عملکرد ۱۰ ساله وزارت راه در بخش ریلی + جدول
تین نیوز | آمار منتشر شده در بخش حملونقل ریلی حاکی از آن است که در همه شاخصهای طول خطوط، تعداد ناوگان مسافری و باری، تعداد مسافر و میزان بار جابجا شده و تعداد لکوموتیوها طی ۱۰ سال اخیر رشد داشتهایم، اما در بخش ترانزیت تا سال ۹۲ روند معکوسی طی شد.
در بخش ناوگان مسافری نیز در سال 93، یک هزار و 369 دستگاه در ناوگان ریلی کشور بوده که این رقم در سال 88 به 1885 دستگاه، در سال 92 به 2160 دستگاه و در پایان سال 93 به 2205 دستگاه افزایش یافته است.
در بخش "طول خطوط اصلی ریلی موجود" طی سال 83 طول شبکه ریلی 7608 کیلومتر بوده که در سال 88 به 9482 کیلومتر افزایش یافته است. در سالی که گذشت طول خطوط ریلی به 10 هزار و 376 کیلومتر افزایش یافت.
همچنین در سال 83 بالغ بر 17 میلیون و 400 هزار نفر مسافر در شبکه ریلی جابجا شد که در سال 88 این رقم به 27 میلیون و 700 میلیون نفر افزایش یافت.اما در این بخش طی سال 93 آمار جابجایی کاهش یافت و در پایان این سال به 24 میلیون و 800 هزار نفر تقلیل یافت.
میزان کل بار جابجا شده ریلی در سال 83 بالغ بر 29 میلیون و 500 هزار تن بود که این رقم در سال 88 به 32 میلیون و 800 هزار تن و در پایان سال گذشته به 34 میلیون و 900 هزار تن افزایش یافت.
در بخش ترانزیت ریلی طی سال 83 عدد یک میلیارد و 420 میلیون تن ثبت شد که این میزان در سال 8 به یک میلیارد و 490 میلیون تن افزایش یافت. اما از سال 89 روند افزایشی معکوس شد بهطوریکه در این سال میزان ترانزیت ریلی به یک میلیارد و 430 میلیون تن، در سال 90 به 960 میلیون تن، در سال 91 به 910 میلیون تن و در سال 92 به 530 میلیون تن کاهش یافت.
البته در سال 93 آمار این بخش روند صعودی به خود گرفت بهطوریکه در پایان این سال میزان ترانزیت ریلی به 797 میلیون تن افزایش یافت.
این مقایسه آماری برای روند ده سال گذشته رسا نیست و شاخصهای مناسبی بکار نرفته است. اینکه تعداد واگن و لکوموتیو چند تا بالاتر رفته اهمیت دارد یا اینکه بهره وری هر واگن و هر لکوموتیو چقدر کم شده است؟ اینکه مقدار بار و مسافر حمل شده مقداری رشد داشته مهم است یا اینکه سهم راه آهن از ترابری باری و مسافری کشور کاهش داشته است؟ اینکه چند متر خط ساخته ایم اهمیت دارد یا اینکه میزان استفاده از هر متر خط به شدت کاهش یافته است؟ و اینکه در همین دوره ده ساله با وجود ایجاد خطوط ترانزیتی کرمان - زاهدان، بافق - مشهد و گرگان - اینچه برون چرا مقدار ترانزیت ریلی کاهش چشمگیر داشته است؟ اگر با این منوال ادامه دهیم یعنی سرمایههای ملی صرف ساخت خط و افزایش ناوگان شود ولی منافع آن کمتر شود، نشان می دهد مدیریت خوبی بر منابع مالی نداریم و پول بیت المال را که بجای کمک به مردم ضعیف صرف عمران و توسعه کشور کرده ایم در واقع مسئولانه هزینه نکرده ایم. بهرحال برای شناخت شاخصهای مناسبی که بتوان رشد راه آهن را با آن سنجید پیشنهاد می شود به پژوهش انجام شده با عنوان الزامات دستیابی ایران به جایگاه نخست ریلی منطقه در افق ۱۴۰۴ رجوع فرمایید.