حباب بورس ترکید
وبلاگ تین نیوز | پس از توافق هستهای، بهرغم همه پیش بینیها شاخصهای بورس روندی نزولی را در پیش گرفت كه هنوز هم بعد از گذشت بیش از یك ماه از این زمان ادامه دارد. آنچه تحلیلگران درباره علل این وضعیت عنوان میكردند بیشتر به عرضه سیل آسای شركتهای بزرگ برمیگشت ولی چرا هنوز این نوسانات ادامه دارد؟
غلامحسین دوانی كارشناس بازار بورس در این رابطه میگوید: « شرایطی كه در حال حاضر در بورس وجود دارد در حقیقت همان شرایط واقعی بازار است كه همین هم بسیار مثبت است؛ چون بخشی از همان حباب خالی شده است.»
یكی از انتظاراتی كه برای دوران پس از توافق وجود داشت گشایش اقتصادی بود. فعالان حوزههای مختلف از جمله بورس انتظار داشتند توافق هستهای بتواند كار آنها را رونق ببخشد. چرا بعد از اینكه یك ماه از توافق گذشته است هنوز شاخصهای بورس در نوسانات به سر میبرد؟
مسائل سیاسی با مسائل اقتصادی فرق دارد. در سیاست با شعار میشود به خیلی از اهداف رسید اما شعار در اقتصاد جایی ندارد؛ چون این حوزه قانونمند است و در آن با مسائل عینی سر و كار داریم. شاخص 80 درصدی بورس در دوران احمدینژاد حبابی بود. من در آن زمان گفتم كه نمیشود رشد اقتصادی كشوری 5/5- باشد ولی در عین حال رشد بورس 80 درصد باشد. مگر این رشد از كجا آمده است؟از خارج كشور كه نیامده است. همین شاخص کنونی بورس هم با توجه به اقتصاد كشور كه عملا هنوز در جایگاه سه سال پیش خودش هم نیست بالطبع باید زیر سوال باشد. شاخص 35 بوده كه در فاصله یك سال و نیم 80 شده ولی نكته اینجاست كه در فاصله
این یك سال و نیم هیچ اتفاقی در اقتصاد ما نیفتاده است هیچ، كه بدتر هم شده است. در این زمان تنها به انتظارات آتی دامن زده شد. از طرف دیگر، چون ارز در نوسان بود پول از بازار ارز خارج شده بود و مسكن هم كه در آن زمان قفل شده بود. بنابراین تمام سرمایهها به سمت بورس رفت. بر این اساس باید گفت كه روی انتظار آتی بازی كردند كه در آخر هم هیچ اتفاقی نیفتاد.
بورس ایران دارای چه ویژگیهایی است كه اینگونه اتفاقها در آن رخ میدهد؟
اول اینكه باید گفت بورس ما بورس نیست. دوم دولتی است و سوم اینكه وزن بورس در بهترین حالت 25 درصد تولید ناخالص ملی است در حالی كه در بورسی مانند آمریكا این رقم 95 درصد است. اینكه از تعداد سهامداران بورس هم كلی حرف زده میشود باید گفت كه كسانی را نیز كه سهامدار عدالت هستند حتما در این آمار حساب میكنند. در بورس ما در كل 5 الی 6 هزار نفر فعال بیشتر وجود ندارد. بورس اگر همانطور كه میگویند باید آینه تمام نمای اقتصاد كشور باشد پس باید اقتصاد درست شود كه این آینه بتواند منعكسش كند ولی خود این اقتصاد چند سال است كه مشكل دارد و همه هم قبول دارند كه وضع بدتر هم شده است.
بنابراین چطور باید انتظار داشت كه بورس درست شود. اگر بورس جمع جبری تولیدی تمام كارخانجات كشور باشد، این جمع جبری كه الان زمین خورده است در بورس چگونه میخواهد مثبت شود؟
آینده این بازار را چگونه پیش بینی میكنید؟
به نظر من شرایطی كه در حال حاضر در بورس وجود دارد در حقیقت همان شرایط واقعی بازار است كه همین هم بسیار مثبت است چون بخشی از همان حباب خالی شده است و یك بخش دیگرش هم باید خالی شود. تازه اگر هم اتفاقی بیفتد و بالا بپرد باز هم دروغ است، چون ما میدانیم كه همه مسائل اقتصادی یكشبه درست نمیشود. برای مثال فرض كنیم كه تحریم ایران خودرو برداشته شود و قطعات پژو از فردا به بازار سرازیر شود. آیا در این صورت ایران خودرو میتواند مثل قبل فروش داشته باشد؟ قدرت خریدی كه وجود ندارد. در حال حاضر كه بازار مسكن قفل است، ارز كنترل شده، بورس هم مقداری در نوسان است، در ایران
انتظار دارند كه 200 درصد سود ببرند در حالی كه در بورس هیچ كجای دنیا به این حد سود نمیبرند. جز عدهای خیلی قلیل كه سه باز هستند بقیه سالی در حد شش تا هشت درصد سود میبرند. اگر اینطور باشد كه همه به سمت بورس میروند، همانطور كه این چندسال در ایران اتفاق افتاد. برای مثال كارخانهدار وقتی فهمید چنین سودی در بورس هست كارخانه را فروخت و وارد بازار بورس شد كه یك عده از آنها هم زمین خوردند.