هزینههای میلیاردی برای تامین منافع نیست
تین نیوز | انتخابات اتاق تهران فرارسید، انتخاباتی که گروههای مختلفی در آن فعال هستند و نیمنگاهی هم به سیاست و سیاسیون دارند. سیاسیون و افراد منسوب به آنها نیز تنور انتخابات را داغ کردهاند تا گمانهزنیها برای دولتی شدن اتاق پررنگتر شود. هرچند وزیر دادگستری از سیاسی شدن انتخابات انتقاد کرده است و یکی از قدیمیهای بازار از ورود مبالغ بیحساب و کتاب از سوی برخی از بانکها به چرخه انتخابات رونمایی کرده است، اما در این آشفتهبازار هنوز هم هستند افرادی که بتوان از آنها بی تعارف پرسید و با لبخند پاسخ گرفت. برای همین با پدرام سلطانی به
گفتوگو نشستهایم.
عملکرد اتاق بازرگانی تهران در این دوره را چگونه ارزیابی میکنید؟
در این چهار سال اتاق بازرگانی، سالهای پرتحرک و پرتلاشی را طی کرد. به نسبت دوره قبل که بنده در همین اتاق فعالیت میکردم، این دوره شاهد فعالیت و تحرک بیشتری بودیم. اتاق تهران در این دوره در زمینه تولید فکر عملکرد خوبی داشت و در این زمینه فعالیت صورت گرفته در برنامه اقتصادی دولت آقای روحانی نیز استفاده شد. در مقام پاسخگویی در باب عملکرد هیات رئیسه بدنه اجرایی و همچنین در ارتباط با عملکرد مالی اتاق بازرگانی، بهنظر میرسد پاسخگویی بیشتری به نمایندگان در این دوره بهوجود آمد. ما گزارش عملکرد اقتصادی را به صورت مرتب و ماهانه دریافت میکردیم و برای
اولین بار، گزارش تفریغ بودجه اتاق بازرگانی تهران را دریافت کردیم. در بخش ارائه خدمات با توجه به اطلاعات بنده در اتاق تهران، خدمات مشاوره بانکی و گمرکی ارائه شد که در دورههای گذشته در اتاقهای بازرگانی ارائه نمیشدند. البته گستردگی لازم در مشاورهها وجود نداشت. اما به هر حال امروز این خدمات در اتاق ارائه میشوند. همچنین دورههای آموزشی اتاق افزایش یافت و دورههای مدیریت اجرایی نظم بیشتری پیدا کرد. اینها مهمترین اقداماتی بود که در این دوره اتاق بازرگانی تهران ارائه داد. قضاوت بنده این است که با وجود چنین پیشرفتهایی، هنوز 20 درصد
انتظارات خود ما و اعضا از اتاق بازرگانی برآورده نشده است. بنده فکر میکنم که در اتاق تهران، ما در یک تله افتادیم و آن تله، توجه بیش از حد به موضوعات کلان اقتصاد کشور و شرایط روزمره آن میباشد.
منظور شما همان موازیکاری با اتاق ایران و میل به نزدیکتر شدن به دولتیهاست؟
بله، بهنظر بنده اتاق تهران در این بخش تداخل وظیفه زیادی با اتاق بازرگانی ایران دارد. اتاق تهران یک اتاق عضو محور است. ذینفعان اولیه اتاق تهران اعضای آن هستند. ولی اتاق بازرگانی ایران ذینفعانی در ابعاد ملی دارد و اتاقهای سراسر کشور و تشکلهای اقتصادی از تصمیمات آن و کارهای آن بهطورمستقیم تاثیر میپذیرند. بدین ترتیب فوریتهای اتاق بازرگانی ایران بیش از سایر اتاقها یا حتی تشکلات صنفی دیگر، مربوط به مسائل کلان اقتصادی کشور و مقررات و رویههای دولت است. بدین ترتیب این اتاق بازرگانی ایران است که باید بهطور مرتب در ارتباط با دولت،
مجلس و سایر ارگانهای حکومتی باشد. یک تقسیم کار درست بین اتاق تهران و اتاق ایران هنوز انجام نشده است. اتاق تهران بیشتر باید به اعضای خود خدمات ارائه دهد و مستقیم در برابر منافع آنان پاسخگو باشد و روی حل مشکلات آنان متمرکز شود. اما پایشگری و حل مسائل کلان و نمایندگی منافع کل بخش خصوصی فعال کشور در حوزههای مختلف و ارتباط با دولت و مجلس و ... عموما وظیفه اتاق ایران است. به دلیل ورود بیش از حد اتاق تهران به حوزه وظایف اتاق ایران موجب شده است که اتاق تهران تا حدی از ارائه خدمات مناسب به اعضای خود و ذی نفعان موجود در سطح استان تهران باز بماند. من این مسئله را
بزرگترین ضعف اتاق تهران میدانم. بنده بارها در اتاق تهران این مساله را تذکر دادم و بیان کردم که وظیفه ما در این اتاق رسیدگی به مسائل اعضای اتاق تهران است. اگر این موازیکاریها کاسته بشود به نظر میرسد وضع اتاقهای بازرگانی استانها بهتر از وضعیت فعلی شود.
