قطارها از هم سبقت میگیرند
تین نیوز | مطالعات دوخطه شدن ۳هزار کیلومتر خط آهن در کشور آغاز و برای شروع کار دوخطه کردن ۱۲۰۰کیلومتر آن، قراردادهایی منعقد شده و کار در برخی مسیرها کلید خورده است.
این را محسن پورسیدآقایی، مدیرعامل راهآهن جمهوری اسلامی ایران میگوید. به گفته او، دوخطه شدن خطوط ریلی یکی از مهمترین برنامههای راهآهن در دولت یازدهم است و در مسیرهایی که ترافیک بار و مسافر وجود دارد، این مسئله در اولویت است و بعد از آن، بهتدریج همه مسیرهای ریلی دوخطه میشوند زیرا این کار باعث افزایش ۲ برابری ظرفیت حمل بار و مسافر و کاهش هزینههای حمل بار در کشور خواهد شد.
مدیرعامل راهآهن در پاسخ به صمت در بیان مسیرهای اولویتدار برای دوخطه شدن در امسال، به اولویتدار بودن خطوط تهران ـ ورامین ـ گرمسار، تهران ـ زنجان و بافق ـ میبد ـ اصفهان و تهران ـ کرج (۴خطه شدن) اشاره میکند و میافزاید: در مسیرهایی که بخش زیادی از محمولههای معدنی حمل میشود، نیاز به افزایش ظرفیت حمل وجود دارد. به گفته وی، همه پروژههای دوخطه کردن با همکاری پیمانکاران ایرانی در حال اقدام هستند. وی یادآوری میکند: اگر بودجه لازم براساس برنامه اختصاص یابد، تا پایان امسال ۴۰۰ کیلومتر از پروژه دوخطه شدن راهآهن به پایان میرسد.
کاهش ترافیک ریلی و افزایش سرعت تاثیر دوخطه شدن خطوط ریلی، علاوه بر کاهش ترافیک، افزایش سرعت قطارهای باری و مسافری است. یکی از آثار مثبت پروژه دوخطه شدن راهآهن در ایران در خط آهن تهران ـ مشهد قابل مشاهده است؛ مسئلهای که باعث افزایش قابل توجه سرعت قطارها در این مسیر شده است. این نظر مهدی ابراهیمی، کارشناس حملونقل ریلی است که در گفتوگو با صمت توضیح میدهد: علت این افزایش سرعت این بود که با نصب خط جدید، توقفهایی که ناشی از تکخطه بودن است، کاهش یافت. به گفته او، در خطوط تک خطه، قطاری که از روبهرو میآید، باید متوقف شود تا قطار دیگر عبور کند
که این مسئله، سرعت را کاهش میدهد. او پروژه دوخطه کردن خطوط آهن به عنوان یکی از اولویتهای راهآهن را اقدامی مثبتی میداند و معتقد است این کار خیلی زودتر از این باید در کشور انجام میشد و اکنون دولت یازدهم برای انجام آن مصمم است.
ابراهیمی میافزاید: بهعنوان نمونه خط آهن تزرج ـ بندرعباس تک خطه بود و سالها اعلام میکردیم از آنجا که شاهراه صادرات در بندرعباس است و سنگآهن از آنجا صادر میشود، باید دوخطه شود که در دولتهای قبل این کار انجام نشد. او میافزاید: در چنین خطوطی به خاطر تک خطه بودن، همیشه شاهد ترافیک خطوط بودیم و معمولا بار متوقف میماند و امکان جابهجایی به موقع و با سرعت بار وجود نداشت و توقف بیش از اندازه بود. در بحث واردات نیز همینگونه بود و معمولا در انتقال کالا از بندرعباس به استانهای دیگر تاخیر وجود داشت اما در دولت جدید، دوخطه شدن با سرعت در
حال انجام است و خطوط یکخطه که از گلوگاهها بودند در حال برطرف شدن هستند.
