نرخ سود بانکها و افزایش تورم
وبلاگ تین نیوز | با توجه به بحثها و حواشیای كه اخیرا پس از جلسه شورای پول و اعتبار پیرامون تعیین نرخ بهره (نرخ سود تسهیلات بانكی) مطرح شدهاست، امروز میتوان نسبت به عملكرد بانكها و نظراتی كه مسئولین آنها دارند نكات انتقادی را مطرح كرد. معاملات نادرست و پدیده خلق پول و میزان نرخ بهره بانكی و سود پرداختی سپردهها در نظام بانكداری دارای اشكالات شرعی است.
البته به لحاظ فقهی با توجه به اصول بانكداری، برخی اساس بانكداری را غیر اسلامی میدانند. با توجه به اینكه در جلسه شورای پول و اعتبار دولت نتوانست دستور كار جلسه (تعدیل نرخ سود تسهیلات بانكی) را تغییر دهد؛ این بدان معناست كه دولت نتوانستهاست كه بانكها را مجاب كند تا این نرخ سود تسهیلات را كاهش دهند. البته بانكها برای كاهش ندادن نرخ بهره كه بلای جان تولید و اشتغال شدهاست بهانههایی دارند. اما با توجه به نرخ تورم فعلی، باز هم نرخ بهره فعلی ناعادلانه محسوب میشود. با تعاریفی كه فقها ارائه میدهند امروز هم این نرخ بهره ربوی محسوب
میشوند.
یكی از بهانههای بانكداران این است كه بهدلیل نرخ تورم موجود باید نرخ سود تسهیلات بانكی بالا باشد. اما مساله ایناست كه آنان به اشتباه برای بازكردن بحث تورم به سراغ نظریه مقداری پول میروند. یعنی آنان معتقدند تورم فعلی در ایران ناشی از حجم پول درجریان است. اما از دید علمی، باید توجه داشت كه تورم برخاسته از افزایش سطح قیمتهاست و ریشه آن كمبود حجم عرضه در اقتصاد است. لذا این نظریه نه قدرت كافی تحلیلی دارد و نه مسائل اقتصاد ایران را تشریح میكند. باید توجه كرد كه نرخ بهره فعلی خود یكی از عوامل كاهش ارزش پول است و در نتیجه با كاهش ارزش پول در طول
زمان، میزان تورم را افزایش میدهد. در حقیقت این میزان نرخ بهره برخلاف تصور آنان خود یكی از عوامل افزایش تورم است و اگر دغدغه آنان برای افزایش نرخ بهره وامها نرخ تورم است، باید بدانند كه خود نرخ بهرههای دریافتی آنان (بطور همزمان) عامل ایجاد تورم نیز هست.
نرخ بهره سطح قیمتها را خود به خود افزایش میدهد. از طرف دیگر بهدلیل افزایش هزینههای تمامشده تولید در اثر افزایش نرخ بهره، باز هم به رشد تورم كمك میكند. لذا اگر تورم بالاست باید مسائل مربوط به ركود اقتصادی حل شود. نه اینكه نرخ بهره را بالا ببرند. چه اینكه افزایش میزان حجم پول تسری زمانی ندارد. اما افزایش قیمتها و بهره چنین تسری زمانیای را دارد. البته باید توجه داشت كه ما 16سال پیش نسبت به نرخ بهره بانكی اعتراض كردیم و به دولت وقت هشدار دادیم كه این میزان نرخ بهره بانكها را به یك قدرت مالی و پولی تبدیل میكند. امروز ما میبینیم كه آن
پیشبینیها محقق شد و دولت و بانك مركزی توان برخورد با بانكها را ندارند. امروز بانك مركزی در زمینه خلق پول با بانكها مشكل دارد اما باید این را بگوییم كه حتی بحث خلق پول هم از اساس ربوی است. چرا كه بانكها از هیچ پول ایجاد میكنند و این خود یكی دیگر از عوامل افزایش تورم و نرخ بهره است.
* عضو هیات علمی دانشگاه اصفهان