◄ احداثبزرگراه ها؛ آخرین راه حل برای درمان ترافیک؟
تین نیوز | تهران، دارای یک شبکه گسترده و پیچیده جادهای و خیابانی است و سالهاست که با مشکل ترافیک مواجه است از همین رو مدیران این شهر برای حل معضل ترافیک در طول سال های گذشته مجبور به طراحی و ساختن بزرگراههای گوناگون شدهاند.
به گزارش خبرنگار تین نیوز، بزرگراه معبری است دو طرفه و دارای حفاظ میانی با تقاطع های نامحدود و تقاطع های همسطح محدود و همچنین کنترل دسترسی که عملکرد اصلی آن برقراری ارتباط سریع بین مناطق و نواحی عمده شهری است.
بر پایهٔ تعریف مرکز آمار ایران بزرگراه «راهی است حداقل با چهار خط که مسیر رفت و برگشت آن به طور فیزیکی از یکدیگر مجزا و تقاطعهای آن میتواند به صورت همسطح باشد.»
بزرگراه راهی است که خطوط رفت و برگشت آن جدا از یکدیگر باشند و معمولاً در درون شهرها ساخته میشود و گاه اجباراً دارای تقاطعهای همسطح، میدانها و چراغ راهنمایی نیز هستند. بزرگراهها، به منظور کاهش ترافیک طراحی میشوند. به مجموعهٔ بزرگراههای بههمپیوسته، «سامانه بزرگراهی» یا «شبکه بزرگراهی» میگویند.
بزرگراهها خيابانهای وسيعی هستند كه به ماشينها اين آزادی داده می شود تا با سرعتی قابل توجه حركت كنند، لاجرم هيچ توقفی در آن صورت نمی گيرد تا ديداری حاصل شود. سرنشينان ماشينهايي كه وارد بزرگراهها می شوند به دنبال آن هستند تا سريعتر به مقصد برسند.
در واقع از آنچه در كنارشان ميگذرد غافل می شوند، هرچند به اطراف خود مينگرند اما چيزی نمی بينند كه توجهشان را جلب كند يا حس خوشايندی در ايشان ايجاد كند. این امر توجیه گر این مطلب است که نورپردازی مناسب می تواند فضای مطلوبی ایجاد کند.
بزرگراه ها؛ دوای درد شهرسازی مدرن
بزرگراهها دوای درد شهرسازی مدرن است برای گسترش بی رويه شهرها، در آنجا كه با افزايش جمعيت ساعتها خودروها در خيابانهاي تنگ و تاريك گير ميكنند بايد برايش چارهاي انديشيده شود، اين چاره بزرگراهها هستند كه يا "شرق و غرب" و "شمال و جنوب" كلانشهرها را به هم وصل می كند يا مسيری هستند براي رسيدن از شهري به شهري ديگر.
احداث بزرگراه ها بر توسعه کالبدی شهرها و محدوه های پیرامون آن بسیار مؤثر است. لذا در احداث آنها توجه به شرایط موجود و جهات توسعه کالبدی الزامی است.
یکی از راه حل های سبک تر شدن ترافیک و بالا رفتن سرعت دسترسی به مقاصد، احداث بزرگراه ها است، اما نکته مهم و قابل توجه در این امر این است که تجربیات سالهای اخیر نشان داده اند احداث بزرگراه ها به دلیل اینکه اثرات همه جانبه و وسیعی روی شهرها دارند باید به عنوان آخرین راه حل برای این معضل در نظر گرفته شود.
در بسیاری موارد به نظر می رسد که حل مشکلات تقاطع ها و بالا بردن کارآیی آنها، توزیع متعادل کاربری ها، مدیریت ترافیک صحیح و ... بعضا به صورت سریع تر و کم هزینه تر منجر به حل این مشکلات می شوند.