رئیس اتاق تهران چطور؟ آیا درمجموع انتظارات را برآورده کرد و چه میزان از این موازیکاری به ارتباط نزدیک وی با دولتیها برمیگردد؟
آقای آلاسحاق شخصیتی بااخلاق هستند. همچنین به واسطه جایگاه و سمتهای قبلی ایشان، آقای آلاسحاق ارتباطات خوبی با مسئولین کشور دارند. اما همانطور که هرکدام از ما نقاط قوت و نقاط ضعفی داریم، ایشان هم نقاط قوت و ضعفهایی دارند و این طبیعی است. ایشان به اندازه ما چندان دستی در کسبوکار بهطور مستقیم ندارند. لذا رویکردهای کلان و دولت محور را در عملکرد ایشان غالبتر میتوان دید. شاید یکی از دلایلی که اتاق تهران بیشتر به سمت موضوعات کلان اقتصادی حرکت میکند، همین باشد که آقای آلاسحاق از ظرفیت ویژهای برای پرداختن به این مسائل درآنجا برخوردار
است. در مقابل آن ظرفیتی که لازم است در حوزه اقتصاد بنگاهها داشته باشند در ایشان کمتر دیده میشود.
شما منتقد موازیکاری هستید و عامل اصلی آن هم رئیس اتاق است، اما شما ایشان را به فهرست انتخاباتی خود اضافه کردهاید. چه توضیحی برای این تضاد گفتاری و رفتاری دارید؟
آن چیزی که ما را به این سمت سوق داده، نقاط قوت و بعد ایجابی ویژگیهای ایشان است. ما باید ببینیم نقاط قوت و نقاط ضعف افراد چگونه است و باید بر اساس آنها قضاوت کرد. بنده بارها در مناظرهها گفتهام که در گروه ما به لحاظ عملکردی بیشتر به نیمه پر لیوان توجه شده است و بیشتر به نقاط مثبت افراد تکیه شده است و سعی کردهایم برای انتخاب افراد، بهجای رصد کردن وجوه منفی افراد، به تواناییهای مثبت آنها تکیه کنیم. برخی برعکس عمل میکنند و ابتدا نقاط منفی فرد را نگاه میکنند.
حضور افراد نزدیک و منسوب به دولت شائبه سیاستزده شدن اتقاق را تشدید کرده است و به نظر میرسد شما و دوستانتان هم قصد ندارید از قافله عقب بمانید و برای همین شخصی همچون آلاسحاق که رابطه خوبی با دولتیها دارد و همچنین برادر معاون اول را در فهرست خود جای دادهاید.
