| کد خبر ۴۵۸۲۰
کپی شد

ناگفته‎هایی از راه‎اندازی بنادر خشک در ایران

|

تین نیوز | رئیس انجمن پایانه‎داران بنادر ایران از ابعاد مختلف احداث بنادر خشک در ایران را به نقد کشید.
رئیس انجمن پایانه‎داران بنادر ایران احداث بنادر خشک را اقدامی دانست که جز بر باد دادن سرمایه بخش خصوصی و موازی‎کاری با مناطق آزاد و ارگان‎های دولتی حاصلی در بر نداشته است.
 
محمدرضا قائم‎مقامی درخصوص مصوبات دولت قبل درباره احداث بنادر خشک اعلام کرد: یکی از مصوبات استانی دولت قبل که به صورت فی البداهه و بدون اندیشه صادر شد، بحث احداث بنادر خشک در همه استان‎ها‎ی کشور بود و از آنجایی که هیچگونه هزینه‎ای برای دولت نداشت؛ بنابراین، استانداران زیادی از این طرح استقبال کردند.
 
وی در ادامه یادآور شد: از آنجایی که هر گمرک و هر منطقه ویژه اقتصادی می‎تواند نوعی بندر خشک باشد و هر استانی برای خودش گمرک دارد؛ بنابراین، دیگر نیازی به ساخت بندر خشک نیست. اما استانداران ابتدا گمان کردند که این کار هزینه زیادی نمی‎خواهد و نیاز به بودجه کلان ندارد. بنابراین، این کار را به‎عنوان یک عملکرد دیگر در پرونده کاری خود پذیرفتند. بعضی از آقایان تا حدی پیش رفتند که حتی اوراق عرضه صادر کردند و سرمایه مردم را برای این کار جذب کردند.
 
احداث بنادر خشک توجیه اقتصادی ندارد
قائم مقامی در پاسخ به این پرسش که «آیا احداث بنادر خشک صرفه اقتصادی دارد؟»، گفت: احداث این بنادر برای کشور ایران هیچ گونه صرفه اقتصادی ندارد زیرا عملکرد صاحبان کالا را دو برابر می‎کند. به گونه‎ای که صاحب کالا باید نخست محموله وارداتی خود را در گمرک بندر و یا گمرک مرزی اظهار کرده و برگه گمرکی دریافت کند و یکبار هم در بندر خشک این کار را انجام دهد، بنابراین، هزینه حمل‎ونقل‎ کالا را دو برابر می‎کند و برخلاف مصوبه این طرح که می‎گوید هزینه حمل کالا را کمتر کرده و موجب کاهش قیمت نهایی کالا می‎شود، است؛ چه بسا به خاطر پرداخت مجدد هزینه‎ها‎ی گمرکی و حمل‎ونقل‎ی موجب افزایش قیمت نیز بشود.
 
رئیس انجمن پایانه‎داران بنادر ایران با اشاره به هدف افزایش توان حمل‎ونقل‎ در کشور توسط احداث بنادر خشک تأکید‎ کرد: متأسفانه برخلاف نظر مسؤولان وقت در زمان تصویب، احداث این مکان‎ها‎ نه تنها به افزایش توان حمل‎ونقل‎ به خصوص حمل‎ونقل‎ ریلی کمکی نمی‎کند بلکه بهره‎وری دراین زمینه را کاهش داده و حمل‎ونقل‎ را برای صاحب کالا گران‎تر می‎کند؛ مثلا اگر واردکننده خودرویی بخواهد محموله خودرویی خود را وارد کند به‎راحتی از بندر محموله را تحویل گرفته و از همان جا بر روی کانتینر حمل‎ونقل‎ ریلی قرار می‎دهد و به شهر مورد نظر می‎برد، اما اگر قرار بر آن باشد که این کالا به بندر خشک برود، یکبار باید در بندر گمرکی شود و به وسیله قطار به بندر خشک رود و یکبار دیگر در بندر خشک گمرکی شده و دوباره بار زده شود و به شهر مقصد روانه شود؛ بنابراین، دوباره کاری دارد و باعث می‎شود واردکننده چند بار پول بدهد.
 
