پیام طلایی دولت به تولیدکنندگان
تین نیوز | رئیس جمهور میگوید: اگر با لغو تحریمها، دروازههای کشور باز و دوباره تجربه قبلی تکرار شود، مصیبت است و در این صورت، جای تبریک ندارد بلکه جای تسلیت دارد.
در میان انبوه درخواستهایی که برای ورود خارجیها بعد از توافق هستهای به ایران مطرح است، نگرانی فعالان اقتصادی و اقتصاددانانی که تجربه ورود سرشار دلارهای خارجی به اقتصاد ایران را یدک میکشند، هر روز رنگ جدیتری به خود میگیرد. آنها میگویند که این طبیعت اقتصاد است که با ورود دلارهای سرشار خارجی، واردات ارزانتر تمام شود؛ بنابراین نگرانند مبادا، بار دیگر ایران بهشت واردات شود و این امر، منجر به از دست رفتن فرصتهایی شود که در سالهای گذشته به دلیل مسائل تحریم، بهوجود آمده و منجر به افزایش ساخت داخل برخی کالاها شده است.
نگرانیهای ارزی اقتصاددانان
اقتصاددانان بر این باورند که اگر پول خارجی به مقدار زیاد وارد یک کشور شود، قیمت کالاهای مصرفی معمولی قابل واردات مثل مواد خوراکی و پوشاک و اقلام مشابه که قابلیت واردات دارند، کمتر از قیمت کالاهایی که فقط در کشور میتواند تولید و مصرف شود، افزایش مییابد.
به عبارت اقتصادی، کالاهای قابل واردات به نسبت ارزانتر میشوند؛ در نتیجه تولید آنها در کشور به تدریج سودآوریاش را از دست میدهد و تولیدکنندگان از تولید این کالاها منصرف میشوند. به همین ترتیب صادرات کالاهای تولید کشور هم دقیقا به دلیل ارزانی ارز، خالی از فایده و سود خواهد بود.
در این میان، البته تجربه تلخ تزریق مستقیم صدها میلیاردها دلار ارز به اقتصاد کشور در سالیان گذشته و همزمان ایجاد شدیدترین رکود اقتصادی، بهخوبی به همگان آموخته که دلار ارزان، مسکّنی موقتی است. ممکن است رفاهی موقت بخرد ولی اثرات منفیاش در قالب رکود، بیکاری و تورم، دامنگیر اقتصاد خواهد شد. این اصل و واقعیت اقتصادی را بسیاری از اقتصاددانان و تصمیمگیران اقتصادی به روایتهای مختلف گوشزد کردهاند. اهمیت قضیه از آنجا برجستهتر میشود که اتمام رسمی بخش قابلتوجهی از تحریمهای اقتصادی ممکن است به ورود مقادیر قابلتوجهی ارز به کشور منجر
شود.
پیام طلایی تولیدکنندگان به روحانی
اما حسن روحانی، رئیسجمهور دیشب در گفتگوی زنده تلویزیونی بر این نکته تاکید کرد که ایران از این پس قرار نیست به محلی برای واردات کالاهای خارجی باشد بلکه در پیامهایی که این روزها با روسای جمهور، نخستوزیران و نمایندگان کشورهای خارجی مشتاق به ورود به بازار ایران از سوی او و تیم اقتصادی اش رد و بدل میشود، تنها یک چیز است و آن اینکه ادامه روند گذشته در همکاری اقتصادی با کشورهای خارجی دیگر امکان پذیر نیست و باید به جای ورود کالا، سرمایه و تکنولوژی روز دنیا به ایران وارد شود.
او، اگرچه نگرانیها نسبت به واردات بی رویه کالا را بعد از عملیاتی شدن لغو تحریمها، یک نگرانی کاملا به جا دانست اما این پیام طلایی را هم به تولیدکنندگان داد که اجازه نمیدهد ایران به محلی برای ورود کالاهای خارجی تبدیل شود، ضمن اینکه اشاره کرد که به غیر از محصولات کشاورزی، وارد کردن کالاهای مصرفی اشتباه است.
رئیس جمهور همچنین تاکید کرد که اگر تحریمها لغو شود، دروازههای کشور باز و دوباره تجربه قبلی تکرار شود، مصیبت است و در این صورت جای تبریک ندارد بلکه جای تسلیت دارد.