اینطور نیست. من ابتدا میخواهم بگویم که ذرهبین سیاست در سنجش رفتارها در کشورمان با درجه بزرگنمایی بالا تنظیم شده است. ما در مورد هرچیز که قضاوت میکنیم، بعد سیاسی را بزرگتر میکنیم. در همه کشورها، شاکله جمعیتها این است که تمایلات سیاسی در افرادی که در کارهای جمعی و گروهی شرکت میکنند، بیشتر از سایرین قابل مشاهده است. به هرحال، شما در بین کاندیداها میتوانید کسانی را ببینید که سابقه احراز پستهای دولتی و مسئولیتهای رسمی را نیز داشتهاند و اکنون به کار تجاری میپردازند. این امر در کشورهای توسعه یافته بهطور کلی پذیرفتهتر از
کشورهایی مثل ایران است. شاید من بتوانم بگویم که یکی از اختلافات مهم فرهنگی ما با آن کشورها، مواردی از این دست باشد. ما خیلی سریع بین افراد مرزبندی میکنیم. ما انواع مرزبندیها بین شهروندان به لحاظ سیاسی و حتی پولی میکشیم. شاید برخی از این فاصلهها واقعا وجود داشته باشد، ولی این میزان از حساسیت بحث برانگیز است. از طرف دیگر، در کشورهای توسعهیافته به جهت شفافیت بالای نظام عملکردی و همچنین سطح بالای مبارزه با فساد، عملکرد افراد براساس سوءظن قضاوت نمیشود بلکه برمبنای مستندات و شواهد سنجیده میشود. میزان اعتماد شهروندان به اخبار و گزارشات
منتشر شده و همچنین به گزارشات عملکرد دولت و بنگاههای اقتصادی بسیار بالاست؛ زیرا این اطمینان به وجود آمده است که اگر فسادی واقع شود، به سرعت با آن برخورد میشود.ما از آنجا که به چنین سطحی از اعتماد و سلامت اداری هنوز نرسیدهایم، با چنین نگاههایی نیز در کشور و در جامعه مواجهیم. یکی از آسیبهای جدی اقتصاد کشور همین شرایط عدم اعتماد است. روی دیگر سکه فساد اداری و اقتصادی، گسترش سوءظن است. وقتی ما بهطور مرتب اخباری مبنی بر فسادهای بزرگ 3هزارمیلیاردی و 12هزارمیلیاردی و حتی بیشتر از آن میشنویم، بهطور طبیعی است نسبت به تمامی تحولات
بدگمان میشویم. اما به نظر بنده این مسئله که درظاهر طبیعی است، به شدت خطرناک است؛ زیرا سرمایه اجتماعی و اعتماد مردم را از بین میبرد. کار کردن در شرایط بیاعتمادی و ترس، آن هم در سطح بالای کارآفرینان ایران (بخصوص در میان افرادی که مقیاس کسب و کار بالایی دارند) موجب میشود که از سرمایهگذاریهای اقتصادی کاسته شود. چراکه آنان از این مساله واهمه دارند که شاید روزی آنان نیز بهعنوان مفسد اقتصادی دستگیر شوند؛ و این مسئله برای ایشان ایجاد نا اطمینانی میکند. اما به هر ترتیب، ما با پذیرش تمام شرایط نامناسبی که در اقتصادکشورمان وجود دارد، باید اکیدا
از هرگونه پیشداوری پرهیز کنیم. لذا اگر افرادی در فضای اقتصادی حضور دارند که اینها ممکن است در دورهای فعالیت سیاسی داشته باشند و اکنون فعال اقتصادی هستند، نباید با سوءظن به آنها نگاه شود.
اما اینطور به نظر میرسد که حمایت دولت را برخی افراد دارا هستند؟
بنده بهعنوان شخصی که دربطن قضایای انتخابات اتاق بازرگانی هستم، حس نمیکنم که دست پشت پردهای از بین سیاستمداران و اعضای دولت برای حمایت از این افراد یا تحمیل آنان به اتاق بازرگانی وجود داشته باشد. افرادی که نسبت فامیلی با رجال سیاسی کشور دارند در این انتخابات از امتیاز ویژهای برخوردار نیستند. آنچه بنده میبینم ایناست که به جهت رقابت شدید گروههای فعال در اتاق بازرگانی تهران، هرگروهی به هرحال ممکناست تلقی شود که به یک بخش از دولت و یا هر قوه یا حزبی نزدیک شده است یا حتی نزدیک شود، به جهت اینکه این افراد هرکدام در گروههای خاص
قرارگرفتند، به نظرم بالعکس، منسوبین آنان در دولت تلاش میکنند که به هیچ وجه دولت در انتخابات دخالت نکند تا بر این اساس مبادا شائبهای پیش آید و خود این رجال سیاسی در مظان اتهام قرار گیرند. شما مطمئن باشید، فردی که در دولت است و یکی از نزدیکانش وارد چنین روندی شده، خوب میفهمد که از ابتدا خبرنگارانی مانند شما نسبت به این مسائل حساس هستند و بهطور طبیعی به این حساسیتها در رفتارهای خود توجه میکند.
