فرسودگی ۲۰ درصدی بزرگترین ناوگان دریایی کشور
تین نیوز | بیشترین بنادر ایران، بنادر صیادی است و به همین دلیل، بیشترین شناورهای فعال در کشور در ناوگان صیادی فعالیت میکنند. به گفته معاون صید و بنادر ماهیگیری سازمان شیلات ایران، در مجموع، ۱۱هزار فروند شناور ثبتشده و ۷۴ بندر ماهیگیری در آبهای شمال و جنوب کشور فعالند که از این تعداد، ۱۰ هزار شناور ماهیگیری در جنوب فعالیت میکنند.
به گفته علی اصغر مجاهدی، در این میان، ۷ هزار و ۵۰۰ فروند قایق، ۳ هزار و ۱۰۰ فروند لنج و۵۴ فروند کشتی هستند. از این میان، ۸۰ درصد شناورها به همت سازمان شیلات و وزارت جهاد کشاورزی، نوسازی شده و ۲۰ درصد با مشکل فرسودگی مواجهند.
به تازگی اقدامات مهمی در راستای تبدیل شناورهای صیادی کشور، یعنی لنجها و قایقهای صیادی از نوع چوبی به فایبرگلاس انجام شده و سیستمهای ناوبری این شناورها ارتقا یافته است. اسحاق تندرو، مشاور عالی اتحادیه سراسری تعاونیهای صیادی ایران با بیان این مطلب، اظهار کرد: پیش از این شناورهای صیادی تجهیزات ناوبری همچون «جیپیاس» و بیسیم نداشتند اما اکنون بسیاری از این مشکلات حل شده و بیش از ۸۰درصد شناورهای صیادی، نوسازی و مجهز شدهاند.
به گفته تندرو، شناورهای صیادی چوبی به دلیل کاربرد میخ، چوب و پنبه، عمر مفید کمتری دارند و زودتر در دریا از بین میروند و میتوان گفت عمر مفید آنها بین ۱۰ تا ۱۵ سال است. وی سن فرسودگی شناورهای فایبرگلاس را ۲۰ تا ۲۵ سال عنوان کرد.
به گفته تندرو، سبک و بهداشتی بودن، مصرف سوخت کمتر، قدرت مانور و دریانوردی بیشتر، کمهزینه بودن و امکان نگهداری سادهتر از مهمترین مزایای شناورهای فایبرگلاس در مقایسه با لنجهای چوبی است.
وی معتقد است، تنها مشکل موجود در مسیر نوسازی ۲۰ درصد ناوگان فرسوده این بخش، تهیه تسهیلات برای شناورهای صیادی است.
تندرو اضافه کرد: بانکهای عامل از مراجعهکنندگان برای نوسازی شناور، وثیقه ملکی بلامعارض داخل شهر درخواست میکنند که بیشتر صیادان و شناورداران این وثیقه را ندارند.
مشاور عالی اتحادیه سراسری تعاونیهای صیادی، یادآوری کرد، این شناورداران برای نوسازی شناورهای خود بسته به توانایی مالی، میتوانند از سرمایه شخصی یا از تسهیلات بانکی استفاده کنند.
وی با اشاره به بنیه ضعیف مالی صیادان، افزود: افرادی که نمیتوانند وثیقه تهیه کنند، نمیتوانند شناورها را به سیستم ناوبری امروزی تجهیز کنند. این فعال پیشکسوت حملونقل دریایی گفت: یک راهکار برای حل این مشکل این است که بانکها شناور را به عنوان وثیقه بپذیرند و شناور به رهن بانک دربیاید، در این صورت میتوان ناوگان صیادی را به روز کرده و در نتیجه وضعیت اشتغال در این حوزه را بهبود بخشید.
بیشترین ناوگان صیادی در هرمزگان
در میان بنادر ایران، بزرگترین ناوگان صیادی در استان هرمزگان فعالیت میکند. به گفته تندرو در استان هرمزگان، ۸۴ تعاونی صیادی و ۴ هزار و ۵۰۰ شناور صیادی بزرگ و کوچک در کلاسهای مختلف فعالیت میکنند.
استان سیستان و بلوچستان نیز یکی از ناوگانهای فعال حوزه صیادی را دارد، به گفته محسنعلی گلشنی، مدیرکل شیلات این استان، در حال حاضر ۳ هزار و ۴۰۰ شناور صیادی در ۱۱ بندر صیادی این استان، به فعالیت مشغولند. در دیگر استانها همچون خوزستان و بوشهر شمار شناورهای صیادی، زیر هزار شناور است.
مشکل تردد و استاندارد نبودن شناورهای فرسوده
در حالی تامین نقدینگی برای نوسازی شناورهای سنتی، یکی از مشکلات اساسی مالکان لنجها و قایقهای صیادی فرسوده است که با خروج هر فروند لنج از ناوگان سنتی کشور، حدود ۳۰ تا ۴۰ نفر بیکار میشوند. احمد هاشمی، مدیرعامل اتحادیه شرکتهای تعاونی حمل و نقل دریایی بار و مسافر، با بیان این مطلب، به مشکل استاندارد نبودن بخش زیادی از این شناورها اشاره کرد و افزود: به دلیل غیراستاندارد بودن، این شناورها نمیتوانند به بنادر کشور تردد کنند و در صورت ادامه چنین وضعیتی، مشکلات شناورداران و لنجداران سنتی دوچندان خواهد شد.
به گفته مدیرعامل اتحادیه شرکتهای تعاونی حمل و نقل دریایی بار و مسافر، درحال حاضر به جز فرسودگی، برخی مشکلات تردد نیز در برخی سواحل بهویژه برای شناورداران فعال در رودخانه کارون وجود دارد، وی ادامه داد: مشکلات تردد شناورهای صیادی خرمشهر به ویژه در رودخانه کارون، به خاطر تورریزی قایقهای محلی در عرض رودخانه و همچنین وجود مغروقههای زیرآبی در مسیر تردد این شناورها و ایجاد خسارتهای جانی و مالی برای شناورها و صیادان است که در این زمینه، مسئولان شهری باید اقدامات مناسب را انجام دهند.
با توجه به اینکه شناورهای صیادی، بزرگترین بخش ناوگان دریایی کشور را تشکیل میدهند، نوسازی و تجهیز شناورهای صیادی نه تنها میتواند به صرفهجویی در هزینههای صیادی کمک کند بلکه میتواند ارزشافزوده شیلات را بهبود بخشیده و گام مهمی در راستای افزایش بهرهوری باشد.
این کار همچنین میتواند همزمان با افزایش کیفیت کار، کمیت صید و سهم ایران را در این بازار افزایش داده و رنج صیادان را کاهش دهد. از سوی دیگر فعالان دریایی معتقدند با افزایش قیمت سوخت شناورهای تجاری و مسافربری در هفتههای گذشته و ثابت ماندن قیمت سوخت شناورهای صیادی، اکنون قیمت این شناورها افزایش یافته و طرفداران زیادی پیدا کرده است. این مسئله ممکن است درافزایش یا کاهش فعالیت شناورهای صیادی اثراتی داشته باشد که قابل بررسی است.