| کد خبر ۴۱۹۹۵
کپی شد

گزارشی درباره تحولات بازار خودروی ایران / آینده صنعت خودرو ایران کجاست؟

|

تین نیوز | صنعت خودروی ایران از سال 68 پس از 10 سال به فکر افتاد که فاصله عقب‌ افتاده از شرکت‌های کره‌ ای را به تندی طی کند.
 پس از تولید خودروی سمند، بسیاری عنوان می‌كردند زنجیره ارزش خودروسازی ایران تكمیل شده و ما دارای یك خودروساز كامل شده‌ایم. در طرف مقابل بسیاری بر این عقیده بودند كه صنعت خودروی ایران دارای گمشده‌های فراوانی از جمله نبود دانش ساخت و طراحی پلات فورم است.
 
 صنعت خودروی ایران از سال 68 پس از 10 سال به فكر افتاد كه فاصله عقب‌ افتاده از شركت‌های كره‌ ای را به تندی طی كند. در آن سال و در شرایطی كه هنوز بسیاری از قطعات پیكان وارداتی بود، فكر طراحی خودرو خنده ‌دار به نظر می ‌رسید. سال ‌های بعد از جنگ تحمیلی و تحریم اقتصادی ایران، كمتر شركتی حاضر به انتقال دانش فنی به شركت ‌های داخلی بود؛ آن ها حتی برای همكاری تحت كلاس با شركت‌های ایرانی بیم داشتند، چه برسد به همكاری مشترك با آنها.
 
در چنین فضایی شركت ‌های قطعه‌ سازی كه بسیاری از آنها نیز تازه شكل گرفته بودند و چندان سازمان منظمی هم نداشتند، سعی كردند با توجه به مهندسی معكوس و كپی ‌كاری، قطعات پیكان و سپس پژو و پراید را تولید كنند، اما بسیاری از قطعات از نظر مواد به كار رفته و روش تولید با قطعات اصلی فرق داشت. پژو هم كه چندان مایل به داخلی شدن خودروهای خود به دلیل از دست رفتن درآمد حاصل از فروش قطعات به ایران نبود، نقشه‌ های فنی غلط در اختیار ایران قرار می ‌داد، اما در اواسط دهه 70 به تدریج قطعه‌ سازان با تیراژ‌های مناسب به وجود آمدند و به آرامی مراكز R&D در خودروسازان درحال شكل‌ گیری بود.
 
خودروی سمند بر روی پلات‌ فورم 405 طراحی شد؛ به طوری كه در قطعات پلات ‌فورم 405 تغییرات كمی ایجاد و خودروی سمند متولد شد. بسیاری بعد از طراحی سمند عنوان می ‌كردند كه ما هم‌ اكنون یك خودروساز كامل هستیم، اما واقعیت چیز دیگری بود. در ایران هنوز دانش تولید بسیاری از قطعات پلات‌ فورم به درستی وجود نداشت و دانش طراحی پلات ‌فورم نیز در اختیار خودروسازان نبود.
 
پس از یك دهه خودروی پیكان باید از گردونه مصرف خارج می‌ شد. ابتدا خودروی سمند قرار بود با نام پیكان جدید تولید و جایگزین این خودرو شود، اما هزینه طراحی آنقدر بالا رفت كه دیگر قیمت آن قابل مقایسه با پیكان نبود.
 
پس از یك دهه باید تیراژ تولید آنقدر بالا می‌ رفت تا قطعه ‌سازان بزرگی شكل می ‌گرفتند كه بر مبنای تولید اقتصادی، مراكز طراحی و آزمایشگاه‌ های مختلف را شكل می ‌دادند. این عوامل سبب شد كه برای جایگزینی پیكان و به دست آوردن دانش ساخت علمی و دقیق قطعه بر اساس تكنولوژی روز و داشتن یك پلات ‌فورم روز و درعین حال ارزان‌ قیمت كه بتوان آن را جایگزین پیكان كرد، خودروهای دیگری مانند سمند را توسعه داد. با توجه به كسب دانش طراحی بدنه در سمند، این امتیاز نیز باید به وسیله ای حفظ می ‌شد كه در این زمان پروژه پلات ‌فورم مشترك مطرح شد و درمیان خودروسازان مختلف، گروه رنو نیسان كه سعی می‌ كرد نفوذ خود را در بازار خاورمیانه و غرب آسیا و شمال آفریقا تقویت كند، با شعار «به شرق برویم» پروژه X90 را به ایران پیشنهاد داد. درهمین زمان شركت‌ هایی مانند شركت تحقیقات موتور ایران خودرو نیز برای به دست آوردن بخشی از دانش طراحی پلات ‌فورم و طراحی موتور ملی با شركت‌ های طراحی در ایتالیا و آلمان به توافق رسیده بودند كه هر دو پروژه بعد از مدتی به امضا رسید.
 
