◄ GIS و تاثیر آن بر بهبود مدیریت شهری
تین نیوز | GIS امروزه يك سيستم اطلاعاتي است كه پردازش آن بر روي اطلاعات مكان مرجع يا اطلاعات جغرافيايي است و به كسب اطلاعات در رابطه با پديدههايي ميپردازد كه بهنحوي با موقعيت مكاني در ارتباط هستند. بهكارگيري اين ابزار با امكان استفاده در شبكههاي اطلاعرساني جهاني، يكي از زمينههاي مناسب و مساعد در جهت معرفي توانها و استعدادهاي كشور در سطح جهاني است. گسترش روزافزون شبكه كاربران اين سيستمها از جمله نكات اساسی است كه مي تواند به قابليتها و توانايی های اين سيستم در بخش های شهری بيفزايد.
به گزارش تین نیوز، در حال حاضر از اين سيستمها بسته به نيازهاي هر منطقه يا كشور در بخشهاي مختلف زيستمحيطي، برنامهريزي شهري و شهرداري، خدمات ايمني شهري، مديريت حمل و نقل و ترافيك شهري، تهيه نقشههاي پايه، مديريت كاربري اراضي، خدمات بانكي، خدمات پستي، مطالعات جمعيتي و مديريت مسائل شهری، استفاده ميشود و با گذشت زمان و توسعه سيستمها، كاربرد GIS به كليه بخشهاي مرتبط با زمين گسترش يافته است.
بهكارگيري اين ابزار در مطالعات و مدیریت شهری با امكان استفاده در شبكههاي اطلاعرساني جهاني، يكي از زمينههاي مناسب و مساعد در جهت معرفي توانها و استعدادهاي كشور در سطح جهاني است.
بر اساس این گزارش GIS دارای معانی گسترده ای است که اینجا تنها به چند تعریف از آن بسنده می شود.
سیستم اطلاعات جغرافيايي، سيستمي است براساس رايانه براي جمعآوري، ذخيرهسازي، كنترل، بازيابي، به روزكردن، ادغام، پردازش، تحليل، مدلسازي و نمايش دادههاي جغرافيايي در بخشهای مختلف شهری و سطوح بزرگتر به صور گوناگون مورد استفاده قرار می گیرد.
- سيستم اطلاعات جغرافيايي يك سيستم پايگاه دادهها داراي مشخصات فضايي است و مجموعهاي از روشها براي پاسخگويي به سؤالات در آن قابل اجرا ميباشد.
- سيستم اطلاعات جغرافيايي، يك سيستم مديريت پايگاه اطلاعات براي واردكردن، ذخيره، بازيافت، تحليل و نمايش اطلاعات فضايي (بعد مكاني) مي باشد.
بر اساس این گزارش، امروزه توسعه بی رویه شهرها متاثر از رشد بی رویه جمعیت و مهاجرت و ساخت و سازهای بدون برنامه ریزی و گسترش مهار نشدنی آن، تغییرات زیادی را در ساختار فضایی و ترافیکی شهرها باعث گردیده است که لازمه مطالعه و هدایت دقیق را می طلبد تا سازماندهی و طراحی شهری را بصورت مناسب انجام دهد.
با توجه به اهمیت آمایش سرزمین در بهره گیری بهینه از مکان، برنامه ریزان شهری برای تهیه برنامه هایی بمنظور مستعد ساختن شهرها بعنوان محیط مطلوب برای ساکنین شهری نیازمند اطلاعات جدید جغرافیایی هستند.
در دهه های اخیر اطلاعات ماهواره ای و تکنولوژی جدید سنجش از راه دور، پیشرفت های چشمگیری داشته و به کارگیری تصاویر ماهواره ای در بررسی های مختلف زمین از جمله در ترافیک شهری و بهبود زندگی شهروندان نقش بسزایی داشته است. کاربرد GIS در مطالعه شهرها دارای تنوع زیادی می باشد که تعیین حومه شهر، تعیین گسترش شهرها و مطالعه ترافیک، از جمله مباحث بسیار مهمی است که در ایجاد فضای خوب شهری به برنامه ریزان در این بخش کمک شایان توجهی کرده و خواهد کرد.
پرسنل اجرای سیستم ،سازماندهی و تشکیلات، دو عامل یا عنصر مذکور برای موفقیت GIS از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است زیرا آنها عملیاتGIS را کنترل خواهند نمود. به هر حال باید گفت که یک نرم افزار قوی GIS نمی تواند بدون حمایت و پشتیبانی دو عامل یاد شده با کارایی کامل به اجرا در آید. در حقیقت هرچه نرم افزارGIS قوی تر و پیچیده تر باشد نیاز به پرسنل متخصص و آزموده و سازمان کارآمد بیشتر می گردد.