این کارشناس ریلی با تاکید بر نقش دوخطه کردن خطوط ریلی در افزایش صرفه اقتصادی برای کشور میگوید: در حال حاضر بیش از ۸۵درصد بارهای کشور بهوسیله کامیون جابهجا میشود که هم باعث ترافیکشده و هم افزایش تصادفات جادهای را به همراه دارد. اگر بخش عمدهای از این بار بخواهد به ریل منتقل شود، با ظرفیت فعلی ریلی، امکانپذیر نیست و باید زیرساخت آن آماده شود که در این زمینه مهمترین زیرساخت، ابتدا خطوط ریلی و بعد ایجاد نیروی کشش است. او معتقد است با توجه به سیاستهای ابلاغ شده در کشور و برنامه ششم توسعه و با توجه به تاکید رهبر معظم انقلاب بر توسعه
حملونقل ریلی، اکنون به نظر میرسد دوخطه شدن از اولویتهایی است که قابلیت انجام آن در کشور وجود دارد.
اگرچه دوخطه شدن خطوط ریلی، به تنهایی اهمیت دارد اما اینکه کدام خطوط دوخطه شوند نیز نکته بسیار مهمی است. ابراهیمی در این باره میگوید: با توجه به اینکه شاهراه اصلی حمل بار دقیقا در مرکز کشور و بین استانهای یزد و اصفهان واقع شده است، به نظر میرسد دوخطه شدن این مسیرها اولویت داشته باشد. در حال حاضر حجم زیادی از بار به سمت فولاد مبارکه و ذوبآهن میرود یا از معدن بافق یزد، سنگآهن به استانهای دیگر برده میشود. علاوه بر این مناطق، حوالی معادنی نظیر چادرملو نیز مناطقی هستند که گلوگاه بودهاند و نیاز به افزایش سرعت جابهجایی کالا با دوخطه شدن
دارند تا از ترافیک شدید قطارها در مناطق معدنی کاسته شود.
آنطور که او میگوید، از دلایل دیگر اولویت این خطوط برای دوخطه شدن این است که در حال حاضر قطارهای مسافری هم در همان مسیری حرکت میکنند که قطارهای باری عبور میکنند و در حال حاضر اگر رسیدن دوقطار همزمان شود، اولویت با قطار مسافری است و برای همین، همیشه در حملونقل کالا تاخیر ایجاد میشود. وی میافزاید: این بدان معنی است که کالا با تاخیر بهدست مصرفکننده میرسد و برای همین صاحب کالا رغبتی نمیکند کالای خود را با راهآهن جابهجا کند و به سمت جاده متمایل میشود.
وی ادامه میدهد: در حال حاضر یکی از مشکلات راهآهن این است که اگرچه ایمن است اما پرسرعت نیست، بنابراین باید سرعت افزایش یابد. البته بحث افزایش سرعت تنها با ایجاد قطارهای پرسرعت نیست زیرا بیشتر معطلی قطارها به دلیل توقفهای بیش از اندازهای است که قطارها در طول مسیر دارند. او تاکید میکند: با دوخطه شدن، بهطور قطع شاهد رونق اقتصادی خواهیم بود و صاحبان صنایع کالای خود را با قطار جابهجا خواهند کرد زیرا حسن قطار این است که میتواند حدود ۱۵۰۰تن بار را همزمان جابهجا کند اما برای انتقال چنین باری، نیاز به حدود ۷۵کامیون است که هم سوخت زیادی مصرف
میکنند، هم تصادفات جادهای را افزایش خواهند داد. بنابراین دوخطه شدن خطوط ریلی، علاوه بر آثار مثبت غیراقتصادی، به طور غیرمستقیم مزایای زیستمحیطی و اجتماعی دارد.
مدیرعامل سابق شرکت ریلی جوپار با یادآوری اینکه دوخطه شدن خطوط ریلی کار دشواری است اما ارزش هزینه کردن را دارد، میافزاید: دولت یازدهم گلوگاههای ریلی را شناسایی کرده و دوخطه کردن را به درستی کلید زده است که با توجه به وجود تخصص در مدیران راهآهن در دولت جدید، انتظار میرود این کار به خوبی پیش برود و به نتیجه مطلوب دست یابد.