در این میان، البته تولیدکنندگان هم گویا این پیام طلایی را دریافت کرده و با هر طرف خارجی که مذاکره میکنند، می گویند که شرط تداوم همکاریشان، ورود تکنولوژی و سرمایه است. این را به راحتی می توان از صحبتهای حداقل تولیدکنندگان صاحب نام به خوبی دریافت. نمونه اخیر آن هم هشدارهایی بود که مدیرعامل یکی از خودروسازیهای بزرگ ایران که این روزها تشنگی خودروسازان ایران را برای ورود به بازار بکر ایران مشاهده میکند، داده است.
در این میان، محمدرضا انصاری، عضو هیات رئیسه اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران در گفتگو با خبرنگار مهر می گوید: با ورود هیاتهای تجاری به ایران پس از توافق هستهای، مبحثی که در این باره مهم به نظر میرسد، ورود سرمایه به کشور است. نحوه و روند ورود سرمایه به ایران باید مدیریت شود. در این صورت است که این سرمایهگذاریها میتواند تاثیری مثبت و درست در اقتصاد کشور داشته باشد.
وی می افزاید: ظرفیتسازی در کشور برای سالهای آتی در چنین شرایطی برای هدایت سرمایهگذاری بسیار حائز اهمیت است. بهطور مثال، اگر خودروسازی را مهم میدانیم، باید برای توسعه ظرفیتهای ملی در این بخش برنامهریزی کنیم.
به گفته انصاری، در مورد کار و سرمایه خارجیان در ایران، قوانین خوبی در این سالها تدوین و تصویب شده است که اجرای درست و کامل آنها میتواند به توسعه ظرفیتهای ملی بینجامد. استعدادهای مردم و شرکتهای داخلی، بهویژه در بخش خصوصی مهیای ترکیب موفق کار و سرمایه با خارج است که چنانچه این جریان به خوبی مدیریت شود، میتوان به آینده توسعه امیدوار بود.
وی معتقد است: که هدایت خارجیها به سمت شرکتهای خصوصی توانمندتر ایرانی و نیز توسعه توان شرکتهای ما در جهت کیفیت و مدیریت بهتر، هم لازمه تحقق این جریان و هم خود، محصول آن خواهد بود.
با سلام، لازم به یادآوری است که خرید و واردات مستقیم کالا و خدمات یکی از راه های انتقال تکنولوژی است ولی روشهای دیگری نیز وجود دارد که صاحبان صنایع و مسئولین و دولتمران بایستی از محاسن و مزایایی آنها نیز استفاده نمایند. و همیشه اولین راه حل بهترین راه حل نیست(واردات مستقیم) بنابراین نظر شما را به روشهای دیگر ذیل جلب می نمایم. روش انتقال تکنولوژی منظور از روش انتقال تکنولوژی، مجموعه ای از فعالیتهای ازپیش تعریف شده ای است که طی آن تکنولوژی موردنیاز دراختیار متقاضی قرار می گیرد. - الف: انتقال تکنولوژی به صورت رسمی ۱ - لیسانس(Licensing): شامل قرارداد لیسانس اختراع – دانش فنی – علامت تجاری –کپی رایت می باشد. ۲ - اخذ(Acquisition): یک شرکت از شرکت دیگری انتقال تکنولوژی موردنیاز خود را اخذ می کند ۳ - اخذ از طریق آموزش(Educational Acquisition) یک شرکت، متخصصانی را تحت شرایط فنی ویژه استخدام می نماید و یا از شرکت کوچکتر دیگری می خواهد تا نیروهای متخصص را در اختیار وی بگذارد. ۴ - کسب و ادغام: یک شرکت با شرکت دارنده تکنولوژی دیگری ادغام می شود و شرکت جدیدی از ترکیب دو شرکت قبلی به وجود می آید. ۵ - سهام اقلیت(Minority Equity): یک شرکت بخشی از سهام شرکت عرضه کننده تکنولوژی را می خرد اما در مدیریت