اغلب این دادههای مربوط به حمل و نقل شامل ترددها، فهرست علائم، بررسی تصادفات و مسائل ایمنی راه ها و شرایط مسیرها و فهرست طرحهای هندسی و موارد مشابه از مباحث مهمی است که با بهره گیری از دانش GIS اطلاعات مکفی را در اختیار مسئولان طراحی شهری قرار می دهند. این سیستم اطلاعات جغرافیایی و الگوی جدیدی را برای ساماندهی اطلاعات و طراحی سیستمهای اطلاعاتی ایجاد میکند که جنبه اصلی استفاده از" مفهوم مکان "به صورت پایهای برای ایجاد سیستمهای اطلاعاتی جدید را در اختیار کاربران می گذارد.
همچنین این گزارش گویای آن است که حمل و نقل شهری و ازدیاد تقاضای سفرها وحجم بالای ترددهای انجام شده و نیاز به تامین امکانات اولیه و زیر بنایی این سیستم حمل ونقل و نیاز مبرم به ارائه یک مدیریت توانمند جهت عدم مواجه یا کاهش معضلات حمل و نقلی استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی جهت تلفیق اطلاعات لازم در حوزه حمل و نقل و GIS بیش از پیش ضروری به نظر می رسد.
از این رو در این بخش عمدهترین پروژهها و نیز معضلات حمل و نقلی که میتواند با یاری از سیستم GIS به نحو مطلوبی مدیریت گردد یکی مدیریت بر عمران معابر شهری و دیگری توسعه شبکه معابر و تسهیلات ترافیکی هستند.
بر اساس طراحی سیستم GIS می توان بر نوع عملکرد معابرشهری تحول خاصی ایجاد کرد و یک جریان ترافیکی را از مسیری به مسیر مورد نظر هدایت نمود. پس می توان با استفاده از این سیستم و با جمع بندی طلاعات مکانی شبکه معابر و تهسیلات ترافیکی اعم از پلها و تقاطعها و تقاطعات غیر هم سطح و مسیرهای مناسب آزاد سازی معابر و پیاده سازی آن بر روی نقشههای شهرهای مختلف، اطلاعات مورد نیاز را کسب نمود و مسیرها را بر حسب اولویت دادن به زمان سفر یا هزینه سفر انجام شده با بهره از نرم افزارهای حمل و نقلی مشخص کرد.
این گزارش حاکیست، از آنجا که در حال حاضر نام گذاری اسامی معابر به صورت سنتی و بر اساس تقاضای ارسالی به شورا اقدام به نام گذاری معابر می نماید و مکررا مشاهد می گردد که نامهای تکراری در نامگذاری معابر استفاده گردیده است با اینکه هماهنگی های لازم درنام گذاری های شهری صورت نپذیرفته است می توان با طراحی سیستم، نامگذاری براساس سازماندهی نامها و عبارات توصیفی شبکه معابر شهرها نسبت به ایجاد هماهنگی معابر و تهیه بانک اطلاعات نام معابر با سیستمGIS اقدام نمود.
مدیریت بر توسعه پمپ بنزین و پمپ گاز یکی دیگر از مزایای بکار گیری سیستم GIS در حمل و نقل شهری است که باید مورد توجه ویژه قرار گیرد زیرا، با توجه به توسعه شهرها و روند افزایشی تولید خودرو و سرانه مالکیت خودروهای خانوادهای شهرهای مختلف، لزوم توزیع بهینه امکانات تامین سوخت خودروها به منظور کاهش سفرهای شهری امری بدیهی می باشد.
مدیریت بر چراغ ها و سیستم مونیتورینگ تقاضای شهری، مدیریت بر اجرای خط کشی طولی معابر و سرعت گیرها و نصب تابلوهای راهنمایی و رانندگی ، تهیه نقشه و بانک اطلاعاتی تابلوهای راهنمایی شهری به تفکیک انواع تابلوهای اخباری انتقال و اخطاری، مدیریت بر ایستگاه ها و مسیر اتوبوسرانی شهری
با توجه به پراکندگی ایستگاه ها و خطوط اتوبوسرانی، مدیریت تاکسیرانی شهری و مدیریت و ساماندهی سیستم تاکسی تلفنیهای شهرها از دیگر مواردی است که سیستم GIS می تواند به ما در مدیریت بهتر شهری به ما کمک بسیاری نماید.
GIS نقش بسیار ویژهای در تغییرات سریع دنیای امروز ما دارد. کاربرد حرفهای GIS در مقایسه با برنامههای استراتژیکی از اولویت قابل توجهی بویژه در کاهش هزینه ها، برخوردار است.
امید می رود که اینگونه مباحث پر اهمیت مورد توجه بیشتری قرار گیرد تا شاهد ارتقا سطح تصمیم گیری از طرف مدیران شهری در کشور باشیم.