهای مختلف است و مجلس با بررسی این نسخه در صورت مشاهده غفلت از حملونقل ریلی، بر نگاه ویژه به این بخش پافشاری خواهد کرد.