آن نقشی ندارد. ۶ - سرمایه گذاری مشترک روی موضوع های مورد علاقه دو طرف تشکیل می گردد وعمدتا” برای آشنایی به تکنولوژیهای دو طرف به صورت انتقال مستقیم و غیر مستقیم می باشد. بازار هدف از الزمات کار است که پس از مطالعه اولیه و تائید انجام می شود. بهترین روش انتقال تکنولوژی است. در صورت وجود ریسک، سرمایه گذاری خارجی درصد کم و در صورت عدم ریسک طرف خارجی(۵۱ درصد به ۴۹ درصد) از قرار داد را متحمل می شود. ۷ - روش خرید کل کارخانه(Turn Key) در مواقعی که قرارداد آماده بهره برداری است صورت می گیرد ۸ - خدمات مهندسی خدمات مهندسی به آن دسته از کارهای فنی اطلاق می¬شود که در جهت ایجاد یک پروژه صنعتی و تولیدی به¬کار آید. معمولاً این خدمات توسط موسسات مهندسی باتجربه در امر موردنظر و یا فروشندگان ماشین¬آلات ارائه میشود. ۹ - قرارداد تحقیق و توسعه(R & Dagreement): یک شرکت هزینه انجام پروژه های پژوهشی را در مرکز دانشگاهی و تحقیقاتی برعهده می گیرد تا تکنولوژی خاصی توسعه یابد. ۱۰ - معامله مشترک(Joint Venture): دو شرکت مختلف جهت نوآوری تکنولوژی شرکت سومی را به وجود می آورند و در سود و زیان شرکت سوم شریک می شوند. ۱۱ - قراردادخدمات فنی کمک¬های فنی عموماً خدمات و اطلاعات فنی و مدیریتی(صنعتی) است که در تولید و ساخت محصول یا مواد، مورد نیاز باشد. معمولاً این خدمات از طرف واحدهای تولیدی که دارای تجارب لازم و کافی در این زمینه باشند ارائه می¬شود. در پروژة صنعتی و تولیدی کمکهای فنی عمدتاً شامل خدمات زیر است: کمک در انتخاب تکنولوژی و روش ساخت و آزمایش کارخانه. تهیة صورت مشخصات فنی ماشین¬آلات و تجهیزات. تهیة مشخصات محصول. همکاری در مقایسه پیشنهادهای خرید ماشین¬آلات. همکاری در تهیه و خرید قطعات نیمساخت و لوازم و مواد کمکی. همکاری در تهیه مشخصات مواد اولیه و منابع تأمین آنها. خدمات در رابطه با انجام آزمایشها و تحقیقات مواد اولیه و محصول. نظارت بر عملیات نصب و راه¬اندازی کارخانه. خدمات در مورد تصحیح و تغییر روشهای تولیدی. خدمات مدیریتی در حین راه¬اندازی و بهره¬برداری. ۱۲ - همکاری فنی: دو شرکت توانایی های تکنولوژیک خود را جهت رسیدن به محصولی جدیدتر به اشتراک می گذارند. ۱۳ - تحقیق و توسعه مشترک(Joint R&D): دو شرکت در زمینه تکنولوژی خاصی اقدام به تحقیق و توسعه می کنند. ۱۴ - قرارداد تحقیق و توسعه(R & Dagreement): یک شرکت هزینه انجام پروژه های پژوهشی را در مرکز دانشگاهی و تحقیقاتی برعهده می گیرد تا تکنولوژی خاصی توسعه یابد. ۱۵ - سرمایه گذاری در پژوهش(Research Funding): یک شرکت در زمینه پژوهش جهت خلق تکنولوژی جدید در مراکز پژوهشی سرمایه گذاری می کند. ۱۶ - کنسرسیوم(Consortium): تعدادی شرکت و موسسه عمومی جهت دستیابی به هدف خاصی در زمینه نوآوری تکنولوژیکی با یکدیگر همکاری می نمایند ولی سهامی بین آنها رد و بدل نمی شود. ۱۷ - شکبه سازی(Networking): یک شرکت شبکه ارتباطی با اشخاص و شرکتهای دیگر ایجاد می کند تا بتواند همواره در جریان نوآوریهای فنی و تکنیکی باشد. ۱۸ - استفاده از سازندگان بیرونی(Outsourcing): یک شرکت فعالیتهای فنی را