یکی از مهم ترین مسایلی که در طراحی بزرگراه فراموش می شود، مسیریابی آن است. اکثر بزرگراه های احداث شده در تهران و شهرهای بزرگ، محلات مسکونی معروف و منسجم را دو چند پاره کرده است. از این طریق نه تنها هویت و یکپارچگی محلات سابق از دست رفته است، بلکه رابطه اجتماعی، فرهنگی و ترافیکی ساکنین دو بخش محله را از یکدیگر گسسته است.
کنترل و نظارت عملکرد بزرگراهها که امروزه به عنوان شاخهای از کنترل ترافیک شبکهٔ معابر مطرح شده، از موارد بسیار موثری است که با بهره از تجهیزات پیشرفته در زمینههای مختلف، میتواند سهم قابل توجهی در افزایش کارایی بزرگراهها داشته باشد.
روشهای گوناگونی برای اصلاح کارایی و کاهش اثرات نارضایتبخش تراکم در بزرگراههای شهری وجود دارد که به پنج مورد تقسیم میشوند: کنترل شیب راهههای ورودی، کنترل شیب راهههای خروجی، کنترل خط اصلی بزرگراه، کنترل و اعمال حق تقدم، کنترل کریدورها و دالانهای ترافیکی.
تفاوت بزرگراه با آزادراه
از سوی دیگر نباید بزرگراه با آزادراه را یکی دانست بلکه باید گفت که آزادراه هیچگونه تقاطع همسطحی ندارد و ورود و خروج از آن محدود میباشد و معمولاً در خارج از شهرها ساخته میشود.
برخلاف بزرگراه، آزادراهها عاری از تقاطعهای همسطح، محل گذر خط آهن و خطوط عابر پیاده به طور همسطح هستند.
در این میان، آزادراه یا اتوبان به آلمانی( Autobahn) راهی است که خطوط رفت و برگشت آن از یکدیگر جدا بوده و هیچگونه تقاطع همسطح ندارد و ورود و خروج از آن محدود و غالباً با پرداخت عوارض همراه است و معمولاً در خارج از شهرها احداث میشود. در واقع آزادراه، گونهای راه بزرگ و با پهنای زیاد است که بین شهرها ساخته میشود و در فاصله دو شهر بریدگی برای دور زدن در جدول وسط ندارد.
بزرگراههایی که در راستای شرقی-غربی قرار دارند عمدتاً با اعداد زوج، بزرگراههایی که در راستای شمال-جنوب قرار دارند با اعداد فرد، و در هنگام عبور از شهرهای بزرگ به صورت کمربندی بوده و رقم سومی بدان ها افزوده می شود. به طور مثال، قسمتی از بزرگراه میانایالتی ۱۰ که از شهر هیوستون عبور میکند بزرگراه میانایالتی ۶۱۰ نام دارد، در حالیکه در هنگام عبور از سن آنتونیو بزرگراه میانایالتی ۴۱۰ نام میگیرد.
مهم ترین بزرگراه های تهران
بزرگراههای زیادی در تهران وجود دارند که مهم ترین آنها عبارتند از: بزرگراه آزادگان، بزرگراه اشرفی اصفهانی، بزرگراه امام علی، بزرگراه پروین، بزرگراه آفریقا، بزرگراه آیتالله کاشانی، بزرگراه آیتالله مدرس، بزرگراه بسیج، بزرگراه بعثت، بزرگراه تندگویان، بزرگراه جلال آل احمد، بزرگراه رسالت، بزرگراه شهید بابایی، بزرگراه شهید باکری، بزرگراه شهید باقری، بزرگراه شهید چمران، بزرگراه شهید حکیم، بزرگراه شهید حقانی، بزرگراه شهید خرازی، بزرگراه شهید دوران، بزرگراه شهید زین الدین، بزرگراه شهید شوشتری، بزرگراه شهید صیاد شیرازی، بزرگراه شهید همت، بزرگراه
شیخ فضلالله نوری، بزرگراه شهید صدر، بزرگراه کردستان، بزرگراه محمدعلی جناح، بزرگراه شهید لشگری، بزرگراه شهید یاسینی، بزرگراه نیایش، بزرگراه یادگار امام، بزرگراه طبقاتی صدر و... .