بر اساس سخنان این مقام آگاه در امور بندری، احداث بنادر خشک هزینه‎بر بوده و به اصطلاح عامیانه خرج زیادی برای جیب سرمایه‎گذاران بخش خصوصی دارد.
 
بنادر خشک در کشورهای دیگر دارای توجیه اقتصادی است
قائم‎مقامی در ادامه با اشاره به پروژه‎ها‎ی احداث این بنادر در کشورهای دیگر (کشورهای آفریقایی، اروپایی و آسیایی) اظهار داشت: رویکرد احداث بنادر خشک در کشورهای دیگر با رویکرد و دلیل ما در ایران یکی نیست. در بنادر آن کشورها امکان گسترش بندر و فضای مناسب برای ایجاد پسکرانه وجود نداشت و قیمت زمین در بنادر بسیار گران بود. بنابراین، محدودیت آنها در توسعه بنادر ایجاب می‎کرد تا به احداث محیط شبه بندری در منطقه دیگر دست بزنند. به همین خاطر اقدام به احداث بنادر خشک کردند و از این طریق حمل‎ونقل‎ کالا را بسیار آسانتر، ارزان تر و سریع تر انجام دادند. بنابراین، این کار برای آنها توجیه اقتصادی و افزایش بهره‎وری داشت؛ اما برای ما که همه بنادرمان به خصوص در جنوب کشور در مناطق محروم واقع شده، ارزان است، پسکرانه بی‎انتها دارد و توسعه بنادر می‎تواند موجب رونق منطقه شود، احداث مکان‎ها‎یی به نام بندر خشک با هزینه‎ها‎ی گزاف اقتصادی نیست.
 
تجهیز مناطق ویژه؛ بهترین گزینه برای احداث بندر خشک
وی گفت: در کشورهای دیگر اگر بندر خشک احداث شده است مناطقی به نام منطقه ویژه و یا منطقه آزاد ندارند. در صورتی که مناطق ویژه و مناطق آزاد ما همان کاری را که بندر خشک در کشورهای دیگر انجام می‎دهند، ایفا می‎کند. بنابراین، اشتباه مسوولان در عنوان یا نام این مناطق اینجا روشن‎تر می‎شود. مثلا در هند منطقه‎ای به نام منطقه آزاد یا ویژه نداریم. ولی در قبال آن بندر خشک داریم و همین موجب شد تا آقایان به خاطر یک واژه و اسم به خطا روند.
 
تقلید کورکورانه از اروپایی‎ها
وی با اشاره به شرکت وزیر وقت و مسوولان حمل‎ونقلی ایران در اجلاس وزرای حمل‎ونقل‎ اسکاپ اعلام کرد: زمانی که مسوولان ایرانی در این اجلاس شرکت کردند و با پروژه‎ها‎ی آنها درباره بنادر خشک آشنا شدند، بی‎وقفه به فکر این افتادند که ما هم در ایران احداث بندر خشک را تسریع کنیم و اصلا تدبیر و اندیشه نکردند که آیا این بنادر در ایران هم به صرفه است یا خیر؛ بلکه از کشورهای دیگر نیز درخواست کردند تا با امضای موافقتنامه احداث بنادر خشک به عنوان سازوکار تسهیل کننده حمل‎ونقل‎ ترکیبی و تکمیل‌کننده توسعه حمل ونقل پایدار و ارتقای آن در منطقه اسکاپ ایفای نقش نمایند.
 
به اعتقاد این مقام مسؤول؛ طرح بندر خشک در ایران تقلید کورکورانه از کشورهای اروپایی است.
 
قائم مقامی با تذکر اینکه «یکی از اهداف اصلی بندر خشک در ایران افزایش استفاده از حمل‎ونقل‎ ریلی بوده است»، تصریح کرد: استفاده از راه آهن هیچ تعارضی با بنادر خشک ندارد. اما برای استفاده از این وسیله نقلیه در این بنادر نیاز به بارانداز داریم که خود هزینه‎بر است اما همین امکانات در بنادر ساحلی وجود دارد که ما می‎توانیم با هزینه سرمایه‎ها‎ی موجود برای بندر خشک آنها را در بندر ساحلی تزریق کرده و آنجا را بیشتر تجهیز کنیم. مثلا در بندرعباس ترمینال ریلی داریم، بارانداز هم داریم همیشه هم کالا برای انتقال در آنجا وجود دارد. حالا به نظر شما بهتر آن است که کانتینر را به بندر خشک در یک شهر دیگر ببریم و یا به فاصله چند کیلومتری از بندر منتقل کنیم؟
 