به خارج از خود انتقال می دهد و تنها محصول مورد نیاز را دریافت می کند. ۱۹ - Spin Off: شرکت هایی که در کنار مراکز تحقیقاتی و یا دانشگاه ایجاد می شوند و نوآوری تکنولوژی آنها را تجاری می کنند. ۲۰ - سرمایه گذاری مستقیم خارجی سرمایه گذاری خارجی به صورت درصدی داخلی و خارجی انجام می شود موضوع مورد نظر سرمایه گذاری، توسط خارجی ها در چارچوب سیاستهای انتخاب شده انجام می شود. سیستم های مدیریتی، برنامه ریزی مواد، تکنولوژیهای تولیدی، بازاریابی، خدمات پس از فروش از آوردههای سرمایه گذاری خارجی می باشند. ۲۱ - مدل پارکهای علمی – آموزشی در این مدل امکاناتی برای متخصصان، جهت ایجاد شرکت فراهم می شود. این کمپانی ها اغلب توسط پرسنلی که آزمایشگاهها را ترک می کنند ایجاد میشود. ۲۲ - مدل فرت این مدل در انگلستان به کار گرفته میشود و ناظر بر افرادی است که از ناحیه چندین شرکت یا کنسرسیوم نمایندگی دارند که در آزمایشگاههای دولتی به جستجوی تکنولوژی بپردازند. ۲۳ - قراردادهای فرعی و دست دوم این روش می تواند به انواع مختلف انجام شود. الف - گرفتن بخشی از کار از انتقال دهنده(داخلی سازی). ب - گرفتن کار از کمپانی های معتبر در صورتی که در شبکه آنها قرار بگیریم(فعالیتهای تخصصی). ج - گرفتن کار و دادن به بخشهای مختلف اگر قسمت مهندسی قوی داشته باشیم. ۲۴ - قراردادهای بیع متقابل در این روش عرضه کننده تکنولوژی موافقت می کند که امکانات تولیدی برای متقاضی فراهم کند و در آینده از محصولات تولیدشده وی بعنوان بازپرداخت اصل وسود سرمایه گذاری خود، خریداری می کند. مهمترین مشوق و انگیزه عرضه کننده تکنولوژی در وارد شدن در قرارداد بیع متقابل، استفاده و بهره برداری از منابع طبیعی و انسانی ارزان در کشور دریافت کننده تکنولوژی است. مهمترین انگیزه برای دریافت کننده تکنولوژی، انتقال تکنولوژی صنعتی و بهرهبرداری حداکثر از منابع طبیعی و انسانی در کشورش است. ۲۵ - اتحاد استراتژیک دو شرکت تواناییهای تکنولوژیک خود را در جهت رسیدن به محصولی جدیدتر به اشتراک می گذارند. همکاری استراتژیک عبارت است از فرآیند تشخیص شکاف در تکنولوژی¬های بومی با جستجو برای یافتن تکنولوژی¬های پرکننده و سپس درگیر کردن صاحبان آن تکنولوژی در مشارکتی که نتیجة آن انتقال تکنولوژی به کشور باشد. کشورهای تازه صنعتی شده¬ای مثل کره، همانند کشورهای پیشرفتة صنعتی، اکنون در جستجوی مکملهای تکنولوژی بومی خود هستند و برای این منظور هر مشوقی را که لازم باشد فراهم می¬کنند تا صاحبان خارجی تکنولوژی را به این نوع همکاری¬ها بکشانند. - انتقال تکنولوژی به صورت غیر رسمی ۱ - استخدام پرسنل فنی و علمی ۲ - خرید و واردات ماشین آلات و دریافت کمکهای فنی به وسیله سازندگان اصلی ماشین آلات ۲ - مهندسی معکوس معمولا زمانی انجام می پذیرد که شرکتهای چند ملیتی و یا کشور عرضه کننده تکنولوژی از انتقال حق امتیاز تکنولوژیهای پیشرفته به کشورهای در حال توسعه امتناع می ورزند. ۴ - اعزام نیرو به خارج، برای آموزش و کسب تجربیات عملی ۵ - برگزاری کنفرانسها و نمایشگاههای کتاب، انتشارات مقالات و نمایشگاههای بین المللی و تجاری، صنعتی