چالشها و فرصتها در حملونقل دریایی و ریلی
وبلاگ تین نیوز، بهروز فتحی | برای ایجاد شرایط و توان لازم بهمنظور حرکت به سوی نقشآفرینی در زنجیره تامین منطقهای و جهانی، باید با تفکری جامعنگر به صحنه لجستیک کشور نگاه شود تا بتوان تحلیلی از شرایط و قابلیتها بهدست آورده و از این طریق اقدام کرد. به طور قطع چنین دیدگاهی از لحاظ نظری، نیازمند داشتن تفکر سیستمی و از نظر علمی، نیازمند جایگاهی فرابخشی است.
با توجه به ابلاغ سیاستهای کلان برنامه ششم توسعه به دولت از سوی رهبر معظم انقلاب و توجه خاص این برنامه به موضوع حملونقل دریایی و ریلی، ضروری است طرحی دقیق، چابک، یکپارچه و سراسری با رهبری واحد ایجاد شود تا بتوان در زمان کم و با بیشترین استفاده از توانمندیهای موجود به نتیجه رسید. شناخت موازیکاریها، گلوگاهها، تقابلهای بین بخشی و مشکلات خودساخته که به خاطر نبود دیدگاه لجستیکی و سیستمی، گریبانگیر حوزه حملونقل شده درحکم مخاطرات اصلی این حوزه است. به همین دلیل موارد زیر در قالب چالشها، راهکارها و فرصتها پیشنهاد میشود:
چالشها
۱ـ دیدگاه سنتی به لجستیک و حملونقل
برای رفع این مشکل نیازمند تغییر دیدگاه درباره اصول و اهداف حوزه، نگاه فرابخشی و جامع به کل پیکره لجستیک، طرحریزی بنادر، تسهیل کسبوکار، حذف موازیکاریها و استفاده از فناوری اطلاعات به منظور چابکسازی عملیات هستیم.
۲- فقدان نقش رهبری در این حوزه لجستیک ملی بر اساس فلسفه و ماهیت خود، نیازمند یک رهبری واحد در تبیین استراتژی سیاستها، برنامهریزی، ماموریت و ساختار است.
۳- خلأ پیکربندی لجستیک ملی منطبق با استراتژیهای مربوط
۵- نبود زبان مشترک و زیرساختهای اطلاعاتی مشترک بین بازیگران لجستیک ملی و سایر حوزههای نقشآفرین در لجستیک زنجیره تامین ملی و بینالمللی
۶- نبود زیرساختهای مناسب ارتباطی و مخابراتی
۷- خلأ متوازنسازی ۴ رکن اساسی در رشد و توسعه شامل سختافزار، نرمافزار، دانشافزار و فهمافزار
راهکارها
۱- بازمهندسی وضعیت موجود برای ایجاد بنادر هاب و بنادر خشک و ارتباط و نقش آنها نسبت به هم و ارائه نقش پیشرو و رهبری به این بنادر از جنبههای عملیاتی و دانش فنی
۲- تعریف و تبیین استراتژی حوزه
بنا بر نظر بسیاری از صاحبنظران، بهترین راهکار در این باره حرکت در مسیر و فضایی است که رقابت کمتری وجود داشته باشد. (مانند ترانزیت)
۳- بازنگری در تعریف بنادر (دریایی و خشک): باید توجه شود که بنادر، مخازن نگهداری کالای فله و کانتینر نیستند و لازم است نقش دروازه لجستیک ملی را ایفا کنند.
۴- توسعه بنادر با توجه به طرح جامع لجستیک و زنجیره تامین باشد. در واقع باید به بنادر به عنوان حلقهای از زنجیره تامین نگاه شود نه مستقل از آن.
۵- توسعه زیرساختهای مخابراتی
۶- توازن و تعادل در توسعه
لازم است هرگونه اقدامی با توجه به توسعه متوازن سختافزار، نرمافزار، دانشافزار و مغزافزار انجام شود.
۷- ایجاد زبان مشترک بین همه بازیگران و حلقههای اصلی زنجیره تامین ملی و زبان مشترک بینالمللی
۸- بازنگری در ساختار و وظایف سازمانهای مختلف، متناسب با ایفای نقش آنها در لجستیک ملی
۹- توانمندسازی نیروی کار و توان تولید و مدیریت دانش از طریق مشارکت ایدهپردازان، متخصصان و مجربان، آموزش بهروز نیروها، ارتباط با مراکز علمی و دانشگاهی
فرصتها
۱- توسعه فعالیتهای ترانزیت
۲- ایجاد و هدایت شرکتهای ارائه خدمات لجستیکی (پیال۳)
۴- اتصال لجستیک زنجیره تامین ملی به لجستیک زنجیره تامین منطقهای و جهانی و ارتقای جایگاه کشور در این زمینه
۵- ایجاد جایگزینی مناسب برای درآمدهای نفتی از طریق افزایش حجم ترانزیت و ترانشیپمنت
کارشناس لجستیک