بیآرتی حلال مشکل حمل و نقل عمومی یزد / تاکسیهایی که فقط صدای دربست را میشنوند
تین نیوز | در حالی كه حمل و نقل عمومی در شهر یزد به شدت دچار ضعف است و این امر سبب شلوغی هر روزه شهر شده، مسئولان خبر از راهاندازی اتوبوسهای تندرو (بیآرتی) میدهند و به نظر میرسد این اتوبوسها بتوانند حلال مشكلات حمل و نقل عمومی در شهر یزد شوند.
یزد كه روزگاری از آن به عنوان شهر دوچرخهها یاد میشد، سالهاست كه این اصالت خود را از دست داده و اكنون میتوان از آن به عنوان شهر موتورسیكلتها و خودروهای تك سرنشین یاد كرد.
وقتی اتوبوسها ساعتها مسافران را در ایستگاههای اتوبوس معطل كردند، وقتی اتوبوسها مسیرهای كوتاه را در فاصله زمانی بسیار طولانی طی كردند، وقتی بسیاری از مسیرها فاقد وسیله حمل و نقل عمومی شدند و وقتی كه تاكسی ها فقط صدای آنهایی را كه دربستی می خواهند، شنیدند، خودروهای تك سرنشین وارد شهر شد.
قدمت موتورسیلكتها اما اندكی به قبل تر باز میگردد زمانی كه اصلا هنوز وسیله حمل و نقل عمومی در یزد تعریف نشده بود و بضاعت مردم نیز هنوز به خرید اتومبیل نمی رسید.
مردهای یزدی هنوز هم نه فرصت دارند و نه زیر بار انتظار در صف اتوبوس می روند به همین دلیل همچنان موتورسیكلت حرف اول را وسایل نقلیه یزد میزند اما زنان به تدریج با توجه به خطراتی كه آنها را در موتورسواری تهدید میكرد، از این سواری انصراف دادند و به سمت وسایل نقلیه عمومی آمدند.
اما وسایل نقلیه عمومی چندان نتوانست رضایت مردم را جلب كند به همین دلیل آنها كه از بضاعتی هرچند اندك برخوردار بودند، به سمت وسایل نقلیه شخصی روی آوردند و این امر سبب شد تا این روزها، یزد نیز به جرگه شهرهای شلوغ بپیوندد و از هر چند خودروی شخصی در حال تردد، تعداد چشمگیری از خودروها تك سرنشین باشند و آمار رانندگی بانوان نیز هر روز در حال افزایش است و شاید بتوان گفت به نسبت جمعیت، بیشترین بانوان خودرو سوار در سطح كشور، در یزد قابل مشاهده هستند.
دانشجویان مشتریان اصلی اتوبوسها
وقتی اغلب جمعیت یزد به سمت خودروهای شخصی و موتورسیكلت یا حتی آژانسها و تاكسی بی سیمها روی آوردند، تردد اتوبوس در بسیاری از خطوط فاقد صرفه شد، تاكسیهای چرخشی از عبور و مرور در بسیاری از نقاط شهر انصراف دادند و معضل كمبود وسایل نقلیه عمومی به یك معادله دو طرفه تبدیل شد چرا كه از یك سو مردم به دلیل كمبود وسایل نقلیه عمومی و ضعف های آن، به ناوگان حمل و نقل عمومی اعتماد نكرده و از آن استفاده نمی كنند و از سوی دیگر ناوگان حمل و نقل عمومی، حركت در بسیاری از خطوط را فاقد صرفه اعلام كرد.
اكنون اغلب مشتریان اتوبوسها، دانشجویان و برخی مواقع دانش آموزان هستند و تراكم تنها در برخی خطوط وجود دارد و در برخی خطوط دیگر اتوبوسهای معدودی كه وجود دارند، اغلب اوقات با پنج شش مسافر حركت میكنند كه نمونه آن خط سه راه حكیمیان تا میدان ابوذر است در حالی كه این مسیر میتواند یكی از پرمسافرترینها باشد.
اما حال كه شهر یزد با گستره جغرافیایی محدود بسیار شلوغ شده و هر روز بر آمار خودروها افزوده میشود، به نظر میرسد دیگر وقت آن رسیده كه مسئولان امر فكری به حال حمل و نقل عمومی كنند و در این زمینه چاره اندیشی اساسی داشته باشند.
ضعف حمل و نقل عمومی، بار ترافیكی سنگین را به دنبال داشته است
اینكه تردد سریع و آسان در یزد تنها با خودروهای شخصی و یا حداكثر تاكسی تلفنیها مقدور باشد، تبعات سنگینی برای شهر دارد كه نخستین آن، شلوغی و بار ترافیكی بالاست.
در حالی كه تا چندی پیش برخی از اعضای شورای شهر سخن از مترو به میان می آوردند، این روزها خبرهایی از راه اندازی BRT در میان است و به نظر می رسد، این نوع از اتوبوس ها در این شرایط و با توجه به جمعیت یزد و اقبال اندك عمومی نسبت به وسایل حمل و نقل عمومی، BRT عقلانی تر از مترو باشد زیرا شاید مترو تنها برای یك مسیر از شهر یزد، صرفه اقتصادی داشته باشد و بقیه مسیرها این سالها نیاز به فرهنگ سازی دارند.
اما خبر راه اندازی BRT نوید خوشی برای ناوگان حمل و نقل عمومی شهر یزد بود و به نظر می رسد برخی خط هایی كه مردم برای تردد در آنها واقعا دچار مشكل هستند، اندكی زیر پوشش قرار می گیرند.