وی درباره بزرگترین ضربه بندر خشک به اقتصاد اعلام کرد: پرداخت دو حق گمرکی و دو حق توقف آن هم به ارز موجب هزینه دوبرابری ارز می‎شود که برای اقتصاد مضر است. بنابراین، می‎توان نتیجه‎گیری کرد که این طرح به لحظ علمی و عملی آن طور که باید و شاید برای مسوولان توجیه نشده است؛ هرچند که ممکن است با اجرای این طرح عده‎ای مشغول به کار شوند اما این هدف برای کوتاه مدت موثر واقع می‎شود و در بلندمدت نمودی ندارد. زیرا حتی اگر حمل‎ونقل‎ دو برابر و رشد اقتصادی 6 تا 8 درصد هم شود، ظرفیت بنادر ساحلی ما می‎تواند جوابگوی نیازهای تجاری اعم از صادرات و واردات باشد. بنابراین، بازهم نیازی به هزینه‎کرد برای احداث بنادر خشک نیست.
 
بندر آپرین موفق نشد
این مقام آگاه به امور بندری اظهار داشت: آپرین هم از این موارد به دور نبود و به همین دلایل موفق نشد زیرا هم از تهران فاصله داشت و هم هزینه حمل و تشریفات را برای واردات دو برابر می‎کرد.
 
قائم مقامی معتقد است که بنادر خشک با نگاه کوتاه‎مدت پایه‎ریزی شده و در بلندمدت نمی‎تواند سودده باشد.
 
رئیس انجمن پایانه‎داران بنادر ایران گفت: با توجه به نواقص و مشکلات این طرح مبنی بر موثر نبودن در افزایش حمل‎ونقل‎، غیراقتصادی بودن، مشابه داخلی داشتن و...می‎توان با تشکیل یک شرکت سهامی پول‎ها‎یی را که قرار است برای احداث این طرح‎ها‎ جذب شود به سمت توسعه بنادر ساحلی و مناطق ویژه اقتصادی و مناطق آزاد هدایت کرد تا بدین وسیله هم طرح‎ها‎ی توسعه‎ای بنادر اجرا شود و هم بتوان استان‎ها‎ی ساحلی را به رونق رساند.
 
مرزهای گمرکی را دریابید
وی در بخشی از سخنان خود با اشاره به اینکه «دغدغه فعلی دولت افزایش خط ریلی و تو سعه پس کرنه بنادرو زیرساخت‎ها‎ی آنجا است»، اعلام کرد: از آنجایی که بودجه دولتی به پروژه بنادر خشک اختصاص نمی‎یابد، بهتر است سرمایه بخش خصوصی هم به سمت رفع دغدغه دولت حرکت کند.
 
قائم‎مقامی در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه «بهترین مکان‎ها‎ برای احداث بنادر خشک در ایران چه مناطقی است؟»، اعلام کرد: همه مرزهای خشکی ایران که گمرک دارد می‎تواند منطقه مناسبی برای احداث بندر خشک باشد، زیرا در این گونه مناطق حداقل گمرک و سازمان استاندارد و دیگر نهادهای دخیل در امر تجارت وجود دارد و برای فعال کردن آنها در بندر خشک دوباره کاری انجام نمی‎شود. بنابراین، مکان‎ها‎یی مانند مرز بازرگان، کردستان، جلفا و ..می‎تواند مکانی مناسب برای این پروژه‎ها‎ باشد.
 
وی افزود: مدتی روی شلمچه و خرمشهر مطالعه می‎کردیم تا با احداث منطقه ویژه اقتصادی بتوانیم بندر خشک هم در آنجا راه‎اندازی کنیم.
 
