◄ حمل و نقل جاده ای؛ از پسابرجام تا پساتحریم
تین نیوز | توافق جامع و نهایی هستهای وین با عنوان رسمی برنامه جامع اقدام مشترک یا برجام در راستای توافق جامع بر سر مذاکرات هسته ای و بدنبال تفاهم هسته ای لوزان، در سهشنبه ۲۳ تیر ۱۳۹۴ (۱۴ ژوئیه ۲۰۱۵) در وین اتریش بین ایران ، اتحادیه اروپا و گروه 1+5 (شامل چین، فرانسه، روسیه، بریتانیا، ایالات متحده و آلمان) منعقد شد.
به گزارش تین نیوز، حمل و نقل جاده ای ایران به خاطر تحریم ها، دچار مشکلات فراوانی شد که مهم ترین آن کاهش حجم ترانزیت و مبادلات تجاری و دیگری بازماندن از نوسازی ناوگان باری و مسافربری بود. طی مدت بررسی برجام در پارلمان های کشورهای 1+5 ، مسئولان دولتی به همراه هیئت های مختلف تجاری از کشورهای اروپایی و آسیایی به ایران آمدند و برجام تبدیل به فرصتی برای رایزنی مجدد کشورهای اروپایی و آسیایی به منظور بازگشت به بازار ایران شد.
در این رابطه، احمد خرم وزیر سابق راه و ترابری با اشاره به وضعیت سنی ناوگان حمل و نقل جاده ای تاکید کرد: فعالیت بیش از 160 هزار کامیون با میانگین عمر 25 سال حاکی از شرایط نا مطلوب در عرصه ناوگان است و این مسئله نشان از آن دارد که ما باید از فضای پس از تحریم بیشترین استفاده را برای نوسازی ناوگان خود انجام دهیم زیرا آنچه با توجه به ظرفیتهای موجود در ایران اتفاق افتاده به هیچ عنوان زیبنده کشور نیست و باید با استفاده از فضای به وجود آمده در پساتحریم اوضاع بهبود پیدا کند.
همچنین داوود کشاورزیان رئیس سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای از ابراز تمایل بازگشت خودروسازهای اروپایی به چرخه حمل و نقل بار و مسافر ایران در دوران برجام ضمن استقبال، انجام فرایند نوسازی را تنها با مشارکت بخش خصوصی دانست.
وی در مورد ترانزیت بیان داشت: بعد از لغو تحریمها ترانزیت کالا از مسیر ایران افزایش پیدا میکند ولی در کل ترانزیت چون عمدتا مربوط به کشورهای همسایه است افزایش زیادی نخواهد داشت زیرا این کشورها کمتر تحت تأثیر تحریم بودند به عنوان مثال ترکیه برای عبور از ایران تحت تأثیر تحریم نبود و در حد امکان از مسیر ایران استفاده کرد و ما نیز از مسیر ترکیه برای ترانزیت کالا استفاده کردیم.
طی مدت برجام فرصت های سرمایه گذاری بسیاری در حوزه های راهداری و مجتمع های خدماتی و رفاهی، بیلبردهای تبلیغاتی، شرکت های کریری و ساخت تیر پارک علاوه بر نوسازی ناوگان به شرکت های اروپایی ارائه شد و چند تفاهم نامه همکاری با کشورهای همسایه در خصوص توسعه ترانزیت ایران با کشورهای همسایه در مسیر دو کریدور شمال-جنوب و شرق-غرب منعقد شد.
علی نعمت چهاردولی، عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی نیز معتقد است با برداشته شدن تحریمها، جادههای ما شاهد رونق تردد کامیونهای ترانزیتی دیگر کشورها خواهد بود؛ همچنین در زمینه ترانزیت کالا از ایران به دیگر کشورها، گامهای جدیدی برداشته خواهد شد. همه این اتفاقات نیازمند برنامهریزی برای توسعه زیرساختهایی همچون جاده و ناوگان است. به گفته وی باید تلاش کنیم تا برخی مشکلات مدیریتی داخلی یا خودتحریمیها کاهش یابد تا بتوانیم از فرصت لغو تحریم، استفاده مطلوب را داشته باشیم.
همچنین مقداد رحیمیان، مدیرکل دفتر جذب سرمایه و مشارکت وزارت راه و شهرسازی با اشاره به نگاه سرمایه گذاران خارجی به پروژه های زیرساختی در ایران اذعان کرد: از دیگر اقدامات مهم برای جذب سرمایه های خارجی نهادسازی و ایجاد صندوق توسعه آزادراه ها و بزرگراه هاست و باید بانک های صنعت و معدن و توسعه صادرات پوشش اعتباری و تأمین سرمایه ای در بخش حمل و نقل ایجاد کنند تا سرمایه گذار خارجی به سمت پروژه های وزارت راه و شهرسازی جذب شود.
وی با اشاره به عدم وجود مؤسسات اعتبارسنجی در حوزه حمل و نقل گفت: به دلیل وجود همین خلأ است که سرمایه گذار خارجی ترجیح می دهد به سمت بازارهایی در حوزه نفت یا بورس برود البته ما نمی گوییم که سرمایه گذاری در آزادراه ها و بزرگراه ها پرخطر است اما از دید سرمایه گذار خارجی چنین نگاهی وجود دارد که نیاز به اقداماتی در این بخش است.
با توجه به چالش های بخش خصوصی در حوزه حمل و نقل جاده ای می توان دریافت که بازیگران صحنه حمل و نقل در عصر پساتحریم و پسابرجام، خواستار کاهش نرخ سود بانکی وام نوسازی ناوگان، تغییر مکانیسم تعیین نرخ کرایه حمل مسافر، کاهش قیمت خودرو و لوازم یدکی و جانبی در بازار و در نهایت تعاملات سازنده در جهت توسعه و رونق بازار حمل بار و ترانزیت هستند.