مسیرهای بلوار جمهوری – چهارره معلم – میدان باهنر – میدان امام حسین – بلوار دانشجو – میدان شهدای محراب و .... به واقع در فقر شدید وسایل حمل و نقل عمومی هستند و كسانی هم كه تمایل به استفاده از اتوبوس یا تاكسی در این مسیر دارند ناچارند چند خط عوض كرده یا تاكسی دربست بگیرند كه این امر هم به لحاظ زمان بر بودن و هم هزینه بر بودن، مقرون به صرفه نیست اما شنیده شده یكی از خطوط BRT قرار است در این مسیر جانمایی شود.
انتقاد شهردار یزد از وضعیت حمل و نقل عمومی
اما شهردار یزد نیز خود به وضعیت حمل و نقل عمومی در شهر یزد انتقاد دارد.
محمدرضا عظیمی زاده در پاسخ به سئوال خبرنگار مهر درباره مشكلات حمل و نقل عمومی و زمان راه اندازی اتوبوس های BRT اظهار داشت: ما در بحث حمل و نقل شهر یزد یك انتقاد به خودمان داریم زیرا اكنون تمام مدهای حمل و نقلی در یزد فعالیت ندارند.
وی بیان كرد: متاسفانه وضعیت تاكسی های چرخشی در یزد اصلا مطلوب نیست و اغلب آنها تاكسی دربستی هستند و این برای مردم مقرون به صرفه نیست زیرا تاكسی دربستی نیز همانند تاكسی تلفنی جزو حمل و نقل لوكس محسوب میشود.
عظیمی زاده بر اجرا و پیاده سازی همه مدلهای حمل و نقل در شهر یزد تاكید كرد و افزود: گرچه بودجهها محدود است اما در تلاش برای راه اندازی همه مدهای حمل و نقل هستیم.
تاكسی ها باید به خطوط بیایند
وی با تاكید بر اینكه سازمان نظارت بر تاكسیرانی، بر كار تاكسی ها نظارت جدی را آغاز خواهد كرد، بیان داشت: تاكسی ها باید از داخل خانه ها بیرون كشیده شوند و در خطوطی كه برای آنها تعیین می شود، به حمل و نقل مردم بپردازند.
شهردار یزد بیان كرد: از بخش خصوصی نیز در زمینه تامین تاكسی های چرخشی استفاده می كنیم و تلاش می كنیم این مشكل را در اغلب مسیرهای شهر یزد برطرف كنیم.
وی ادامه داد: بعد از تاكسی و اتوبوس، مد بعدی حمل و نقل عمومی، اتوبوس های خط ویژه است كه این شیوه از حمل و نقل هنوز در یزد راه اندازی نشده است.
عظیمیزاده، BRT را مد بعدی حمل و نقل عمومی اعلام كرد و افزود: BRT نیازمند اتوبوس های ویژه، ایستگاه های خاص و برنامه زمان بندی مشخص است و در تلاش برای ایجاد این بخش از حمل و نقل عمومی هستیم.
وی یادآور شد: سه كریدور برای اتوبوس های BRT در نظر گرفته شده كه تقریبا مسیرهای پرتردد و طولانی شهر را زیر پوشش می گیرند و مناطقی كه اغلب دارای مسافر هستند اما به دلیل كمبود وسیله نقلیه عمومی، مسافران آنها با تاكسی های دربست و تاكسی تلفنی تردد می كنند، از این خط بهره مند خواهند شد.
راه اندازی یكی از خطوط BRT تا پایان سال
شهردار یزد با بیان اینكه زیرساختهای BRT باید در یزد فراهم و بودجه آن تامین شود، تصریح كرد: تا پایان سال، یك خط كه از بلوار 17 شهریور تا سه راه شحنه را شامل میشود، راه اندازی خواهیم كرد.
وی در مورد مترو نیز عنوان كرد: یزد تا 15 سال آینده نیازی به مترو ندارد.
در حالی كه جمعیت شهر یزد حدود 500 هزار نفر است و تعداد زیادی از این مردم، نیازی به وسیله حمل و نقل عمومی ندارند، برخی مسئولان و اعضای شورای شهر بر راه اندازی مترو تاكید دارند در حالی كه هنوز خط ویژه اتوبوس و BRT در یزد جایگاهی ندارد.
این در حالی است كه برخی دیگر صحبت از منرویل به میان آورده اند و به نظر می رسد این وسیله حمل و نقل عمومی در چشم انداز 25 سال آینده یزد نیز جایگاه چندانی نخواهد داشت.
BRT تحولی عظیم در حمل و نقل عمومی یزد
اما شهردار یزد معتقد است راه اندازی مترو، ربطی به جمعیت شهر ندارد زیرا برخی كریدورها پرمسافر هستند و اگر تعداد مسافر، از یك میزان استاندارد افزایش یابد، مد حمل و نقل شهری می تواند یك درجه ارتقا پیدا كند به نحوی كه اگر تاكسی و اتوبوس جواب نداد، اتوبوس خط ویژه، سپس اتوبوس BRT و بعد مترو برای آن تعریف شود.
این در حالی است كه یزد هنوز بهره ای از اتوبوس خط ویژه و BRT نبرده است و به نظر می رسد لازم است تمركز ابتدا بر این دو مد حمل و نقل و اصلاح وضعیت تاكسی های چرخشی باشد.
به طور قطع راه اندازی كریدورهای BRT در یزد، تحولی عظیم در حمل و نقل عمومی شهر یزد خواهد داشت.