قرار نیست از کسی آشکارا حمایت شود.
شما باید خود را جای آن شخصی که مسئول در دولت است، بگذارید. شما باید ببینید آن فرد از ورود چنین شخصی (مثلا به اتاق بازرگانی) چه منافعی میبرد. یک رجل سیاسی هوشمند که به چنین سطحی از مسئولیت در کشور رسیده است، به هزینه و فایده ورود نزدیکانش به چنین حوزههایی فکر میکند. مشاهدات بنده در انتخابات نشان میدهد که چنین مسالهای وجود ندارد. ضمن اینکه بنده افرادی که وابستگان آنان کاندیدا شدهاند را افراد سیاسی پخته میدانم و بعید است که از آنان اشتباهاتی در چنین سطحی سر بزند. بهراحتی میتوان فهمید که هزینه این کار برای آن فرد سیاسی از فایده آن برای
خود آن فرد و وابستگان و نزدیکانش بیشتر است. کسی که یک کارنامه سی ساله قابل توجه در سیاست کشور دارد، برای چنین کاری، کارنامه خود را خراب نخواهد کرد.
به چند تا اسم اشاره میکنم و نظر شما را میخواهم بدانم. مسعود حجاریان؟
بنده ایشان را نمیشناسم. حتی افتخار زیارت ایشان را نیز نداشتهام. تنها میدانم که در صنعت بیمه فعال بوده و در این حوزه صاحب نظر هستند و ایشان هم یک فعال اقتصادی هستند.
مهدی جهانگیری که چرایی حضور وی در گروه شما هم را بیجواب گذاشتید.
آقای جهانگیری را هم تا پیش از بحث انتخابات نمیشناختم و پس از طرح بحث انتخابات در یک لیست قرار گرفتیم و سپس با ایشان آشنا شدم. در جریان حوزه فعالیت ایشان هم چندان نبودهام. تنها میدانم که ایشان در فعالیتهای اقتصادی موفق بودند.
حرفهای شما درست است اما اجازه بدهید از نگاه مردم عادی به موضوع بنگریم و این نگاه میگوید دلیل حضور وی در لیست شما برخورداری از حمایت دولت است.
این نسبت فامیلی آقای جهانگیری از نظر ما یک نقطه ضعف است. ما واقعا میخواستیم پرهیز کنیم که بخواهیم بهواسطه وابستگیهای خانوادگی کسی را وارد یک لیست کنیم. واقعیت این است که آقای جهانگیری هم توسط یکی از دوستان ما پیشنهاد شد و اتفاقا ما در ابتدا (یعنی یک ماه اول) به همین سبب مردد بودیم. دلیل آن شاید همین دردسر نسبت خانوادگی ایشان بود. پس از مدتی جلسهای داشتیم و در آنجا احساس کردیم که ایشان نیز نسبت به استفاده از این رابطه و وابستگی فامیلی پرهیز دارند. حتی در جلسه اول ایشان به ما گفتند که ممکن است این نسبت خانوادگی برای گروه یک تهدید باشد و این تهدید را برای
ما بازگویی کردند و گفتند که اصرار زیادی برای حضور در گروه ندارند. اما برای بنده جالب است که در بین این نزدیکان به رجال سیاسی، چرا بیشتر بحثها حول آقای جهانگیری میچرخد؟
بالاخره برادر معاون اول است و برگ برنده با گروهی است که به وی نزدیک باشد.
به این قضیه به این سبک نگاه نمیکنیم. آقای جهانگیری یک نفر از 40نفر است.
این یک نفر به اندازه 40 نفر میتواند تاثیرگذار باشد.
