رابطه نامتوازن در گردشگری
تین نیوز | سرزمين ما به لحاظ برخورداري از 40 درجه اختلاف دما درهر روز از سال به سرزمين چهار فصل معروف شده و طبيعت متنوع، کوههاي سر به فلک کشيده البرز و زاگرس همه گونه مناظر ديدني را يکجا فراهم ميآورد.
از وجهي ديگر ايران يکي از غنيترين کشورهاي جهان از حيث آثار باستاني در بيشترين دورههاي تاريخي تمدن بشر و حتي ماقبل تاريخ به شمار ميرود و بسيار بديهي است که حفظ اين آثار باستاني و نگهداري بهينه آنها نياز به بودجه هنگفتي دارد که نميتواند با اتکا بر درآمدهاي عمومي دولت محقق شود.
بر اين مبنا گردشگري يکي از عمدهترين منابع قابل استفاده در حفظ و نگهداري آثار تاريخي است و چنين منبعي نه تنها سازمانهاي ذيربط مانند سازمان ميراث فرهنگي را در حفظ اين آثار ارزنده که نماياننده شکوه و عظمت تاريخ کشورمان است، ياري ميرساند بلکه خود زمينههاي توجه بسیار به اين عرصه از فعاليت فرهنگي را فراهم کرده و امکان توسعه تحقيقات و کشف آثار باستاني ديگر را که تاکنون دور از دسترس يا مدفون بودهاند ميسر میکند و بدون ترديد توسعه کشف آثار باستاني و گسترش تحقيقات در اين زمينه نيز اثرات مضاعفي بر توسعه صنعت گردشگري خواهد گذاشت. همینطور به دليل
روحيه میهمانپذيري ايرانيان در اقصي نقاط کشور و همچنين به دليل فرهنگ سنتي مردم در تامين امنيت اجتماعي براي خارجيان هيچگونه تهديدي وجود ندارد. اگر فقدان توجه را به دلیل نبود فرهنگ گردشگري در ايران بدانيم اين امر بايد در مورد کشورهايي چون ترکيه نيز صادق باشد، در حالي که ترکیه يکي از عمدهترين منابع درآمدهاي ارزي خود را ازمحل گردشگري بينالمللي تامین ميکند. متاسفانه در کشور ما صنعت گردشگری صنعت توسعهیافته و پیشرفتهای نیست. بنا به دلایلی طرف مقابل (ترکیه) بر خلاف کشور ما، بخش اعظم درآمد ارزی خود را که بالغ بر 50 میلیارد دلار است مدیون صنعت
گردشگری است.این کشور توانسته است با توجه به درآمد ارزی حاصل از گردشگری، زیرساختهای مناسبی در سطح جهانی فراهم کند. باید بهدنبال جواب این پرسش باشیم که چرا کشور ترکیه به نسبت ایران در صنعت گردشگری از موقعیت خوبی برخوردار شده است؟
گاهي اين پاسخ به ذهن متبادر ميشود که علت اصلي به وجود آمدن چنين شرايطي، نيازمند نبودن کشور به محل درآمدهاي ارزي حاصل از اقتصاد گردشگري است و وابستگي اقتصادي کشور به درآمدهاي سرشار ارزي حاصل از فروش نفت ميتواند در يک نگاه مقدماتي، دليل اصلي ضعف در اقتصاد گردشگري ايران باشد. زيرا همين علت،عامل اصلي در ضعف عمومي ديگر قطبهاي اقتصادي کشور در دو بخش کشاورزي و صنعت نيز بوده است.
اقتصاد تکمحصولي تبعات بسيار پيچيدهاي را در پی دارد و مشکلات ساختاري گستردهاي در ساختار يک کشور ايجاد ميکند که زدودن آن نياز به برنامهريزيهاي بسيار وسيع و طولاني مدت دارد.
همين اقتصاد تکمحصولي وابسته به صادرات نفت، رونق اقتصادي زائدي را نيز در کل پيکره اقتصادي کشور ايجاد کرده بود که باعث سفرهاي پياپي قشر معيني از افراد جامعه به طور مکرر به خارج از کشور ميشد.
هر چند ممکن است، بسياري از کارشناسان اقتصادي، فقدان زيرساختهاي مناسب براي توسعه اقتصاد گردشگري را زمينههاي عمده ضعف در اين بخش از اقتصاد بدانند، اما اين امر خود بهعنوان يک امر تبعي مطرح است يعني همان عامل اقتصاد تکمحصولي وابسته و رونق اقتصادي کاذب و علاقهمندی به سفرهاي خارجي به عنوان عامل اصلي در عدم پيشرفت گردشگري در ايران عمل ميکرده است و بقيه علل و عوامل را ميتوان تابعي از اين دلایل قرار داد.
در سفر اخیر رئیسجمهور ترکیه به تهران این موضوع مورد بحث قرار گرفت و کشور ترکیه تاکید کرد میتواند تجربه گردشگری کشور خود را به ایران منتقل کند و تبادل نظر در زمینه توسعه زیرساخت گردشگری وجود داشته باشد. از لحاظ مراکز گردشگری هر دو کشور مزیتهای نسبی بالایی دارند ولی در کل توازن درآمد دو کشور در بحث صنعت گردشگری به نفع ترکیه است، طبق آمار غیررسمی سالانه حدود 4 میلیون نفر گردشگر از ایران وارد ترکیه میشوند ولی از طرف ترکیه این رقم بسیار محدود است. غفلت ما در این زمینه باعث پیشرفت اعجابانگیز ترکیه بوده است.
در پایان میتوان نتیجه گرفت که واقعیت صنعت گردشگری در ایران این است که در زمینه فرهنگی مردم ما با بحث مساله توریسم مشکلی ندارند و در سطح افکار عمومی و فرهنگ غنی مردم، ایرانیان دارای افکار بازی هستند و برخی کجسلیقگیها در سطح مسوولان، باعث مغفول ماندن صنعت گردشگری در ایران شده است و همینطور به دلیل تفاهم و مذهب مشترک بین دو کشور ایران و ترکیه میتوان این صنعت را گسترش داد و آن را حداقل بین دو کشور مسلمان توسعه داد.