مدتی بعد این سوال مطرح شد كه آیا پروژه X90 یا به عبارت دیگر همان ال-90 سبب از بین رفتن مسیر طراحی خودرو در ایران نمی‌ شود؟
 
در این ‌باره نجفی منش، فعال در صنعت قطعه سازی  معتقد است كه این دو قرارداد و طراحی مدل‌های جدید سمند و همكاری در پروژه X90 با رنونیسان مكمل یكدیگرند. پروژه X90 سبب رشد صنعت قطعه‌ سازی، اتصال به زنجیره جهانی تامین كنندگان قطعات خودرو و كسب بسیاری از دانش‌ های فنی نداشته در تولید قطعات خودرو می ‌شود و از سوی دیگر با ادامه پروژه‌ هایی مانند موتور ملی و پلات‌فورم داخلی سمند، دانش طراحی خودرو در ایران نیز راه خود را ادامه می ‌دهد.   
 
 تجربه كره در خودروسازی نیز نشان می ‌دهد شركت ‌هایی مانند هیوندایی و كیاموتورز، این مسیر را توامان با هم طی كرده‌ اند. شركت‌های كره ای از طرفی با شركت مشاوره‌ای در اروپا مانند ریكاردو جهت طراحی موتور و آموزش طراحان قرارداد امضا می‌ كردند و از طرفی دیگر خوروهای طراحی شده در آمریكا را در كره با نام كره ‌ای تولید می ‌كردند. شاید بیان این مطلب جالب باشد كه پراید مدتی قبل از آنكه در كیاموتورز تولید شود در آمریكا و در شركت فورد با نام فورد  تولید می‌ شد، اما این خودرو را هم ‌اكنون همه در ایران با نام كیا می ‌شناسند و شركت كیاموتورز نیز به این روش پول ‌های سرشاری را از حق لیسانس راهی شركت خود كرد.
 
بدقولی شركت ‌های خارجی
 ذهنیت مردم ایران به دلیل تاریخ گذشته ایران و سوء استفاده بیگانگان همیشه نسبت به شركت ‌های خارجی نامناسب بوده است. در گذشته به دلیل آن كه فضای رقابتی در بازار خودروی ایران وجود نداشت، پژو تقریبا تنها بازیگر میدان بود. همین عامل نیز سبب شده بود كه پژو به بسیاری از تعهدات خود عمل نکند .
 
البته قضیه در مورد رنو نیسان كمی با پژو درایران تفاوت دارد. پژو تاكنون با ایران سرمایه‌ گذاری انجام نداده بود و پلات فورم 405 كه تاریخ مصرف آن گذشته بود را نیز به سختی به ایران خودرو داد تا سمند را بر روی آن طراحی كند. پژو حتی به بسیاری از قطعه ‌سازان داخلی برای داخلی‌ سازی قطعات نقشه اشتباه می ‌داد، اما در مورد رنو نیسان حداقل تاكنون اینگونه نبوده است.
 
مدیرعامل یك شركت قطعه‌سازی عنوان می‌ كند رنو نیسان تاكنون برخلاف پژو از همان ابتدا تمام موارد از قبیل دانش تولید و روش تولید نوع قطعه را در اختیار ما قرار داده، اما با تمام موارد عنوان شده چگونه می ‌توان كاری كرد كه تجربه تلخ پژو تكرار نشود؟ روش اول كه شاید بهترین روش هم باشد، ایجاد رقابت در بازار داخلی است. باید توجه كرد نباید مانند قبل بیشتر بازار فقط در اختیار یك شركت باشد.
 
با این همه  شاید   صنعت خودرو ایران بیش از حد فرانسوی شده باشد و این نبود رقیب قدر غیر فرانسوی در بازار که سطح همکاری های خود را از مونتاژ در ایران بالاتر برده باشد سبب شده شرکت های فرانسوی چندان به تعهدات خود پایبند نباشند و از یک زمان به بعد احساس شود بازار را به گونه ای بین خود تقسیم می کنند.
 
آینده منتظر ما نمی ‌ماند 
 صنعت خودروی ایران در سال‌های آینده با چالش واردات، پیوستن به WTO و رقابت شدید در بازار ایران روبرو خواهد بود. این صنعت یا باید با روش درست راه خود جهت تكامل را طی كند و یا نابود شود. راه دیگری نیز وجود دارد و آن هم بازگشت به مونتاژ است؛ همان روشی كه همه راه‌ های پیموده شده را نابود می ‌كند. البته اگر صنعت خودروی ایران بهترین روش را انتخاب كند می‌ تواند مانند هیوندایی، كیاموتورز رشد كند و زنده بماند.
 

ارسال نظر
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید تین نیوز، تا ۲۴ ساعت بعد منتشر خواهد شد.
  • تین نیوز نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی‌کند.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.
  • انتشار مطالبی که مشتمل بر تهدید به هتک شرف و یا حیثیت و یا افشای اسرار شخصی باشد، ممنوع است.
  • جاهای خالی مشخص شده با علامت {...} به معنی حذف مطالب غیر قابل انتشار در داخل نظرات است.
  • در نوشتن نظرات، لطفا بعد از هر کلمه، یک فاصله خالی بگذارید.
  • در انتقال تخلفات دستگاه‌ها، موارد تخلف را با ضمیمه نمودن اسناد تخلف به آدرس info@tinn.ir ارسال نمایید تا امکان پیگیری بصورت مستند فراهم شود.