پدیده لابی چیزی نیست که برای آن صرفا نیاز به رابطه فامیلی باشد.
قبول ندارم. تاریخ نشان داده که رابطه فامیلی بهترین کانال برای سوءاستفاده است.
البته بنده در این حوزه اعتراف میکنم که به دلیل برخی سوابق ناصحیح در ارتباطات فامیلی برخی افراد دیگر که بعضی از آنها شناسایی و محکوم هم شدند، در این بعد ما در کشور مارگزیده هستیم و واضح است که مارگزیدگان از ریسمان سیاه و سفید هم خواهند ترسید! پس بنابراین باید خیلی مراقبت کنیم. خود منسوبین رجال سیاسی باید به شدت مراقب باشند. آنان بیشتر از سایرین تحت فشار هستند. بنده وقتی چنین شرایطی را میبینم، از این جهت شکرگزاری میکنم که هیچ نسبت خانوادگی با هیچ یک از رجال سیاسی مطرح کشور نداشته و ندارم!
محسن نهاوندیان؟
بنده ایشان را در این مدتی که شناختم، فرد بااخلاقی دیدم و نسبت به ایشان دید مثبت دارم. بنده با آقای نهاوندیان آشنایی دارم و از چهار فرزند ایشان تنها همین آقای محسن نهاوندیان را دیدهام. ایشان را فردی پرکار و دارای مطالعه و علاقهمند به مسائل اتاق یافتم و نکته منفی از ایشان ندیدم.
سیدهادی رضوی؟
داماد آقای شریعتمداری را نمیشناسم و ندیدهام. اما اگر کارت بازرگانی دارند و عضو اتاق بازرگانی هستند، ایشان هم حق دارند که در انتخابات شرکت کنند و از حق خودشان دفاع کنند.
حمیدرضا عارف؟
پسر آقای عارف را بنده یک بار ملاقات کردم و به نظرم فرد با اخلاق و با معلوماتی آمدند. اطلاعی از فعالیتهای اقتصادی ایشان ندارم ولی به نظرم از چنان پدر فرهیختهای بعید است که فرزندی با تمایل به سوءاستفاده از مقامات حاصل شود.
اما گویا در گام نخست ثبتنام ایشان با تخلف همراه بود و بعد از اتمام مهلت صورت گرفت و با افشای این ماجرا اتاق تهران مجبور به صدور بیانیه شد.
نمیخواهم به این موضوع ورود کنم. البته آقای آلاسحاق در جلسه اتاق بهطور علنی گزارش دادند که چنین اتفاقی نیفتاده است و به نظرم این نیز از آن دسته حاشیههای نامبارک است. بنده از حضور جوانان در اتاق بازرگانی در اغلب موارد استقبال میکنم. بهویژه جوانان فرهیخته و تحصیلکرده که فعالیت اقتصادی پررنگی دارند، بهنظر بنده میتوانند نقش خوبی در اتاق بازرگانی داشته باشند.
محمدرضا بهزادیان؟
آقای بهزادیان از دوستان محترم ما هستند. در جریان انتخابات نیز ما با ایشان همکاری داشتیم و منحیثالمجموع بنده ایشان را فرد توانا و پرکاری میدانم.
رئیس بعدی اتاق از نظر شما؟
هر چهل نفری که وارد اتاق بازرگانی بشوند، محترماند. فعلا باید ببینیم کدام گروه موفق خواهند شد. پس از آن میتوان دید که چه افرادی موفق هستند.
شما همواره در اتاق ایران مدعی ریاست بودید. در اتاق تهران هم به دنبال این کرسی هستید؟
بنده در این مورد بارها مورد پرسش قرار گرفتم. اما هرگز چنین ادعایی را نداشتم. من در کنار نقاط ضعف زیادی که مانند هر انسانی داشتم، اما در کنار آن خوشبختانه این نقطه قوت را در خود تقویت کردهام که بتوانم کاملا با جمع حرکت کنم و سعی میکنم در گروهی که با آن هم پیمان شدهام تا آخر هم پیمان بمانم و نظر جمع را بر نظر فرد مقدم در نظر میگیریم. لذا برای جلوگیری از عدم انسجام گروه به هیچوجه وارد این حاشیهها نمیشویم.