 بنادر خشک سرمایه‎ها را هدر می‎دهد
رئیس انجمن پایانه‎داران بندری در ادامه گفت: همه آنهایی که پیش از این داعیه‎دار احداث بنادر خشک بودند و از آن حمایت می‎کردند، اکنون پا پس کشیده‎اند زیرا کار بسیار دشوار و هزینه‎بر است و بازگشت سرمایه آن برای بخش خصوصی بسیار طولانی‎مدت است. زمانی راه آهن به دنبال این کار بود و مدتی هم استانداران؛ اما اکنون این بنادر متولی ندارند و بی‎سرپرست مانده است.
 
وی تأکید‎ کرد: در این شرایط که احداث این بنادر توجیه اقتصادی ندارد و حتی کسی هم متولی آن نیست، بهتر است تا از امکانات قبلی اسفاده کنیم مثلا فرودگاه امام خمینی نوعی بندر خشک محسوب می‎شود، گمرک سلفچکان و منطقه ویژه اصفهان هم نسبتا همین گونه است. بنابراین اکنون روی سخن ما با آنهایی است که می‎خواهند سرمایه خود را به سمت بنادر خشک هدایت کنند و آنجا را بسازند، ما به آنها می‎گوییم به دلیل اینکه سرمایه در ایران گران است؛ بنابراین، باید با احتیاط استفاده شود، بندر خشک صرفه اقتصادی ندارد و سرمایه شما به هدر می‎رود بهتر است این سرمایه را به سمت تجهیز بنادر ساحلی و توسعه پسکرانه‎ها‎ و مناطق ویژه هدایت کنند.
 
رئیس انجمن پایانه‎داران بندری در پایان سخنان خود اعلام کرد: ما در جلساتی که با کمیسیون حمل‎ونقل‎ اتاق بازرگانی و وزارت راه داشتیم به موجه نبودن این طرح‎ها‎ از لحاظ اقتصادی اشاره کردیم و حتی نامه‎ای خطاب به مسوولان دولتی نوشتیم و در آن دلایل این ادعا را توضیح دادیم و اکنون منتظر نتیجه آن کارها مانده‎ایم تا ببینیم تصمیم گیری نهایی چه می‎شود.

ارسال نظر
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید تین نیوز، تا ۲۴ ساعت بعد منتشر خواهد شد.
  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.
  • جاهای خالی مشخص شده با علامت {...} به معنی حذف مطالب غیر قابل انتشار در داخل نظرات است.
  • در نوشتن نظرات، لطفا بعد از هر کلمه، یک فاصله خالی بگذارید.
  • در انتقال تخلفات دستگاه‌ها، موارد تخلف را با ضمیمه نمودن اسناد تخلف به آدرس info@tinn.ir ارسال نمایید تا امکان پیگیری بصورت مستند فراهم شود.

  • حشمت پاسخ

    جناب آقای قائم مقامی کاملا حق دارند همین مناطق ویژه امروزه خودشان به یک معضل تبدیل شده اند و هزینه های حمل کالا را چند برابر کرده اند بنادر خشک دیگه میشه حکایت قوز بالای قوز. چرا فقط کورکورانه دنباله روی می کنیم. همه استان ها درخواست بندر خشک را دارند. این بنادر خشک استانی یعنی انبار کالا؟ یعنی اینکه صاحب کالا چند بار هزینه بپردازد؟ یعنی اینکه قیمت مصرف کننده افزایش یابد. به لحاظ اقتصاد ملی پیشنهاد ایجاد بنادر خشک در داخل سرزمین یعنی به باد دادن سرمایه گذاری هایی که در بنادر انجام شده است و سرمایه گذاری هایی که در بنادر خشک انجام خواهد شد. بیائید عاقل باشیم

  • کارشناس درحمل ونقل پاسخ

    با سلام وعرض ادب خدمت جناب اقای قایم مقامی احتراما درهروقتی یک پدیده نامانوس درکشور مطرح میشود ودولت وملت را دچار سردرگمی میکند موضوع بنادر خشک هم مثل فردوگاهی بینالمللیی بعضی از استان ها وشهرستانهای میباشد وفقط سرمایه این مملکت را بدون مطالعه هدرمیدهند مثل پدیده مسکن مهر یا بحثخصوصی سازی متاسفانه ما به این امور عادت کرده وچاره ای بجز سکوت درد ناک نداریم خدا خودش بفریاد این مملکت برسد امین