نوسازی ناوگان مسافری در گرو خرید ۲هزار واگن
تین نیوز | استفاده از قطار اگرچه یکی از امنترین شیوههای سفر است اما وقتی سن ناوگان بیش از اندازه بالا میرود، نه تنها از کیفیت سفر کاسته میشود، بلکه ممکن است ایمنی نیز تحت تاثیر قرار بگیرد.
در حال حاضر متوسط عمر ناوگان ریلی کشور حدود ۲۹ سال است، یعنی حدود ۱۴ سال بیشتر از آنچه در قانون تاکید شده که در راستای رسیدن به این سن، خرید دستکم ۲هزار واگن مسافری جدید ضروری است.
با توجه به رابطه سن بالای ناوگان و کاهش ایمنی، بیتردید ناوگان مسافری نیازمند بازسازی و جایگزینی است. این را مجید بابایی، کارشناس ریلی اظهار کرده و میافزاید: زمانی که واگنی ۲۰ سال فعالیت کرده، دیگر نمیتواند خدمات مطلوبی به مردم ارائه دهد، بنابراین بحث سرمایهگذاری در ناوگان مسافری، مسئله بسیار مهمی به شمار میرود.
آنطور که او میگوید، در سالهای گذشته تعدادی واگن جدید وارد شبکه حمل و نقل ریلی مسافری شده اما در مجموع سرمایهگذاری موجود کافی به نظر نمیرسد. به گفته او، از آنجا که هدایت بخش خصوصی بر عهده ناوگان مسافری است و این بخش، با برخی مشکلات مواجه است، در واقع این کار برای بخش خصوصی غیراقتصادی بوده و برای ارتقای وضعیت ناوگان، حمایت دولت از این بخش لازم است که از جمله این حمایتها میتوان به ارائه تسهیلات مالی کمبهره اشاره کرد.
او ادامه میدهد: سرمایهگذاری در حوزه ریلی بدون تردید باید اقتصادی بوده و برای بخش خصوصی توجیهپذیر باشد تا این بخش به سمت خرید واگن نو سوق داده شود و واگنهای فرسوده را کنار بگذارد. از سوی دیگر ظرفیت ناوگان مسافری نیز باید افزایش یابد که در حال حاضر ظرفیت محدودی در این بخش داریم.
وی البته تاکید میکند که ارتقای کمی و کیفی بخش ریلی، جزو سیاستهای کلان نظام است که اولویت را به حملونقل ریلی میدهد و همین اولویت، نشانه ضرورت حمایت از سرمایهگذاران این بخش است.
بابایی با اشاره به اینکه عمر ناوگان مسافری کشور، بیش از ۲۰ سال است، توضیح میدهد که نمیتوان برای سن ناوگان، حد استانداردی تعیین کرد زیرا در هر کشوری، بر اساس توانمندیها و امکانات آن کشور، سن ناوگان متفاوت است. به عنوان مثال در کشور آلمان موضوعی به نام واگن فرسوده وجود ندارد و عمر ناوگان بسیار پایین است اما ممکن است در برخی کشورها حتی ناوگان ۵۰ ساله نیز مورد استفاده قرار بگیرد.
آنطور که این کارشناس ریلی یادآوری میکند، در حال حاضر دولت و شرکت راهآهن، برخی اقدامات را برای نوسازی ناوگان مسافری آغاز کردهاند گاهی معافیتها و تسهیلات برای سرمایهگذاران در نظر گرفته میشود که به گفته وی، این حمایتها گام مناسبی برای ایجاد جذابیت در سرمایهگذاری ریلی و در نتیجه کاهش سن ناوگان خواهد بود.
مشوقهای دولت برای ورود بخش خصوصی به حوزه ریلی
برنامه نوسازی ناوگان مسافری را مدیرعامل شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران بیشتر توضیح میدهد. محسن پورسیدآقایی میگوید: برنامه نوسازی ناوگان در راهآهن، متمرکز بر تشویق بخش خصوصی برای ورود به این حوزه است زیرا در حال حاضر شرکت راهآهن، به طور مستقیم خرید ناوگان مسافری را انجام نمیدهد و این کار به بخش خصوصی سپرده شده است.
پورسیدآقایی میافزاید: در این زمینه برخی مشوقها برای بخش خصوصی قرار داده شده است، به عنوان مثال برای کسانی که واگن جدید خریداری و وارد ناوگان کنند، حداقل سیر مشخص شده و به آنها مسیر داده میشود بر این اساس تعهد میکنیم در طول روز، حداقل مسافتی را برای فعالیت در اختیار داشته باشند. از سوی دیگر قیمت بلیت برای کسانی که واگن جدید وارد ناوگان کنند نیز آزاد شده و به آنها اجازه داده میشود که نرخ بلیت را بر اساس سرمایهگذاری خود و با توجه به بازار تعیین کنند. او یادآوری میکند که آزادسازی قیمت، برای کسانی است که روی واگنهای جدید سرمایهگذاری
میکنند که این روند در حال حاضر نیز در حال اجرایی شدن است. پورسیدآقایی میگوید: همین امروز هم اگر کسی اقدام به واردات واگن جدید کند، به او اجازه آزادسازی نرخ بلیت داده خواهد شد.
پورسید آقایی همچنین به حمایت دولت از نوسازی ناوگان با توجه به صرفهجویی سوخت در حمل و نقل ریلی نسبت به جادهای اشاره میکند. به گفته وی، طرح توسعه حمل و نقل ریلی از طرحهای بند «ق» تبصره ۲ قانون بودجه سال ۹۳ کشور، با هدف توسعه حمل و نقل بار و مسافر با قطار، کاهش مصرف سوخت و کاهش آلودگیهای زیستمحیطی، در شورای اقتصاد تصویب شده است. آنطور که مدیرعامل راهآهن میگوید، با اجرای این طرح میزان جابهجایی مسافر از ۱۷/۵ در سال ۹۲ به ۳۴/۲ میلیارد نفر کیلومتر درسال ۱۴۰۲ افزایش خواهد یافت.
متوسط عمر ناوگان؛ ۲۹سال
هماکنون متوسط عمر ناوگان ریلی کشور، حدود ۲۹ سال است که بر اساس قانون این سن، باید به سن متوسط ۱۵ سال کاهش یابد. مدیرعامل شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران با بیان این مطلب میافزاید: برای این کار حداقل ۲هزار واگن مسافری جدید باید وارد ناوگان و واگنهای فرسوده از رده خارج شود. آنطور که او یادآوری میکند در همین زمینه، در سالجاری تعدادی از شرکتها که دارای واگنهایی با سن کمتر از ۳۰ سال هستند از سوی راهآهن موظف به بازسازی این ناوگان شدهاند که این بازسازی در حال انجام است و احتمال دارد تا پایان سال به اتمام برسد.