هزینههای انتخاباتی هم که داستانی شده است برای خودش.
خوشبختانه یک نکته مثبت داریم و این موجب تمایز گروه ما با سایر گروهها شده است. این نکته همراهی تشکلها و اصناف مختلف با نظرات و اهداف گروه ماست. به همین دلیل ما مورد اقبال تشکلها قرار گرفتیم. بیشتر همایشها و گردهماییهای برگزار شده در حمایت از گروه ما توسط همین تشکلها و اصناف مدیریت و حمایت مالی شدند. اینگونه نیست که ما یک بودجه سنگین برای پیروزی در انتخابات خرج کرده باشیم. غیر از دو سه گردهمایی و چاپ آگهی و بروشور هیچ خرج اضافهای نکردیم و گزارش مالی خود را در این خصوص پس از پیروزی منتشر خواهیم کرد.
یعنی در هزینهها هنوز به یک میلیارد تومان نرسیدهاید؟
(لبخند میزند)، بعید میدانم. چون کار خاصی در این انتخابات قرار نیست انجام دهیم.البته اگر هم هزینه بشود چه ایرادی دارد. وقتی یک نماینده مجلس یا شوراهای شهر برای انتخاب خودش یک میلیاردتومان هزینه میکند، آن وقت اگر چهل مدیر اقتصادی موفق در یک لیست بخواهند نفری 20میلیون تومان برای پیروزی در انتخابات خرج کنند، عددی نیست.
البته 20 میلیون تومان هم غیرواقعی است و به نظر ارقام بیشتری صرف شده است.
در فضای انتخاباتی اتاق بازرگانی نمیتوان بیش از این ارقام خرج کرد. آنچه تا به حال ما از دوستان در بخش مالی مطالبه کردیم همین است. بنده به عنوان یکی از اعضا، وجه بیشتری خرج نکردهام. علت این است که این انتخابات محدود است و خرجی ندارد.
در باور برخی ایرانیها این موضوع نهادینه شده است که اگر کسی جایی هزینهمیکند باید چند برابر آن برداشت کند. در انتخابات اتاق این منفعت چه است که این هزینهها صورت میگیرد؟
این موضوع را قبول ندارم. وقتی شما میدانید که یک نفر برای انتخابات ریاستجمهوری باید 100میلیارد تومان حداقل خرج کند، به نظر شما چرا این ارقام خرج میشود؟ آیا یک فرد به تنهایی میتواند چنین هزینهای برای انتخابات بکند؟ واقعیت این است که قضاوت ما بر هزینههای تبلیغاتی با عینک مناسبی نیست. این تلقی که افراد پس از انتخاب شدن به دنبال پوشش دادن هزینههای انتخاباتی هستند، یک تلقی نادرست است. اگر این طور باشد همه ررئیس جمهورها و نخستوزیرها در جهان فاسد هستند. البته در برخی از کشورهای آفریقایی برخلاف این، مرسوم است که فرد انتخاب شده فردا کل خزانه
کشور را در جیب خود و خانواده اش برای جبران مخارج خالی میکند و این موجب شروع تنشهای سیاسی و اجتماعی میشود. ولی در هر کشوری حتی سالمترین آنها میدانید که فرد برای انتخاب شدن نیاز به هزینه دارد. لذا یک کفه اقتصاد انتخابات، جایگاه و موقعیت خاصی است که آن فرد یا آن گروه یا آن تفکر پیدا میکند و یک طرف دیگر آن کفه، هزینههای انتخاباتی است. افراد جز مسائل اقتصادی نیازهای دیگر هم دارند. افراد چرا برای قدرت سیاسی و چرا برای علم و دانشگاه و ... تلاش میکنند؟ آیا این مسائل برای انسانها مطلوبیت ندارد؟ لذا اعتبارات و جایگاههای دیگری وجود دارد که
انسان برای رسیدن به آنها تلاش میکند. به نظر بنده در اتاق بازرگانی هم کسانی هستند که برای نمایندگی تلاش میکنند و به دنبال رسیدن به اهداف مالی نیستند.